fbpx

जाः म्हसिका (लैङ्गिक पहिचान)

रुक्शना कपाली

जाः म्हसिका धाल कि अङ्ग्रेजी भासं Gender identity अलय् पर्वते भासं ‘लैङ्गिक पहिचान’ / झीसं मिजं जात व मिसा जात धकाः धाइ । व हे जात धाःगु ‘जाः’ नं धाइ ।

 

न्हाचः यचिंया खँ ल्हानाबलय् बायचिं दुपिं, मायचिं दुपिं व त्यामज्यू यचिं दुपिं धकाः सीका । झीगु समाजय् अःपुक्क छु थुइकाः तल धाःसा बायचिं दुपिं अथबा नाकु क्वासि दुपिं मनूत मिजंत खः अलय् मायचिं दुपिं अथबा मासि मचाछेँ दुपिं मनूत मिसा खः । तर थ्व पूवङ्क यथार्थ धाःसा मखु ।

न्हाचः यचिं धकाः अङ्गया आधारं ब्व थलागु खः सा आः जाः म्हसिका धकाः बानि ब्यःरा, हनाबना, हनापहः व दुनुगःया भावनाया आधारय् ब्व थलेगु खः । मिजं व मिसा दथुइ मिजं पहः व मिसा पहः धाकाः पाःगु खँयातः ‘जाः’ अथबा ‘लैङ्गिकता/Gender’ धकाः धाइ ।

झीगु समाजय् आपलं हे यचिं व जाः म्हसिकायातः ल्वाकःबुकः यानां स्वइ । आपलं हे नीक्वःगु सदि ताक्क थुगु कथं स्वयेगु याः । तर, यचिं व जाः म्हसिका पाः धकाः थिथि वैज्ञानिक दसि न्ह्यःने वःगु दु । सुं मनूया नाकु क्वासि दयेवं उयागु हनाबना, ब्यःरा पहः थथे हे जुइ धयागु मदु । सुं मनूया मासि मचाछेँ दयेवं उयागु हनाबना, ब्यःरा पहः थथे हे जुइ धयागु मदु । जाः म्हसिका पायेछि थुइके माःसा सु नं मनूया दुनुगः लिसें लुयाःवःगु थः मिजं खः ला, मिसा खः ला कि नित्ता खः कि नित्तां मखु धइगु भावयातः थुइकी ।

छम्ह बायचिं दुम्ह अथबा नाकु क्वासि दुम्ह मनूया दुनुगः निसें थः मिजं खः धयागु धासु लुइ अलय् छम्ह मायचिं दुम्ह अथबा मासि मचाछेँ दुम्ह मनूया दुनुगः निसें थः मिसा खः धयागु धासु लुइ, थ्व हे निथी खँ जक्क झीगु समाजं नालातःगु दु । थ्व खँयातः ध्वाथुइकेतः नेवाः भासं ‘थातंजाः’, पर्वते भासं ‘त्याचलिङ्गी’ अलय् अङ्ग्रेजी भासं Cisgender धकाः धाइ । थ्व खँग्वः (शब्द) या अर्थ छु धाःसा झीगु समाजं ‘थ्व जक्क सामान्य खः’ नालातःगु जाः म्हसिकायातः छता नां ब्यूगु खः ।

झीगु समाजं ला उलि जक्क म्हस्यू । तर यथार्थ थनं नं न्ह्याः । गुलिं बायचिं दुपिं मनूत थःयातः दुनुगः निसें मिसा धकाः धासु लू । अथेतुं गुलिं मायचिं दुपिं मनूत थःयातः दुनुगः निसें मिजं धैगु धासु लू । थ्व झीगु समाजं थुइकातःगु सिबें अःखः जूवल । थ्व जाः म्हसिकायातः थुइकेतः नेवाः भासं ‘ब्याग्जाः’ पर्वते भासं ‘पारलिङ्गी’ अलय् अङ्ग्रेजी भासं ‘Transgender’ धकाः धाइ ।

ब्याग्जाः जुइगु छुं असामान्यता बा ल्वय् (रोग) मखु । न्हापा न्हापा जमानय् अथे धकाः हेला यानातःगु खःसा आः वैज्ञानिक दसिं व मखु धकाः धाये धुङ्कल । ब्याग्जाः जुइगु नं प्रकृतिया विविधता खः अलय् सामान्य हे खः । थ्व आः तिनि न्हूपिं मनूत दयाः वःगु मखु । थ्व न्हापा निसें हे दु । हलिमय् हे इतिहासया थिथि सफूत पुइकाः स्वःसा थुगु खँत थिथि कथं च्वयातःगु दु । न्हापा झीगु समाज थ्व बारे अज्ञानता दूगु अलय् ब्याग्जाःतयेतः हेपेयाइगुलिं यक्वस्यां धाये ग्याः, कनिं मखु, सुच्काः तइ बा सुलाः च्वनिं । आः अथे बुलुहुँ मखयाः वन । मनू जुयाः मनू थें ज्वलिंज्वः ब्यबहार यायेमाः धकाः सः ल्ह्‌वनां पिखनां च्वंगु दु ।

बायचिं दुपिं मनूत थःयातः दुनुगः निसें मिसा धकाः धासु लू धाःसा ब्याग्जाः मिसा बा ब्याग्मिसा (पारलिङ्गी महिला/Transgender woman) धकाः धाइ । मायचिं दुपिं मनूत थःयातः दुनुगः निसें मिजं धैगु धासु लू धाःसा ब्याग्जाः मिजं बा ब्याग्मिजं (पारलिङ्गी पुरुष/Transgender man) धकाः धाइ ।

ब्याग्जाःतयेसं थःयातः कि मिजं कि मिसा हे धाइ । इम्सं थःयातः मिजं नं मखु वा मिसा नं मखु धकाः धाइमखु । इमेगु थःगु दुनुगलय् लूगु छु खः व हे धकाः थःयातः म्हसीकी ।

अथेतुं थःयातः मिजं बा मिसा धकाः त्यामछीपिं मनूत नं दु । मिजं बा मिसा धकाः बायचिं बा मायचिं लिसें ल्वाकःछ्‌यानादीमते । मिजं व मिसा धाल कि यचिं मखु, जाः म्हसिकायातः संकेत बियागु जुल । जाः म्हसिकाया कथं नं मिजं बा मिसा धकाः ब्वमथःपिं मनूत ‘निथीजाःपिलाः’ (गैर-द्वयसांखिक/Non-binary) खः । थुके दुने थिथि जाः म्हसिका दुपिं मनूत लाः । गुलिं मनूत गुबलें मिजंपहः जुइ धाःसा गुबलें मिसापहः जुइ, उगु ब्यःरा हिलाःतुं च्वनिं । थुकेयातः हुस्लुंजाः (द्रवलिङ्गी/Gender fluid) धाइ । अथेतुं गुलिं मनूत मिजंपहः व मिसापहः नित्तां पहः ल्वाकःज्याःपिं मनूत दइ, उगुयातः ल्वाक्जाः (मिश्रितलिङ्गी/Androgyne) धाइ । निथीजाःपिलाः दुने नं यक्व विविधता दु । चिहाकलं थुइकेमाःसा जाः म्हसिकाया आधारय् मिजं वा मिसाया परिभासां उखेयापिं मनूतयेतः निथीजाःपिलाः धकाः धाइ । निथीजाःपिलाः छता जाः म्हसिका खः, यचिं मखु । बायचिं दुपिं मनूत मिजंपहः नं जुइफु मिसापहः नं जुइफु थें मायचिं दुपिं मनूत मिसापहः नं जुइफु मिजंपहः नं जुइफु थें, निथीजाःपिलाः नं जुइ फु ।

अथेतुं त्यामज्यू यचिं दुपिं मनूतयेगु नं जाः म्हसिका दइ । सुं त्यामज्यू यचिं दुम्ह मनूयातः दुनुगलं थः मिजं धकाः लुइफु (अन्तर्लिङ्गी पुरुष/Intersex man), सुं त्यामज्यू यचिं दुम्ह मनूयातः दुनुगलं थः मिसा धकाः लुइफु (अन्तर्लिङ्गी महिला/Intersex woman) धाःसा सुं त्यामज्यू यचिं दुम्ह मनूया जाः म्हसीका निथीजाःपिलाः जुइफु (अन्तर्लिङ्गी गैर-द्वयसांखिक/Intersex non-binary) ।

जाः म्हसिका बारे थ्व जुल ।

झीगु समाजय् जाः म्हसिका व यचिं निता खँयातः ल्वाकःबुकः यानां निथी धकाः ब्व थलातःगुलिं । थ्व नित्तां पाः अलय् अन दुने नं विविधता दु धकाः थुइकेतः ई माली । थ्व बारे अझ ब्वँ-ब्वं थुयाः वइ ।

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *