fbpx

नेपालभाषा साहित्य नखः तःजिक हना: क्वचाल

सुगत रत्न सिन्दुराकार

म्हिगःया तुलनाय् थौं नेपालभाषा साहित्यया विकास उलि बांलाक जुयाच्वंगु अवस्था मदु । नेपालभाषाया पुलांगु व न्हूगु पिन्सं साहित्य सिर्जना याना च्वंसां तवि नं उगु साहित्ययात बाांलक ब्वना विइपिं पाठकपिं मदयाच्वन धैगु थौं कन्हय् व्यापकरुप चर्चा परिचर्चा जुयाच्वंगु दुृ । थुकथंया अवस्थायात गुकथं समाधान याना वने मालिइ धैगु छगू बःचाःधंगु ज्या धैगु हे साहित्यकार व पाठकपिनिगु भेला नं खः । चर्चा परिचर्चायण आधार नं खः । थ्वहे खँया छुं हद तक जुसां नं तिवः विइगु कथं नेपालभाषा साहित्य ख्यलय् न्ह्योज्याना थःत साहित्यकारया रुपय् स्थापित यानाच्वंपिं व याय्त कुतः यानाच्वंपिं न्हूपिं व पुलांपिं पुस्ताया च्वमि व ब्वमिपिन्त छथाय् तयाः स्वकःगु नेपालभाषा साहित्य नखः याय्गु ज्या मंसिर ६ व ७ गते याना: क्वचागु नं दु ।

नेपाल प्रज्ञा भवनयया खुल्ला दबुलिइ जूगु थुगु निन्हु तक जूगु उगु ज्याझ्वलय् न्हय्गू नेवाःभाय्या सफूया विमोचन याना नेपालभाषा साहित्याया सफू तःसां रुपं थपे याय्गु ज्या जूगु धैगु साहित्य सिर्जनाया झ्वलय् झीपिं अझ नं त्यान्हु मचानि धैगु दसि न्ह्योब्वःगु दु ।
उगु नेपालभाषा साहित्य नखलय् नेपालभाषा ख्यःया थीथी च्वमिपिन्सं च्वःगु नेपालभाषा साहित्यया रचना पाठ नं याःगु खः । थुकथं रचना पाठ याय्गु ज्यां नेपालभाषा साहित्यकारपिन्त थः साहित्यकार जुया वयाच्वनागु दु धकाः स्वकुमिपिन्त क्यनेगु, थःगु आत्म गर्व याय्गु व आत्म विश्वासयात अझ थकाय्गु ज्या जूगु दु ।

थुकथं हे थुगु ज्याझ्वलय् नेपालभाषाया साहित्य च्वमिपिंलिसेया अन्तरक्रिया ज्याझ्वः नं जूगु खः । थुगु ज्याझ्वलं याना साहित्यकारपिन्सं थःत गुकथं न्ह्योब्वया च्वना व साहित्य रचनाया सवालय् थःम्ह थःत गुकथं पाना वयाच्वन धकाः नं पाठकपिन्सं सीका काय्गु आधार चूलानाच्वंगु दु ।
थुगु नखःया ज्याझ्वःया झ्वलय् नेपालभाषा संकिपाया अवस्था थौंया इलय् गुकथं जुया न्ह्याःवनाच्वन व आः गुकथं याना वनेमालि धैैगु लगायतया खँयात कयाः अन्तरक्रिया ज्याझ्वः नं उत्साहजनकरुपं हे जूगु खः । थुगु ज्याझ्वलय् निर्माता व कलाकारं थौंया इलय् संकिपाया ख्यलय् खनेदया वयाच्वंगु खँ न्ह्योब्वयाच्दीगु खःसा समाधान थुकथं यानावने मालिगु थःगु धारणा नं पितव्यूगु खः । सहजकर्ताया रुपय् राकेश महर्जनं न्ह्याकूगु थुगु ज्याझ्वलय् विजयरत्न असंबरे, आर्यम नकःमि, ओमचरण अमात्य व आशिष्मा नकःमिपिन्सं ब्वति कया थःथःगु धारणा पितव्यूगु खः ।
उगु ज्याझ्वलय् खुम्ह च्वमिया न्हय्गू सफू उलेज्या याना नेपालभाषा साहित्य ख्यःयात अझ तव्याः याना वनेगु कुतः जूगु खः । थुकथं उलेज्या जूगु सफूया नां काय्बलय् मथुरा सायमिया आत्मकथा ‘सायमि जि मथुरा’, गजलकार भुषणप्रसाद श्रेष्ठया गजल मुना ‘नुगःया गुनगुन’, च्वमि साहित्यकार राजेन्द्र कुमार पुताया गजल मुना व सैद्धान्तिक खँ ‘गजलया सिद्धान्त व नेपालभाषा गजल व सुथया लिसः’, राज सायमिया जासुसी उपन्यास ‘तुयुगु अजः’, कवि बासुदेव अधिकारीया नेपाली भाषापाखें भाय् हिलातःगु चिनाखँ मुना ‘युरो स्पर्श’ व च्वमि साहित्यकार उद्धव मास्केया नियात्रा ‘छगू नन्द देसय्’ नांया खः ।

उगु सफूया उलेज्या मूपाहाँ येँया मेयर विद्यासुन्दर शाक्य, नेपालभाषा एकेदेमिया चान्सलर चित्तरञ्जन नेपाली, नेपालभाषा मंकाः खलःया नायः जनकवि दुर्गालाल श्रेष्ठ, किपू नगरपालिकाया मेयर रमेश महर्जन व मंकाः खलःया न्वकू मल्ल के. सुन्दरपिन्सं उत्सुकता पूर्वक यानादीगु खः । उगु ज्याझ्वलय् नेवाः न्ह्यलुवाः मल्ल के सुन्दरं पिदंगु न्हयगू सफूया बारे बःचाहाकलं समिक्षा यानादीगु खः ।

उगु नखः हना ज्याझ्वलय् विश्वय् हे वय्वय् जुयावयाच्वंगु नेपाःया रञ्जना लिपियात कया नं अन्तरक्रिया ज्याझ्वः जूगु खः । थौंया इलय् रञ्जना लिपियात गथेयानाः संरक्षण व प्रचार प्रसार याना यंके फइगु अवस्था दु धइगु विषयवस्तुयात कःघाना थुगु अन्तिरक्रिया ज्याझ्वः नेपाल लिपि गुथिया निरञ्जन तवः, आनन्द महर्जन, सुनिता डंगोल व सुयोग्य ताम्राकारपिं लिसे जूगु खः । लिपिया ज्ञाता भाजु निर्मल बज्राचार्यजु सहजकर्ता जुया न्हयाकादीगु थुगु ज्याझ्वलय् नेपाःया लिपियात थकया वनेया नितिं थुकथंया ज्याखँत याना वनेमालिगु अवस्था व थौंकन्हय् नेपाल लिपि गुथिं न्ह्याका हयाच्वंगु ज्याखँय्े आधारित जुया थुगु अन्तरक्रिया जूगु ज्या लिपियात विकास याना यंकेत हपाः जूवनिगु खनेदु । आइतावाः न्हापांगु सत्रय् उपन्यासकार मथुरा सायमिलिसे च्वमि राजेन मानन्धरं वय्कःया साहित्यिक यात्रायात कयाः अन्तरक्रिया ज्याझ्वः न्ह्याकादीगु खः ।

उगु ज्याझ्वलय् येँ महानगरपालिकया मेयर विद्यासुन्दर शाक्य, नेपालभाषा टाइम्स न्हिपौया सम्पादकया लिसें साहित्य नखः ग्वसाः खलःया न्वकु सुरेश मानन्धर, ज्याझ्वःया सभापति एवं ग्वसाः खलःया कजि साहित्यकार रमेशकाजी स्थापित, जनकवि दुर्गालाल श्रेष्ठ लगायतपिन्सं थःथःगु नुगः खँ प्वंकादीगु खः ।

थुगु नखः ज्याझ्वलय् म्ये हालेगु व ख्यालः क्यनेगु ज्या नं जूगु खःसा म्ये हालेगु झ्वलय् यमनकृष्ण श्रेष्ठ, रानीशोभा महर्जन, रोजी डंगोल श्रेष्ठपिंन्सं म्ये हाःगु खः । अथे हे उगु ज्याझ्वलय् पद्मरत्न तुलाधरं च्वयादीगु व रमेशकाजी स्थापितं निर्देशन यानादीगु ख्यालः हुप्प–सयाप्प, रामकृष्ण खड्गीं च्वयादीगु व निर्देशन यानादीगु ख्यालः यमराजया ममः, अथेहे विजय मानन्धरं च्वयादीगु व अविनाशं निर्देशन यानादीगु ख्यालः पराकम्प क्यनेगु ज्या नं जूगु खः । थुगु स्वंगू ख्यालःपाखें नं नेपालभाषाया ख्यलःख्यः गुकथं जुयावनाच्वंष्गु दु धकाः क्यनाव्यूगु दु । नापं ख्यकलं झीत झीगु साहित्य गुलि तःजि धकाः गर्व याय्गु आधार नं सिर्जना याना वयाच्वंगु दु । येँ महानगरपालिकाया मेयर विद्यासुन्दर शाक्यं त्वाःदेवाय् मत च्याकाः उलेज्या याना न्ह्याःगु थुगु ज्याझ्वः येँया प्रज्ञाप्रष्ठिानया चकं दबुली थुकथंया तःजिक व झःझः धाय्का थुगु ज्याझ्वः जूगु खःस उगु ज्याझ्वः सन्ध्या टाइम्स पिथना प्रा.लि.या ग्वसालय् जूगु खः । नेपालभाषा टाइम्स प्रा.लि.या ग्वसालय् थुकथंया साहित्य नखः हनेगु ज्याझ्वः वंगु स्वदँ न्ह्यःनिसे यानावयाच्वंगु खः ।

सम्यक वाःपौ
प्रकाशित मंसिर ८ गते आइतवाः

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *