fbpx

कंग–लखुतीर्थया यारयार ताँ

तीर्थ नारायण मानन्धर

जिमि ब्वा द्यः भक्ति जक मखु सामाजिक ज्याय् नं तसकं मन क्वसाःम्ह खः । वय्कलं जितः बरोबर धया दीगु – ‘झीगु हिचःतिया छुं कमाइ सामाजिक ज्याखँय् मनूतय्गु उपकारया निम्तिं छ्यले फयेके माः । थज्वःगु सामाजिक ज्या यायेगु धैगु नं धर्मया हे ज्या खः ।’ ब्वाया थ्व धापुतिं सामाजिक ज्याय् जि थः न्ह्यचिलेगु निम्तिं यक्व प्रोत्साहन चूलाःगु खः ।

कंग अजिमा देगःपाखें लखुतीर्थ व डल्लु (न्हापा दलूद्वँ)पाखें स्वयम्भू वनेगु विष्णुमति खुसि पुलाः वनेत न्हापा न्हापां म्हपुजा खुन्हु निसें बैशाख खाइसंल्हू तक सिँयागु क्विंक्विं ताँ निपु तयेगु परम्परागत चलन दुगु जिं स्यू । थ्व निपु मध्ये छपु पाजुपिं दैसाःया मानन्धरपिनि गुथिं तयेगु याना तःगु खः । बर्खां व सिँयागु ताँ लिकयाः सुरक्षित यानाः तयेया निंतिं कंगपाखे सतः फल्चा दयेकाः तःगु दु । थ्व निपुं ताँ बर्खां लिकयाः अन फल्चाय् तया तइ । चिकुलां म्हपुजा खुन्हु ताँ छुइगु याइसा बैशाख खाइसंल्हु खुन्हु लिकाइगु चलन दुगु खः । थुकिं यानाः येँयापिं लखुतीर्थय् न्हिं न्हिं सुथय् ख्वाः सिलाः म्वःल्हू वनीपिन्त जक मखु स्वयम्भू वनीपिं भक्तजनपिन्त व सकल लँजुवाःतय्त अःपुका तःगु खः ।

उकथंया पराम्परागत ताँ खुला तक जक ज्याख्यले दइगु लिसें लिकायेगु व तयेगु झंझट दुगु व बर्खाबलय् हे थुकिया ज्या मवइगु जूगुलिं छगू स्थायी ताँ दयेके दःसा थुकिं सकलसित बांलाइगु वाःचायेकाः ब्वां चिकीचाधंगु जूसां ताँ दयेकेगु मती तयाः वि.सं. २०१४/१५ सालपाखे थःगु हे कोषं गाइ कथं चिकीचाधंगु रोपवेयागु पुलांगु तार तयाः निकु (३ फीट) जक ब्यागु ताँ दयेकेगु ज्या यानादिल ।

भचा बल्लाक हे यायेगु निंतिं सरकारयागु ग्वाहालि काये माःगु खयाः नं थ्व ज्या तुरुन्त जुइ मफइगु वाःचायेकाः ब्वां थःगु कोषं ब्याः कथं थां निगः निगः खुसिया दथुइ तयाः उकी द्यःने तार दिकाः सिपौ लायाः सिधयेकेगु ग्वसाः ग्वःगु खः । उलिं जक अःपुक मजुइ थें तायेकाः हनेबहःम्ह तत्कालीन यातायात मन्त्री गणेशमान सिंहजुया सिफारिसय् सरकारयाके खुसिइ सिँ तायेगु पाइल ड्राइभर न्यया हयेगु ज्या जुल । लिसें रोपवेयागु तार नं वय्कःयागु हे सिफारिसय् घरेलुपाखें ग्वहालि चूलाः वःगु खः । थुलि ज्वलं चूलाकाः फयांफछि याकनं सिधयेकेगु ज्याय् कंग अजिमाया द्यःगू खलःया गुथ्याःपिं व अनया जःलाखःलापिनिगु ग्वहालिं २०१६ सालं थ्व ताँ दयेकेगु ज्या क्वचाःगु खः । थुगु ताँया उलेज्या नं वय्कः मन्त्री गणेशमान सिंहजुं हे यानादीगु खः ।

थुलि ज्या धुंकाः ब्वा २०१७ सालया कछलाय् दिवंगत जुया दिल । ब्वा मदये धुंकाः तिनि जिं वाःचाल कि ब्वां न्हापा हथाय् चायाः ताँ दयेकेगु ज्या क्वचायेकूगुया कारण वय्कलं थः याकनं मदइन धकाः थः दुबले हे ज्या क्वचायेकेत जितः न्हियान्हिथं घ्वातुघ्वाना च्वंगु जुयाच्वन ।

थ्व ता“ दयेके धुंकाः येँया मनूतय्त न्हापाया तुलनाय् यक्व हे सुविधा चू लात । सिँयागु क्विंक्विं ताँ तये हे म्वाःल । वर्षाया इलय् नं वारपार याये जिल । भक्तजनपिं व स्थानीयजनपिं ता दुगुलिं तसकं लय् ताल । अथे खयाः नं निदँ स्वदँ ति लिपा थ्व यार्यार् तां मनूत यक्व जुइबले तसकं सनीगु व याकनं याकनं भिंके मालीगु जूगुलिं थ्व सिकं नं भचा बल्लाके माःगु विचाः मनय् लूगुलिं किजाया पासा इन्जिनीयर हजमनियालाल राजभण्डारी व मिस्त्री गारेखे दाइ नकःमिजुपिन्के सहलह यानाः वय्कःपिनिगु सुझाव कथं खुसिया वारी पारी भचा तःजायेक पिलर धंकाः गाक्कं भिंकेगु ज्या याना ।

थुकिं यानाः न्हापा सिकं यक्वं सुविधा ला जुल, अथे खयाः नं सिँपौ याकनं याकनं स्यनाः भिंकः वने मालीगु जूगुलिं थुकियात अझ स्थाइ यायेगु लागि २०३० सालं जिं सरकारया यार्यार् ताँ विभाग (Suspension Bridge Division) यात थ्व ता“ सरकारया हे बजेटं बांलाक मर्मत याये माल धकाः इनाप याना । तर व Suspension Bridge Division धैगु ला नेपाल सरकार व स्वीस सरकारया मंकाः लगानीं नेपाःया दक्व यार्यार् ताँ (झोलुंगे पुल) दयेकीगु व्यवस्था जुया च्वंगु खनी । उकिं थज्वःगु ताँ शहरय् मखुसे पहाडी लागाया गां गांमय् जक दयेकीगु ग्वसाः दुगु, थन यँ“दुने थज्वःगु ताँ दयेकेगु व भिंके फइमखु धकाः स्वीस सरकारया पाखेयापिं कर्मचारीतसें लगानी मयायेगु क्वःछिना बिल ।

थ्व ताँ सदां सदां भिंका च्वनेगु ज्या जिमिगु कूलं हे लिपा लिपा थ्यंक याना च्वनेगु व्यावहारिक जुइ मखु धइगु वाःचायेकाः सरकारपाखें हे थुकिया मर्मत याकेगु कुतः यानावं च्वना । थ्वहे झ्वलय् २०३४ सालपाखे यलय् च्वंम्ह सिद्धिबहादुर खड्गीया कुतलं मदुम्ह अधिराजकुमार धीरेन्द्रयापाखेें कंगयागु घाट व प्याफः क्वय्या बंजाः हिति मर्मत यायेगु ज्या सरकारपाखें जुयाच्वंगु सियाः सिद्धिबहादुरयात नाप लानाः थ्व ताँ स्थायी यायेगु ज्याय् ग्वहालि याना दीत इनाप याना । वय्कः थुज्वःगु सामाजिक ज्याय् तसकं मन क्वसाःम्ह व मेमेगु थासय् नं थुज्वःगु ग्वहालि चूलाकेगु ज्याय् न्ह्यचिला च्वना दीम्ह खः ।

जिगु इनापयात वय्कलं सकारात्मक रुपं कयादिसें थ्व ज्या सरकारपाखें याकेगु बांलाइ, उकिं छकः योजना विभागय् हे स्वापू तयादिसँ धकाः सुझाब बिया दिल । वय्कःया हे सुझाव कथं जि थः हे तसकं स्याःन्याःम्ह पासा भक्तिलाल श्रेष्ठया काय् भाजु सुरेन्द्रलाल श्रेष्ठ योजना विभागया ज्या याना च्वना दीम्हसिथाय् नाप लाः वना । वय्कःयात थ्व ताँ स्थायी रुपं दयेकेगु ज्या योजनाय् लाका दी माल धकाः इनाप याना । भाग्यवश उबले क्गकउभलकष्यल ताँया निम्तिं बजेट ल्यना च्वंगु जुयाच्वन । उकिं सुरेन्द्रलाल श्रेष्ठया ग्वहालिं काचाकाचां निवेदन तया । जिगु निवेदनया हे लिधंसाय् योजना विभागं न्हूगु हे इस्टिमेट याकाः नेपालय् गनं मजूनिकथं दथुइ छगः नं पिलर तयाः थ्व यार्यार् ताँ न्हू कथं दयेकेगु ज्या जुल । क्गकउभलकष्यल द्यचष्मनभ अर्थात यार्यार् ताँ धयागु दथुइ पिलर तयाः दयेकीगु मखु । तर नं थन वारी छेँया वस्ती यक्व दुगुलिं छेँ थुने मफइगु व पारी मसान दिप म्हासे याये मज्यूगु कारणं यानाः बाध्य जुयाः दथुइ पिलर तयाः क्झष् क्गकउभलकष्यल ताँ दयेकेगु निंतिं इन्जिनीयरपिन्सं न्हू प्रविधि कथं क्झष् क्गकउभलकष्यल द्यचष्मनभ डिजाइन यानाः दयेका ब्यूगु खः ।

थ्व ताँया तार जमीनय् थुनेत वारीपाखे च्वंगु पाजु खलकं दयेका तःगु सतः छगू थुने माःगु जुल । थुगु ताँ २०६१ सालतक यार्यार् ताँया हे रुपय् चले जुल । २०६२ सालय् वयाः उगु ता“ विष्णुमती लिंकरोड दयेकेगु झ्वलय् बच्छि लिकयाः कंगपाखे बच्छिजक ल्यंकाः चले यानाच्वंगु दु । उकिइ न्हापा सिपू दुगु खःसा लिपा सिपूया थासय् नयागु एङ्गल तयाः दयेका बिल ।
च्वमिया सफू येँदे म्हिगः व थौं पाखें थ्व छपु लेख कयागु जुल

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *