fbpx

कफिन दयेकीम्ह मनू (बाखं)

अलेक्जेन्डर पुश्किन
अनुवाद ः राजेन मानन्धर
कफिन दकेकीम्ह अद्रियान प्रोखोरोवया छेँया ल्यंदनिगु सामान सीम्ह तयायंकीगु गाडिइ तल अले छज्वः सलं सालाः बस्मान्नया गल्लिं यंकाः निकित्स्कया गल्लितक प्यकः तक वन, गन व मनू आः थः परिवरलिसे च्वंवंगु खः । वं थःगु पसलय् तालं ग्वल अले अन “थ्व छेँ मिइगु दु” धकाः च्वयाः तिकल अले थःगु छेँपाखे न्यासिवन । म्हासुगु उगु चिकिचाखागु छेँ यक्व न्ह्यःनिसें वयागु नुगलय् थाय् कयाः च्वनाच्वंगु खः, अले थिकय्क हे न्याःगु नं खः वं, तर आः वया नुगः चंचं मधाः । नुगलय् अतःमतः क्यंकाः व न्हूगु छेँया म्हमसिउगु थज्याःगु लुखाखरु हाचां गायेवं वं थःगु झिंच्यादँ बिउगु पुलांगु छेँ लुमंकाः झसुकाः तल । वं थः निम्ह म्ह्याय्पिन्त व च्यःयात वास्यावास्यां ज्या यानाच्वन धकाः ब्वः बिल अले थः हे उमित ग्वहालि यायेत वन । याकनं हे दक्वं मिलेजुल । द्यःया किपा, वसजाःया दराज, तेबल, सोफा अले क्वथाया लिउनेया ध्यापाय् खाता तल, बइगः क्वथाय् व पाहाँ क्वथाय् वया साहुजिया बनेज्याय् वःगु थी थी रंगया व आकारया कफिनत लिसें मेमेगु तपुलि, कोट व मतच्याःथलत तल ।

लुखाय् वं क्वस्वःगु चिलाख ज्वनाच्वंम्ह कामदेवया चित्र दूगु ग्वरः खात । अन च्वयातःगु दु — “थन सादा र रंगिन कफिन मिइगु दु । कफिन त बालं बिइगु अले पुलांगु ल्ह्वनेगु नं दु ।”

म्ह्याय्पिं थःथःगु क्वथया् वन । अद्रियानं थःगु थाय् छकः स्वल, झ्याःक्वय् फ्यतुत अले च्या क्वाकेत धाल ।

सःसिउपिं ब्वमिपिन्सं सिउ कि शेक्सपियर व वाल्टर स्कट निम्हस्यां थःगु चिहान खनीपिन्त लय्ताःपिं व ख्याःबल्लापिं धकाः क्यनातःगु दु । अथे उमिगु ज्या व स्वभावया तुलना झीगु नुगलय् लानाच्वनेमा धकाः याःगु खः । अय्सां सत्य लुमंकाः धायेबलय् थ्व दसु थन मल्वः अले थथे धाये हे माः कि झी कफिन दयेकीम्ह मनूया स्वभाव वयागु म्हाइपुगु पेशालिसे ज्वःलाः ।

आद्रियन प्रोखोरोभ यक्वधयाथें म्हाइपुम्ह अले बिचाः यानाच्वनीम्ह मनू खः । वं म्हुतु वांखाइगु हे म्हो, म्ह्याय्पिं छुं मयासे झ्यालय् लँजुवात स्वयाच्वनीगु वा वयाथाय् सामान न्याःवपिंलिसे बाहेक । अथे जुयाः थ्व व हे आद्रियन खः झ्यालय् च्वनाः न्हय्गूगु च्या त्वत्वं थःगु म्हाइपुगु अतीतया लुमनाय् लुकुंबियाच्वंम्ह । व उगु झ्वामझ्वाम वा वःगुया बारे बिचाः यानाच्वन गुगु छम्ह जागीर फुइधुंकूम्ह ब्रिगेडियरया सनाः वनाच्वंथाय् वयाः अन दक्व उखेथुखे लाकाबिउगु खः । उकिंयानाः सनाः वनेबलय् माःगु गा व तपुलि दक्व स्यन । व भिंकेत हानं वं यक्व ध्यबा खर्च यायेमानि । वयात थ्व आश दूगु खः कि थ्व खर्च आः दछ्रिं न्ह्यःनिसें सिइथे सिइथे जुयाच्वंम्ह साहुया व कलाः त्रुखिना या सिथं यंकेबलय् उठेजुइ धकाः । तर त्रुखिना रसगोउलाइलय् अथे हे च्वनाच्वन, अले प्रोखोरोव चाहीँ वया वारिसतय्सं न्हापा पाःफयातःगु जूसा उलि तापाक्क वयाथाय् ज्या बिउवइमखु, अले अन हे नापसं दुपिं सुं पाखें ज्या याइजुइ धकाः ग्यानाच्वन ।

लुखाय् सुनांं खापा घाराघारा यायेवं वयागु तन्द्रा चब्बुत ।

“अन सु?” कफिन दयेकीम्हस्यां न्यन ।

खापा चायेवं छम्ह जर्मन कालिगढ दुहाँ वल अले लय्तातां वया न्ह्यःने वन ।

“माफ यानादिसँ, जि छिकपिनि जःलाखःला खः,” वं थुइकेथाकुगु रसियन भासं धाल, छितः ज्याय् मछ्रिंकःवया । जि छितः म्हसीके जक मास्तिवयाच्वंगु । जिगु नां गोतलिव स्लुत्ज, अले छम्ह लांकाः दयेकीम्ह खः । जि लँया पारि च्वनेगु व छिगु झ्याःया चुलिंचू लाःगु छिकिचाखागु छेँय् च्वनेगु । जि कन्हय् जिमिगु इहिपाया नीन्यादँ हनेत्यनागु, छितः व छिकपिनि म्ह्याय्पिन्त ब्वनाच्वना ।”

ब्वना अःपुक हे स्वीकार जुल । कफिन दयेकीम्हस्यांं च्या छगू त्वनाहुँ धाल, अले उमि खँ ब्यात ।

“बनेज्या गथे जुयाच्वंगु दु ?,” आद्रियनं न्यन ।

“पाय्छि हे धायेमाली,” स्लूत्जं लिसः बिल, “जितः मगाः मजू । जिगु ज्या छिगु थज्याःगु मखु । म्वाःपिं लाकां मदयेक च्वनेफइ, सिइपिं कफिन मदयेक च्वनेफइमखु ।”

“खः धया,” आद्रियनं लिसः बिल, “अय्सां छम्ह म्वानाच्वंम्ह मनूया लाकां न्यायेत ध्यबा मदुसा लाकां मदयेक जुयाच्वनी, तर छम्ह फ्वगिं सित कि वयात सितिं कफिन दइ ।”

छुं ई तक उमि थथे हे खँ ब्याकाच्वन । अले लिपा वा न्है धाधां लाकां सुइम्ह दनावन ।

कन्हय्कुन्हु तान्हिनय् कफिन दयेकीम्ह म्ह्याय्पिंलिसे थःगु न्हूगु छें पिहाँवयाः व जःलाखःलाया छेँय् वन । जिं थन आद्रियन प्रोखोरोभया भान्तांलं या वर्णन यायेमखु, न अकुलिना व डारियाया यूरोपियन वसःया हे चर्चा याये, थथे यानाः आधुनिक उपन्यासकारतथें जुइमखु । अथेसां थुलि धायेबलय् अप्वः जुइमखु कि निम्हस्यां म्हासुगु गा अले ह्याउँगु लाकां न्ह्यानातःगु दु, गुगु उमिसं अज्याःगु विशेष अवसरय् जक न्ह्याइ ।

अन पाहाँत वयाच्वनेधुंकल । उकिसं यक्व धयाथें जर्मन कालिकढत, उमि कलाःपिं व मेपिं खः । सरकारी अधिकृतय् नामय् केबल छम्ह हे पुलिसया सिपाइ युर्को फिन जक दु । व सामान्य मनू जक जूसां सःतूम्हस्यां धाःसा वयात साप मानेयानाच्वन । वंगु २५दँनिसें व पोगोरेल्स्की धइगु थासय् इमानदारीनकसां ज्या यानावयाच्वंगु खः । सन् १८१२य् पुलांगु राजधानी मि च्यानाः वयागु म्हसुगु पालेछेँ नं च्यात । शत्रुत त्वःतावनेवं मेगु चौकी बनेजुल अले युर्को हानं अन ज्या यायेगु यात । अझ निकित्क्सि गेटया लिक्क च्वंपिं यक्व जर्मनतय्सं म्हसिउ वयात । अले गुलिं गुलिं ला वयाथाय् चा च्वनावःपिं नं दु ।

आद्रियनं काचाकाचां वयात म्हसीकःवन, छाय् धाःसा व लिपा गबलें ज्याख्यलय् वइम्ह मनू खः । नयेगु त्ययेवं उपिं छगू हे टेबलय् चुलिंचू च्वंवन । वया कलाः हेर शुल्त्स व वया झिंन्हय्दँ दुम्ह म्ह्याय् उमित नयेथाय् ग्वहालि यानाच्वन । बियर बाः वयाच्वन, योर्कों प्यम्हस्यां ति नयाच्वन, अद्रियन नं व स्वया म्हो मजू । वया म्ह्याय्पिं ज्ञानि पह वयेक दनाच्वन । जर्मन भासं जुयाच्वंगु खँल्हाबल्हा बुलुहँ ततः सः जुजुं वनाच्वन । उबलय् हे भ्वय् सःतूम्हस्यां दक्वस्या ध्यान सालाकाल, सिसिया पुचा चायेकल अले रसियन भासं ततःसलं हाल – “जिमि यःम्ह लुइया भिंउसाँय्या निंतिं ।”

श्याम्पेनय् फिँज वयाच्वन । वं थः यज्यूया ख्वालय् चुप्पा नल अले भिंम्ह लुइया भिंउसाँय्या नामय् ततःसलं हाहां त्वन ।

“जिमि यःपिं पाहाँपिनिगु नामय्,” भ्वय् सःतूम्ह हाहां मेगु सिसि चायेकल, अले पाहाँपिन्सं वयात सुभाय् बिसें हानं गिलास जायेकल ।

गिलास ल्वाकाः त्वनेगु ज्या न्ह्यानाच्वन । उमिसं अन दुपिं हरेक व्यक्तिया नामय् त्वन, मस्को व छुं छुं जर्मन शहरतय्गु नामय् त्वन, दक्वस्या नामय् नं छम्हछम्हस्या नामय् नं त्वन । अद्रिएनं नं खुप न्ह्यइपुक त्वन, वं ला थःत थम्हं नं त्वंकल । अले छम्ह ल्ह्वंम्ह मरि छुइम्हस्यां धाल, — “झी गुम्हस्या निंतिं ज्या यानाच्वना, झी गाहकितय्गु नामय् त्वने ।”

थ्व प्रस्ताव सकस्यां ययेकल । अले वं वयात वं वयात ज्वजलपा यात । लँ सुइम्हं लाकां सुइम्हया न्ह्यःने क्वछुत, लाकां सुइम्ह लं सुम्हस्या न्ह्यःने, मरि छुइम्हस्यां निम्हसितं अले अथे हे वं वयात वं वयात । अबलय् हे युरकों थः जःलाखःलायात न्यंकाः हाल, “वा भाइ, छिमि सिइपिं मनूतय्गु नामय् त्वने वा ।”

दक्वं न्हिल तर कफन दयेकीम्हसित थःगु अपमान याःगुथेंच्वन अले कपाः कयेकुंकल । थ्व खँय् मेपिनि ध्यान मवं, दक्व त्वना हे च्वन । उमि दनेत्यःबलय् चान्हसिया अन्तिम प्रार्थना यायेगु गं न्यानाच्वन ।

पाहाँत चान्हय् लिबाक्क वन अले यक्व ला अय्लाखं कायेधुंकूपिं । मरि छुइम्ह व ख्वाः ह्याउम्ह जिल्दातइम्ह निम्हस्यां युरकोया निपा ल्हातिं ज्वना चौकिइ यंकाच्वन, अले उमिगु पहलं रसियन धापू लुमंकाबियाच्वन असली मजा धइगु त्यासा लितकायेबलय् हे वइ ।

कफिन दयेकीम्ह अलय्लाखं कायेकाः, तमं छेँय् लिहाँ वन । “छाय् थथे? छाय् जिगु ज्या जक इमानदारीया मखुला ? कफिन दयेकेगु धइगु मनू हे स्यायेगु ज्या खःला? छाय् उपिं दक्व न्हिउगु ? कफिन दयेकीम्ह धइम्ह ख्यालः वःम्ह ला? जि ला उपिं दक्वसित छेँय् सःता साक्क नके धकाः च्वनागु, आःला सःते हे मखु । बरु उमित सःते, गुम्हस्या जिं ज्या यानाचवन, इसाइ धर्म हनाच्वंपिं सिइपिन्त ।”

“छु धयादियागु भाजु ? वयागु लाकां त्वकाच्वंम्ह च्यः हाल, “छाय् अज्याःगु म्वाःमदुगु खँ बिचाः यानादिया? क्रसया चिं दयेकेगु अले सिइपिन्त सःतेगु । छु थ्व?”

“धरोधर्म जि उमित सःते,” आद्रियन हालाच्वन, “अले व नं कन्हय् हे । जिमि भिंचितामित, दक्व कन्हय् सनिलय् जिथाय् वयेमाल । जिं द्यवं जितः बिक्व बियाः छिमित लयेतायेके ।”

हाहां व लासाय् भ्वसुल, अले न्हयःसःवल ।

कन्हय्कुन्हु खिउँलं हे अन्द्रिंयन दन । साहुया कलाः त्रुखिनाया थौंया हे दिनय् मदूगु जुयाच्वन अले सः कनेत सल गयेकाः मनू वयाथाय् छ्वयाहःगु जुयाच्वन । कफन दयेकीम्हस्यां लय्तयाः वयात झिगू कोपेक ध्यबा अय्लाः त्वनेत बिल, हथासं वसः पुन, बग्गि बालं काल अले राजगुलियाइया गल्लिइ थ्यन ।

मदुम्ह बुरिया लुखाय् पुलिसत दनाच्वन अले साहुत अथे इरुथिरु जुयाच्वन, गथे गनं सिइम्ह खन कि च्वय् क्वःत मन्दः कयाच्वनी । सीमत थें म्हासुसे च्वनाच्वंगु बुरिया म्ह तेबलय् तयातल, म्ह स्यने हे धाःसा मलाःनि । थःथिति, जःलाखःला व च्यःत म्वःम्वः जुयाच्वन । झ्याःत दक्व चाः, सीमत च्यानाच्वन अले पादरीतय्सं मदुम्हस्या नामय् पाठ यानाच्वन ।
आद्रियन फेसनदार फ्रककोट फिनातःम्ह व्यापारी सिइम्हस्या ल्याम्हम्ह भिंचायाथाय् वन अले वयात कफन, सीमत व सनाःवनीपिं आदि दक्व याकनं छ्वया हये धकाः धाःवन । वारिसं थुकिया निंतिं सुभाय् बिल अले धालकि ध्यबाया मामलाय् पीर कायेम्वाः अले वयागु इमानदारीइ दक्व त्वताबियागु दु हँ । कफन दयेकीम्हस्यां थःगु बानी हे कथं ध्यबाछगः हे सितिं वंकेमखु धकाः पाः फल अले थःगु ज्या यायेत वन । व न्हिछि राजगुल्याई निसें निकित्स्क्याया गल्लिइ बग्गि गयाः चाःचाः हिलाच्वन । बहनी तक दक्व प्रवन्ध यानाः न्यासि हे लिहाँ वन ।

तिमिला त्वयाच्वन । कफन दयेकीम्ह निनित्स्कयाया गल्लितक थ्यन, गिर्जाछेँया लिक्क युरकों वयात सःतल अले भिं–चा धयाःवन । छेँय्याथाय् थ्यंबलय् चान्हय् हे जुइधुंकल । अबलय् हे व वयागु छेँय् न्ह्यःने सुं लापाक्क वंगुथें, खापा चायेकूगुथें अले तनावगुथें जुल ।

“छु थ्व?” अद्रियानं बिचाः यात, “सुयात जि माल जुइ? सुं खुँत ला मवःला, कि जिमि ध्वां म्ह्याय्पिनि मतिनामि जकं ला मवः ला? थ्व ला पाय्छि मजुल । यमांसा ।”

वं ग्वहालिया निंतिं युरकोयात सःते माल धकाः जक छु च्वंगु छेँ थुवाः हे ब्वाँय् ब्वाँय् वयाथाय् वयाच्वंगु खन । वं तपुलि त्वःताः अभिवादन यात ।
“छि जिथाय् झायाच्वनादिया ला? दुने झासँ,” वं स्यें स्यें मिन्क धाल । व मनुखं चिसलं लिसः बिल, “पिने दनाच्वनेमते भाजु । पाहाँपिन्त लँ क्यनादिसँ ।”

वया नं औपचारिकतायात ई मदु । छेँया पिनेया लुखा चाः । आद्रियन न्ह्यने न्ह्यने व वया पाहाँ लिउलिउ वन । अन्द्रियानं बिचाःयात, अन ला ग्वःम्ह ग्वःम्ह मनू वयागु क्वथाय् न्यासि जुयाच्वन थें च्वनाच्वन ।

“छु जूगु थ्व?” वं बिचाःयात अले काचाकाचां दुहाँ वन । वयागु तुति थुरुथुरु खात । अन ला क्वथा सिइपिं मनूत वयाः जायाच्वन । झ्यालं दुहाँ वयाच्वंगु तिमिलाया जलं उमिगु म्हासुगु व वँचुगु ख्वाःपाःत, गंगु म्हुतुसित, न्ह्यःसूचाःगु मिखात अले थिंंग च्वंगु न्हाय्यात जःबियाच्वन । थारान्हूगु वयागु नुगलंं अन वयाच्वंपिं प्रेततय्त म्हसिल, उपिं वयागु हे ग्वहालिं जमिनय् थुनेखंपिं खः । अले उमिलिसें वःगु पाहाँ व्रिगेडियर ला अपाय्कं वा वयाच्वंबलय् थुनाम्ह विग्रेडियर खः । व दक्व मिस्त मिजंतय्सं आद्रियान कफिन दयेकीम्हसित घेरेयात अले छ्यं क्वछुनाः अभिवादन यात । उकुन्हुतिनि थुनेज्या सिधःम्ह छम्ह जक थःगु भ्वाथःगु वसः क्यने मछालाः ध्याक्वय् याकःचा च्वनाच्वन । मेपिं धाःसा दक्व झःझःधाः — मिस्तय्सं रिबन दूगु तपुलिं पुनातल, अधिकृतत युनिफर्मय् दु, तर दारि धाःसा मखासे वयाच्वन, अले ब्यापारीत चाःहिउवनेगु भान्तांलनय् ।

“स्व प्रोखोरोभ,” बिग्रेडियरं दक्व पाहाँपिनिगुपाखें धाल, “जिपिं दक्व छंगु ब्वनाय् जिमित थुनातःथासं दनावयापिं खः । अन व व जक लानाच्वन सु सु छुं हे ल्यं मदयेधुंकल, ध्वगिइधुंकल, छ्यंगू मदयाः क्वँय्कालि जक ल्यनाच्वन । अथेसां उपिं मध्ये नं छम्हस्यां थन थःत वयेपाखें पनेमफुत — वया उलि थन वये मास्तिवल,” अनथाय् हे छम्ह चिकीचाधीम्ह कवंचा मेपिन्त घ्वानाः आद्रियनया न्ह्यःने वल । वयागु ख्वाः कफिन दयेकीम्हसिथाय् स्वयाः मुसुकाल । वाउँगु व ह्याउँगु त्यातः वसःया कुचा कुचा वयागु क्वँय्या द्यःने यगानाच्वन अले पुलिइतक वःगु लाकामय् वया तुतिया क्वँय् अथे सः वयाच्वन गथे उगलय् बजि ल्हुइबलय् सःवइ ।

“छं जितः म्हमसिल प्रोखोरोभ,” कवंचां धाल, “गार्ड सेनाया भूतपूर्व सर्जेण्ट, व प्योत्र पेत्रोभिच कुरिल्किनयात ल्वंमंकल छं, गुम्हसित छं १७९९य् थःगु न्हापांगु कफिन मिउगु खः, अले बबुलया सिँयागु जक दयेकूगु ?” थथे धाधां व कवंचाः वयात घय्पुइत थःगु क्वँय्याा ल्हाः ल्ह्वन । तर आद्रियनं धाःसा जिवय् दक्व बल पिकयाः वयात घ्वानाछ्वत । प्योत्र पेत्रोभिच बँय् ग्वतू वन, छद्वँ क्वँय् जुयाः । थ्व खनाः सिइपिन्त तं पिहाँवल, वयात दक्व जानाः ब्वह बिल, ख्यात । थ्व दक्व खनाः भ्वय् सःतूम्ह उलि ग्यात कि व ला व हे क्वँय्द्वँया द्यःने ग्वतुल अले बनावन ।

सुथया निभाः वयागु लासाय् तक खयाच्वन । वं मिखाप्वाः चायेकल अले अन च्या थल ज्वनाः पियाच्वंम्ह वया भ्वातिं खन । अद्रियनं न्हापाया घटना लुमंकल, त्रुखिना धाःम्ह ब्रिगेडियर अले सर्जेन्ट कुरिल्किनया बुलुगु लुमन्ति वयान्ह्यःने दंवल । वयात चान्हय् जूगु घटना कनेमास्तिवल ।

“ताबाय्त धंदिल नि, आद्रियन प्रोखोरोभिचजु,” थः मालिकयात गाउन बिउबिउं भ्वातिं अक्सिन्यां धाल, “छिकपिनि जःलाखःला वसः सुइम्ह वःगु अले पुलिस नं वःगु, थौं वया बुन्हि हँ । छि धंदियाच्वंगुलिं मथनागु का ।”

“मदयेधुंकूम्ह त्रुखिनाया पाखें नं सुं वःगु दु ला?”

“मदयेधुंकूम्ह? व नं सित ला?”

“ध्वांम्ह मिसा । छं हे म्हिगः वयागु सिइम्ह थुनेत दक्व सामानया व्यवस्था यायेत जितः ग्वहालि यानागु मखुला?”

“छु धयादियागु? न्ह्यपु थातय् मलात ला, कि म्हिगः यक्व त्वंगुया लिच्वः खः थ्व? सुयात थुनागु दु म्हिगः? छि ला म्हिगः न्हिछि व हे जर्मनया थाय् भ्वय् भपीत झाःगु, लिहाँ वयेवं हे लासाः ग्वतू झाःगु, अले आःत धंदियाच्वंगु का । सुथय् प्रार्थना यायेत गं न्हापां थायेधुंकल ।”

“अय् । धाथें खः ला?” कफिन दयेकीम्ह लय्तातां हाल ।

“खःनि सा,” भ्वातिनं लिसः बिल ।

“का अथेसा याकनं च्या दयेकि अले जिमि म्ह्याय्पिन्त सःति ।”

थाय्भु ८य् पिदंगु ल्ह्ययाकयागु

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *