fbpx

नेपालभाषा पत्रकारिता ख्यलय् “स्वनिगः”या पलाः

राजेन मानन्धर

नेपालभाषाय् मनोरञ्जन पत्रपत्रिकात अभाव जुया च्वंबलय् रेडियो नेपाल एफएम ज्याझ्वः न्ह्याकाच्वंगु ज्वज्वलपा प्रालिं विद्युतीय संचार माध्यम लिपा अखबारी पत्रकापरिताय् नं पलाः न्ह्याके कथं स्वनिगः वाःपौ पिथन । थुकिया परिक्षण ल्याः १११९ दिल्लागा साप्तमि (२०५६ श्रावण १९, १९९९ अगष्ट ४) पिदन । थुकिया सम्पादक विजयरत्न असंबरे व प्रकाशक ज्वज्वलपा प्रकाशन खः ।

नेपालभाषाया पत्रकारिताया ख्यलय् छगु न्हूगु हे कुतःया रुपय् ‘स्वनिगः’ वाःपौयात पिथंगु दु । थुकिया हलंज्वलं, न्ह्यब्वयेगु पहः शैली, छाय्पा फुक्क हे न्हूगु थजुइब्यु, थ्व हे ज्वज्वलपाया प्रा.लि.या कुतः खः । थ्व वाःपौया पिथनां नेपालभाषाया पत्रकारिता ख्यःयात छतँ अझ थत यंकेमा धैगु प्रकाशकीयया कुतः भलसा खः ।

“एफ.एम न्यनामिपिपिगु दथुइ ज्वज्वलपा प्रा.लि.या एफ एम स्वनिगः सच्छि गाक्क लोकं ह्वाः” धकाः खँ थ्वयेकातःगु प्रकाशकीयं “थ्व वाःपौ अप्वः धइथें ज्वज्वलपा प्रा.लि.पाखें सञ्चालित एफएम स्वनिगः सच्छिलिसे तप्यंक स्वापू दयाच्वनी । एफएम स्वनिगः सच्छिपाखें न्ह्यब्वइगु न्ह्यसः लिसः म्ये, पौ, आदि ज्वलंत पूरक ब्वया रुपय् थुगु वाःपतइ पिदनी । अर्थात् एफएम स्वनिगः सच्छि व स्वनिगः वाःपौयात छगूया निंतिं मेगुयात पूरक माध्यमया रुपय् नापनापं न्ह्याकेगु ज्वज्वलपा प्रा.लि.या कुतः जुइ” धकाः धःगु म्हसिका व लँपु स्पष्ट यानातःगु दु ।

पृष्ठ सज्जा कथ स्वनिगलय् सत्य खँ उलेगु वा अनुसन्धात्मक समाचार इत्यादि बियेगु स्वयाः बांलाःगु फोटो तयेछिंगु, उत्तेजक व अस्पष्ट समाचार बियेगु ज्या स्वनिगःया प्रशिक्षण ल्याखंनिसें हे शुरु जुल । थ्व ल्याःया न्हापांगु पृष्ठय् क्वय् बियागु प्यकू समाचार पिदनच्वंगु दु — “१… ल्वापु जुयाच्वंगु खँया तकयाः हुइना भुइना जुयाच्वंगु दु । २… थौंकन्हय् स्लीभलेस लं फिनादी । ३…. ब्रा व पेन्टी जक फिनातःम्ह मिसा ब्वाँय्बाँय् वइ । ४… नीरु श्रेष्ठयात बीगु ज्या होटल याडिसनय् छगू ज्याझ्वःया दथुइ यात ।”

दुने खँल्हाबल्हा, सिनेउड, फेशनया हलिं, विज्ञापनया हलिं यौन, उखेथुखें, खःला मखुला, कासाख्य व वाःया किपा स्तम्भ अन्तर्गत थी थी ब्वनेज्वलं पिदना च्वंगु दु । थुकिइ न्हापांगु ल्याखंनिसें वय्स्कतय्त यइ धैगु बिचाःयानाः यौन लिसे स्वापू दूगु लेख अश्लील धायेल्वःगु भासं यक्वथाय् कयातःगुलिं थ्व गज्याःगु पत्रकारिता खः धैगु क्यं । दसुया सिगमण्डया यौनय् निंतिं – “गुगुथासय् थिल धाःसा यौन उत्तेजना जुइ धैगु खँय् ध्यान बियाः अन अन थिइगु व वास्या वास्या यायेगु यायेमाः ।”

उकिया पलेसा संगीत, कला, अर्थ, भाषा, विचार÷दृष्टिकोण साहित्य व मस्तया लिसें राजनीतियात नं थाय् बिया मतःगु लिं थ्व स्वनिगः छगू विशेष पुचःयात जक लक्ष्ययानाः पिकाना तःगु खः धायेछिं ।

स्वनिगःया व्याकरण क्वातु मजू धइगु थुकिया अन्तिम पृष्ठय् च्वंगु छगू वाक्यं क्यं – “संकिपा निर्माण पक्ष व सनम मय्जुया दथुई जुगु व मिले मजुगु खं छु ख ले ? धैगु न्ह्यसःया लिसः ईमिके जक दु ।”

लिपा बुलुहुँ स्वनिगलं भाषा, संस्कृति इत्यादि खँय् चिउताः कयाहल । उकिइ सर्वोच्च अदातलं नेवाःभाय्यात मान्यता बिइकेगु सम्बन्धी याःगु निर्णययात कयाः सक्रिय रुपं बिचाः प्वंकल । अथे हे दँ १ ल्याः ९ (१११९ कौलाथ्व ४)य् मोहनिया विशेष तँसापौ पिदन ।

न्हूदँ ११२०या लसताय् नं न्हूदँ तँसापौ पिकाल तर वथें ग्वाय् दारि दुम्ह सँय् ख्वाःवम्ह मनूयात शंखधर साख्वाःया रुपय् न्ह्यथनाः थुकिं विवाद नं उतिकं सःतल । भुवनलाल प्रधान, हेमराज शाक्य, प्रो माणिकलाल श्रेष्ठ व वलदेव जुजु आदिया च्वसुत पिदना च्वंगु दु  ।

वयांलिपा दँ १, ल्याः १६या ल्याखय् यौन उत्तेजनाया प्रतिक्रिया स्वरुप मिस्तय्गु म्हं गज्याःगु स्थिति पार याइ अले मिस्तय् चरमसुखया अवस्था छु छु जुइ धैगु मेगु च्वसु यौन स्तम्भय् पिदन ।

दँ १ ल्याः १९ य् (११२० थिंलागा सप्तमि) जुजु श्री ५ वीरेन्द्र वीर विक्रम शाहदेव सरकारया ५५ दँया बुदिंया लसताय् विशेष तँसापौं पिकात । थुकिइ २१ जुलाई १९८६ कुन्हु बहनी ६.४५ ताइलय् उबलय्या भारतीय राष्ट्रपति ज्ञानी जैल सिंहं खंकूगु येँ देय्या शब्द चित्रयात मूसमाचार देयेकूगु दु ।

दँ १ ल्याः २२ (११२० पोहेला त्रयोदशी) या ल्याखं रुसय् ह्यूपाःया सः व म्हय् किपा च्वयेगु फेशनयात प्रमुखता बियातःगु समाचार दयकेल । अथेहे थःगु रजत ल्याखय् नेपालभाषा पत्रकारितायात विषय दयेकाः तँसापौ पिकाल ।

यौनजन्य सामाग्रीतयाः यक्व पाठकया आलोचना फयेमाःसां स्वनिगलं इलय्ब्यलय् भाषिक आन्दोलन मोहनि, न्हूदँ, साफ कासा, ज्यापु महागुथिया नगर सम्मेलन, जुजुया बुन्हि इत्यादि विषयय् केन्द्रीत जुयाः तँसापौ पिकायेगु यानाच्वन ।

(च्वमिया नेपालभाषा स्नातकोत्तरया थेसिसया छगू अंश ।)

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *