fbpx

पशुया बलि बियाः करुणामयया जात्रा

राजेन मानन्धर


वंगु २५००दँ दुने बुद्धधर्म व दर्शनय् तःगु कथंया परिवर्तन वयेधुंकल । इतिहासय् १८गू निकाय दूगु खँ झीसं ब्वनावया । ईकथं महायान व वज्रयान धकाः विकास जुयावल । दक्वं बुद्ध धर्म हे खः । बुद्धं द्यः धाःपिन्त हि त्वंकाः लय्तायेकेमाः धकाः गबलें स्यानामथिकू । बुद्धधर्म व पशुबलिया ला गुगुं कथंया नं स्वापू दइ धइगु कल्पना तकं नं यायेफइमखु ।

थज्याःगु अवस्थाय् नं झी स्वनिगलय् च्वंपिं बुद्धधर्मया पुस्तौं पुस्तानिसें अंगिकार यानाच्वना धइपिं, बुद्धधर्मया नानाकथं व्याख्या याइपिं अले बुद्धधर्मया आधिकारिक व्याख्याता थः हे धाइपिन्सं नं तप्यंक मखुसां चाःहिइकाः पशुबलियात नालाच्वन तिनि । अथे यायेमेते धाइपिन्त छिमिसं छुं मसिउ, जिमिगु बुद्धधर्म हे थज्याःगु धकाः अःखतं ब्वह बियाच्वन । संसारय् बुद्धधर्म धइगु झी छपुचःचा नेवाःतय्गु जक धर्म मखु, झीसं गुगु गुगु यान धकाः नालाच्वना व नं झीगु यकःति मखु । महायान, वज्रयान व तन्त्रयान नेवाःतय्थाय् जक मखु मेमेथाय् नं दु । उमिसं अथे त्वहमदु त्वह तयाः पशुहत्या यानाः बुद्धधर्मया व्याख्या मयाः ।

खँ वइ बुंगद्यःया । दँय् दसं बुंगद्यःया जात्रा न्यायेकी – बुंगद्यः धइम्ह बोधिसत्व, करुणामय, लोकेश्वर आर्यावलोकितेश्वर धाइ । संसारया दुखय् करुणा तयाबिज्याइ धाइ, तर वयागु हे जात्राय् थाय्थासय् पशुबलि मबिसे मगाः झीत । तर्क नं झीके दु, बुंगःद्यःयात मखु भैरद्यःयात बियागु, अले बुंगद्यवं मखनेमा धकाः तुयुगु धकिनं त्वपुनागु । सुयात कनेगु थज्याःगु कच्चागु तर्क ? खँ स्पष्ट दु, झीके बुद्धधर्मप्रति व बौद्धदर्शनप्रति भचा हे ज्ञान, श्रद्धा मदु । झी ला फगत निर्दोष प्राणीया हि म्हुकेत जक बुंगद्यःया जात्रा यानाच्वनापिं । थ्व खँ खः धाःपिं नं, मखु धाये मछालाः सुम्क च्वनाच्वंपिं बौद्ध विद्वानतय्सं नं थ्व हे प्रमाणित यानाच्वंगु दु कि झी बौद्ध मखु, हिंसक खः, बुंगद्यः करुणामय मखु, हिंसक खः । खःयात खः धायेत छाय् मछालेमाःगु?

पशुबलियात गनं नं मान्यता मबिउ । कानून मथ्यंगु अनकन्टार जंगलय् च्वंपिं अशिक्षित आदिम युगय् म्वानाच्वंपिं बँमनूत, गनं गनं भारतया छथाय् निथाय् अले धर्मनिरपेक्ष धयाः नं सनातन धर्मया रक्षा याइगु नेपालय् बाहेक । हिन्दु धाइपिन्सं हे नं आः पशुबलिया विरोध यानाच्वंगु दु । बुद्धं धयाथिकूगु खँय् सुयातं विश्वास हे मदुसां आः वयाः मनतय्सं सिल, गनं ल्वहँयात निर्दोष पशुया बलि बियां द्यः लय्ताइगु, थःगु भिंगु जुइगु धकाः च्वनेगु मुर्खता, अन्धविश्वास जक खः धकाः । हि म्हुकाः थःगु जय जुइगु जूसा नेपाःमितय् संसारय् दकलय् यक्व जय जुइमाःगु, छाय् अमेरिका वा जापानय् च्वंपिनि जय जुयाच्वन? झीत द्यवं रक्षा यानातःगुलिं उकुन्हु भुखाय् ब्वःबलय् झीगु छेँ मदुनेमाःगु मखुला ? विश्वास व आस्था धइगु तःधं, तर उकिया नं छगू हद दइ, वयात हाचां गालकि उकियात अन्धविश्वास धाइ ।

यदि छम्ह निर्दोषम्ह पशु्या बलि मबिसे बु‌ंगद्यःया रथ मन्ह्याइगु हे खःसा आवंलि बुंगद्यइथाय् बौद्धत मवनेमाल । अन वनीपिन्सं थःत बौद्ध मधायेमाल । बुद्धया धर्म कयाः बुद्धयात अपमान याःगु मस्वयेमाल ।

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *