fbpx

रासलीलाया उत्सव पन्तीया ज्यापून्हि जात्रा

रेखा शाक्य

पलाँती, पन्ती, वा पनाैतीया दकलय् तःजिगु जात्रा ज्यापुन्हि जात्रा वा रासलीलाया उत्सवया मू जात्रा म्हिगः जुल ।

दक्षिणपूर्वय,काभ्रे जिल्लाय् लाःगु पन्ती येँ थ्यंमथ्यं करीब ३२ कि.मीया दुरी लाः । छगू ऐतिहासिक, धार्मिकया नापं सांस्कृतिक रुपं नं तसकं नां जागु पवित्र तीर्थ स्थल खः । पनौती, पन्ती, पाञ्चालनगरया नामं देय् न्यंक थःगु म्हसिका ब्वयाच्वंगु थ्व थाय्या महिमा अपरम्पार । उत्तरपाखे पूण्यमाता खुसि, दक्षिणरिखे रोशी खुसिं छचाखेरं चाहुला च्वंगु शंख बां लूगु बस्ती ।

थन अनेक देवदेवी पिनिगु देगः दु । सक्वय् श्री सत्यनारायणया लच्छि यंकं धलं दनिपिं नं छन्हु थनया खुसि सिथय् च्वंगु माधवनारायणयात पुजा याना म्वःल्ह वइगु हुनिं याना नं थ्व थाय् गुलि महत्वं जाःगु खः धैगु छगू कथं दसू जुयाब्यूगु दु । अथे हे थ्व थाय् अनेक अनेक द्यः पिनिगु कृपां जाःगु थाय् । मच्छेनारां द्यः निसें कयाः गोरखनाथया बासस्थान तक नं दु ।

पन्तीइ मेथाय थें तिथि, बार, योग, नक्षत्र व करण थ्व न्यागू अंगया पञ्चांग पुचःया लिधंसाय् झीसँ यायेमाःगु संस्कार, तजिलजि, नखःचखः व पुजाआजा यायेगु परम्परा न्ह्याना च्वंगु हे दु ।  थ्व हे शहरय् जुइगु थी थी नखःचखः व जात्रात मध्ये पन्तीया तसकं नां जाःगु जात्रा खः ज्यापुन्हि जात्रा, इन्द्रेश्वर महाद्यःया जात्रा नं धायेगु याःसा थुकियात द्यःपिनिगु यौनलीलाया उत्सवया कथं नं मनूतय्सं लुमंकेगु याः ।

किपाः रेखा शाक्य

खय्तला न्हापा न्हापा थुगु जात्रा चान्हय् शुरु जुया नसंचा ई जुइवं हे क्वचाइगु खः हँ धकाः स्थानीय अजापिन्सं धयादी । भैल द्यः व महाद्यवं भद्रकालीनाप यचास्वापु अर्थात यौन सम्बन्ध तइगुया प्रतीकात्मक जूगुलिं मिसापिन्स अज्यागु मछालापूगु यौन रासलीला खनि धकाः चान्हय् हे क्वचायेकीगु धकाः धाइपिं नं दु ।

किपाः रेखा शाक्य

ई परिस्थिति कथं न्ह्यागुं बस्तु न्ह्याना तुं वनेमाःगु व परिमार्जित जुया तुं वनीगु प्रकृतिया नियम खः, ईया माग खः, तर नेवाःतये नखःचखः हनेगु व जात्रापात्रा यायेगुलि हनेगु पहलय् हिउपा वःगु दु तर तिथि कथं धाःसा व हिलिउ खँ हे संभव मदु । उकिं दँयदसँ ज्यापून्हिया न्हि खुन्हु पन्ती थुगु जात्रा तसकं भब्य रुपं हनावयाच्वंगु हे दु ।

पुन्हिया छन्हू न्ह्यः पन्ती दुपिं सकलें द्यः पिनिगु पुजाआजा यानाः सकलें थःथितिपिन्त पाहाँ सःता भ्वय् नयेमाःगु परम्परा दु । अथे हे मू जात्राया न्हि खुन्हु न्हापां ब्रम्हायणी द्यःयात लायकूया फल्चाय् बिज्याकाः जात्रा स्वः बिज्याम्ह मू पाहाँ कथं अन थापना याना तइ । अन लिपा इन्द्रेश्वर महाद्यःयात देगलं पिने हया खतय् बिराजमान याकी । अथे हे मेखे भैरवया जात्राबलय् जक पिहाँ बिज्याइगु उन्मत्त भैरवयात खतय् बिराजमान याकी । अन लिपा राजप्रतिनिधिया स्वरुप खड्ग ज्वना निम्ह द्वारेया नापं भद्रकालीया द्यःयात खतय् बिज्याकी । अले बाजागाजाया लिसें जात्रा न्ह्याका त्वाः व गल्ली चाहुइका पन्तीया लायकू थ्यंकी ।

किपाः रेखा शाक्य

जात्राया दकलय् न्ह्इपुगु व स्वकुमिंपिं तसकं रोमान्चित जुया स्वयइगु जात्राया मू लू हे थन लायकूया जुयाच्वनी । थी थी त्वालं जात्रायानाः हःगु महाद्यःया खःयात लायकुया जवपाखे तये हइसा भद्रकाली दकलय् च्वय्पाखे खुसि वनेगु लँपुइ दिकेहइ अनलि भैल द्यः यात लायकुया मेगु तप्यंगु लँपुया न्ह्यःने थनातइ । स्वकुमिपिनगिु लागी च्वये भद्रकाली दथुइ महाद्यः व क्वये भैल द्यःया खः तया तइ । जात्राया मू न्ह्यइपुगु लू हे थनया जुयाच्वनी । भैल द्यः व भद्रकालीया पालंपा यचास्वापू तःगु या प्रतीकात्मक कथं खः ल्वाकवनीगु व इन्द्रेश्वर महाद्यः व भद्रकालीया खः ल्वाकवनीगु । गुकियात द्यःपिनि यचास्वापू तःगुया लू कथं नालाकया वयाच्वंगु दु ।

किपाः रेखा शाक्य

पन्तीया थ्व रासलीलां जाःगु जात्राया शुरुवात गथे न्ह्यात धैगु खँय् आपालं किंबदन्ती व बाखं दूगु खःसां आःतक बय्बय् जुयाच्वंगु बाखं धाःसा थथे दु । न्हापा सत्य युगय् यचास्वापूया नितिं तसकं प्याचाः ब्वलंकाच्वंपिं ६४ म्ह योगिनीतयसं महाद्यःयात लितुलिइवं महाद्यवं इमिगु प्याचा तंके मफइगु सिया बिस्यूवंना त्रिवेणीया खुसिइ सू वंगु जुयाच्वन । लिपा अन हे महाद्यवं उन्मत्त भैलद्यःया रुप कयाः ब्रम्हायणी देवी व योगिनीत पाखें यौन प्याचा लंके धकाः पिहाँ वयेवं ग्यानाः बिस्यूंवना भद्रकालीया दुने समाहित जू वन ।

अले यौवनया प्याचालं झू चायाच्वंम्ह महाद्यवं भद्रकाली नाप स्वक्वतक यचास्वापू तःगु जुयाच्वन । अथे यचा स्वापू तःगु स्वयाच्वंम्ह इन्द्रेश्वर महाद्यःया नं यौन प्याचा तच्वया वयेवं भद्रकाली नाप अन हे प्यक्वः तक यचास्वापू तल । थुकथं जात्राया झ्वलय् लायकुलिइ न्हापां भैल द्यः व भद्रकालीया रासलीलाया प्रतीकया रुपय् निम्हसिगु खः स्वक्वः तक व महाद्यः व भद्रकालीया खःयात प्यक्वः तक ल्वाकीगु प्रचलन थौं तक नं यथावत जात्राया रुपय् हनावयाच्वंगु खः । थुकथं पालंपा यचा स्वापू तइगु इलय् मेपिन्सं थुगु मछालापूगु लू खनि भन खतय् च्वनीपिं ल्यायम्ह पुचलं अबीर ह्वला धकिंया ज्या याइगु चलन नं आःतकं झीसं जात्राया झ्वलय् खंकेफू ।

किपाः रेखा शाक्य

थःगु यौन प्याचा लनेवं महाद्यः प्रसादया रुपय् केगु, लैं, गाजर, तुसि व फलफुल इनाः लिहाँ वनी सा भद्रकाली नं थःगु लँपु लिना पूर्वपाखे स्वया यलाछेँ त्वालये झासु लँ वनी । उखे उन्मत्त भैल द्यः नं व हे लँपु जुया वनेगु झ्वलय् त्यानुया तुतिइ झंलंका दुवातय् भद्रकाली लँ पनाच्वंगु खनेवं लँ छपाः बिया हयेका दक्षिणरिखे स्वया वनी ।

मेगु किंबदन्ती कथं परापूर्वकालय् कृष्णया १६०० गोपिनीतलिसे रासलीला यागु स्वयाच्वंम्ह महाद्यवं हिमिचाया ६४ म्ह योगिनीत नाप यचास्वापू तःगु व थ्व जात्रा उगु हे ई या महाद्यःया रासलीलाया प्रतीकात्मकताया लिधंसाय् न्ह्यागु जात्रा खः धकाः नं धायेगु याः । गुकिया दसू खः नाप खः भैल द्यःया खः ब्वाँय्वया लिउनं भद्रकालीयात धक्का बिया ल्वाकेगु प्रथा कथं जात्राया इलय् झीसँ खनाच्वंगु हे दु । कामशुत्रया ८४ कला मध्ये थ्व नं यचास्वापूया छगू कला खः ।

अथेहे मेगु जात्राया पक्ष धैगु तौदहया धोलक नाग अर्थात बासुकी नाग थः ससः पलाँती जात्रा स्वयेत वनिगु नं खः । नागया आगमनया कारणं थुगु रासलीलाया जात्रा जुइ त्यनींगु हे इलय् उगु लायकुलिइ न्ह्याक्वः हे छाःगु निभाः त्वयाच्वंसां तबि आलय् अन व थन व मदयेक सुपाचं भुनाः फुलुलुं वा वइगु फयां फये हे मफयेक वा वःगु स्वक्वः तक जात्रा स्वयावयाम्ह जि पंक्तिकार स्वयम साक्षी खः । अले उगु इलय् न्ह्याक्व हे तान्वसां अथवा वा वःसां कुसां कुइमदु । यदि सुनां नं कुसां कुल धाःसा छम्ह ज्याथम्ह बुढां तीकथं मुइकीगु आः तक नं चलन न्ह्यानाच्वंगु हे दु ।

पन्तीइ खः जात्रा यायेगु झ्वलय् सोह्रखुट्टेपाटी (मन्द फल्चा) , दबली जुया लायकु हे हइगु खः । जात्राय् स्वम्ह द्यः दइगु खःसां भद्रकाली व भैलद्यःयात खतय् हे तया सालीगु खःसा महाद्यःया धाःसा खः दइमखु । स्वपू ताहाकगु पंयात महाद्यःया मूर्ति दथुइलाका न्ह्यःने व लिउने पथं कोथा कोथा दयेका खिपतं चिना तइ अले व हे कोथाचा दुने ल्यायम्हत दुहाँ वना ब्वहलय् दिका न्ह्यःने लिउने प्याखँ हुलेथें संकाः नगर परिक्रमा याइ ।

किपाः रेखा शाक्य

उबले पुजारी ल्हातये डमरु थाना उगु पंया दथुइया ब्वये महाद्यः बः कया दनाच्वनी । दकलय् लिपाया मेगु न्ह्याइपुगु लू धैगु उम्ह पुजारीयात उगु चौकोसरुपी खतं कुतकेत ल्याम्हतसें स्वक्वः तक च्वं क्वये भाउँक बस्वाइ । थुगु इलय् पुजारी बँय् भ्वसुवन वन धाःसा लुँ छतोला नं बँ पुलेकथं पुलेमाःगु चलन दु ।

अथेला पन्तीया थुगु रासलीलाया जात्रा जेष्ठ शुक्ल दशमीनिसें असार कृष्ण तृतीया अथे धैगु गुन्हु तक थी थी पुजाआजा व ज्याझ्वः याना समापन जुइगु खःसां मू जात्रा धाःसा पून्हि छन्हु न्ह्यःनिसें स्वन्हू दुबलय् तकयात काइ ।

किपाः रेखा शाक्य
किपाः रेखा शाक्य
किपाः रेखा शाक्य

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *