fbpx

मोहनी नखःया भिंतुना जक मखु -धयागुया अभिप्राय नं थुइके

बलदेव जुजु

थाैं नला स्वनेगु ज्या छेँय् नी सिइ याये धुनेवं आगमय् कनि तछ्वयात फी चा तयाः भ्यगतं त्वपुइवं विधिवत रुपं माेहनी नखः न्ह्यात धइगु ला जग जाहेर खँ जुल । अथेला सामाजिक सञ्जालय् निन्हु प्यन्हु न्ह्यःनिसें माेहनी नखःया भिंतुना कालबिलया क्रम न्ह्यानाहे च्वने धुंकल ।

मोहनी नखः न्ह्यःने थ्यंक वल धायेवं छम्हेसिनं मेम्हसित भिंतुना द्यछायेगु झीगु साँस्कृतिक शिष्टाचार छुं न्हूगु खँ  जुयाच्वगु मदु । थथे भिंतुना ब्वयेबलय् मोहनी नखःया भिंतुना, दुर्गा पूजाया भिंतुना, विजया दशमीया भिंतुना धकाः थी थी धापूत छ्यलेगु चलन दु ।

थथे भिंतुना कालविल यायेबलय् छ्यलेगु थःगु खँग्वलं माेहनी धया च्वना वा दशैं धयाच्वना व थुइकेमाःगु खँ नं कुतिं न्याना हया च्वंगु अवस्था खः थाैं कन्हे । छाय् धाःसां आपालं मनुखं जितः माेहनी नखःया जक भिंतुना ब्यू व स्वीकार्य दु तर दशैं धकाः भिंतुना बिया म्यासेज तकं छ्वया हयेमते धकाः इनाप यानाच्वंगु थ्व इलय्  थुज्वःगु भिंतुना द्यछायेगु धापूतय्के छु अभिप्राय दु धकाः सिइकेगु तसकं आवश्यक जुइ ।

दकलय् न्हापां ला मोहनी नखः धयागु गुगु अर्थय् हनेगु यानाच्वनागु दु धकाः सिइके माल, अले मोहनीया लसताय् भिंतुना द्यछाय्गु अभिप्राय नं थुइके फइ । ब्यास ऋषिं च्वयाथकूगु मार्कण्डये पुराण या लिधँसाय् मोहनी नखः हनीपिन्सं मोहनी द्यःयात दुर्गा भवानीया रुपय् पुज्याइ ।

महिषासुर, शुम्भ, निशुम्भ आदि असुरतय्सं स्वर्गय् च्वंपिं देवतातय्त बुकाः स्वर्ग थःगु यानाः राज यानाच्वंबलय् भगवती दुर्गा देवीं संग्राम यानाः दैत्यतय्त बुकाः हानं देवतातय्त तुं स्वर्गया अधिपति यानाः तयाब्यूगु उपलक्ष्यय् दँय्दसं दुर्गा भवानीयात विशेष कथं पुज्यायेगु रुपय् मोहनी नखः हनेगु धारणा जूगु खः ।

उकिं गथे दुर्गा भवानीं असुर दैत्यतय्त विनाश यात अथे हे मनूतय्गु जीवनय् नं इलय्ब्यलय् वयाच्वनीगु विघ्नबाधात,संकटया समस्यात नं उम्ह हे दुर्गा भवानीं ज्यंकाब्यु धकाः आशिका यानाः मोहनी नखः हनीपिं खनेदत । थुगु बिचाः कयेच्यानाच्वंपिन्सं दुर्गा पूजाया भिंतुना धकाः भिंतुना द्यछाइ ।

अनलि देवी भागवत पुराण कथं रामचन्द्रं रावणलिसे ल्वायेमाःबलय् भगवती देवीया नवरात्र पूजा (गुन्हुयंकं पूजा) पूवंकाः झिन्हु कुन्हु शक्ति प्राप्त यानाः युद्ध याःवंबलय् रावणयात वया सहयोगीत नापं सकसितं बुकाः विजय याये फत । अथे जुगुलिं उकिया हे उपलक्ष्यय् रामचन्द्रं थें हे गुन्हु तक भगवतीयागु पूजा यानाः झिन्हुकुन्हु चालं धकाः खड्ग सिद्धि कयाः मनूतय्गु जीवनय् नं वयाच्वनीगु संकट समस्यातय्त त्याके फयेमा धकाः मोहनीद्यःयाके फ्वनेगु व थःथितितय्त नं विजया दशमीया भिंतुनेगु चलन जुल धकाः धाइपिं नं खनेदत ।

थुकथं पुराणया खँया लिधँसाय् मोहनी नखः हनेगु धायेबलये छता खँ छु जू वइ धाःसां झीसं हनाच्वनागु नखः ला छम्हेसिनं मेम्हसित क्वःथःगु वाय् स्याःगु लसताय् हनेगु जूगु खनी धकाः थुइके माल । गुगुं नं ल्वापुइ बांलाक्क ल्वापुया हुनि मथुइकुसें एकहरा जुयाः छखलःयात मिखा तिसिना पँ लिइगु बांलाइ मखु । उकिसं संस्कृतिया रुपय् नखः हनेगु खँय् ल्वापुख्यापुया खँ दुथ्याकेगु नं हिसि दुगु खँ गुब्लें हे जुइमखु । थ्व झीसं दुनुगलंनिसें बिचाः यानाः थुइके माःगु खँ खः ।

अथे जुगुलिं झीसं हनावयाच्वनागु मोहनी नखःया ज्याझ्वःयात क्वथिइक स्वयाः बिचाः यायेबलय् छु सिइदयावइ धाःसां मोहनी नखःया उद्देश्य शक्तिसाधना खः आगमय् दुने थःथःम्हं आगंद्यः स्वनाः थः परिवारया सकलें दुजःत मुनाः पूजाय् च्वनेगु नापं अन तान्त्रिक विधिं शक्ति साधनायानाः थःके शक्ति दुबिंकेगु ज्या जुइ ।

आगंद्यः धयाम्ह पुर्खा द्यः खः । अथे जुगुलिं हे अन मोहनी पुज्यानातःगु आगंक्वथाय् उगु परिवारया दुजः बाहेक मेपिं सुं नं दुकाये मज्यूगु नियम छ्यलेगु यानातल । अनलि नेवाः संस्कृतिया दर्शनकथं आगंद्यःयात नं परिवारया दुजः कथं हनेगु सिद्धान्त दूगुलिं आगंक्वथाय् परिवारया सकलें दुजःत दुने च्वनाः पुज्याना आगंद्यःलिसे एकी भाव यायेगु अले द्यःया पाखें दैवीशक्ति थःके नं दुबिंकाः शक्तिशाली जुइगु मोहनी पूजाया मू ज्याझ्वः खः ।

थुगु कथं झीसं मोहनी नखः हनाः थः नं द्यः सरह शक्तिशाली जुइधुंकाःलि जीवनय् दच्छिया दुने गुलि नं विघ्नबाधा संकट वयाच्वनी, इपिंलिसे संघर्ष यानाः त्याके फयेकेगु धारणा कयाच्वनागु खः । उकिं थुज्वःगु महत्वं जाःगु नखः जूगुलिं झीसं थवंथवय् भिंतुना द्यछायेगु याना वयाच्वनागु खः ।

प्रकृतिया वातावरण कथं कउला धयागु दँया दकलय् लिपांगु ला खः । बर्खाया विघ्नबाधा वाफय्, ग्वःफय् वइगु, वातावण दुषित जुया बर्खा ल्वय्त देशय् न्यनीगु, अनंलि यक्व यक्व वा वयाः खुसिबा, चलःवनीगु, आदि सकतां कउला क्यनकि तनावनी । उकिं थुगसिया संकटपाखें बचे जुइ धुन धकाः लसता व हानं मेगु दँय् नं वयेफुगु विघ्नबाधा लिसे ल्वाये फइगु शक्ति सकसिकें ब्वलंकेमाः धकाः शक्तिसाधनाया रुपय् मोहनी नखः हनेगु याना वयाच्वनागु खः ।

गुन्हु तक आगमय् पुज्यानाः शक्तिसाधना यायेधुंकाःलि चालं कुन्हु शक्ति थःथःके दुबिंकेगु ज्या जुइ । अनं लिपा नं मेमेपिं थःथितिपिंथाय् नं नखत्या वनाः शक्ति आदान प्रदान यायेगु भावं सिन्हः फः वनेगु धकाः कउला सिमधःतले हे ज्याखँ जुयाच्वनी । कउला फुनाः कछलाथ्व पारु जुल धायेवं मोहनीया सकतां ज्याखँत सिधइ ।

अले पारु कुन्हु न्हूदँ क्यंगु लसताय् म्हपुजा यानाः जीवनया संघर्षमय् ख्यलय् न्ह्याः वनेगु ज्या जुइ । उकिं कउलागा आमैयात दँया अन्तिम दिं धकाः सालतमाम यायेगु भावं लक्ष्मीपूजा जुइसा वया कन्हय्कुन्हु न्हूदँया न्हापांगु न्हि धकाः म्हपूजा यानाः जीवनया पलाः न्हूकथं हे न्ह्याकेत कुतः यायेगु जुइ । अथे जुगुलिं हे झीसं थवंथवय् सकसितं मोहनी नखःया सकसितं भिंतुना धायेगु यानाच्वंगु खः ।

नेसं ११२९ कौलाथ्व स्वनिगः वाःपौ पाखें साभार

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *