fbpx

तिथिया अलमल सदांया नितिं ज्यंकेगु मखुला ?

  • मां थौं चथाः खः ला ?
  • आम्कन गुबले हनेगु ?
  • मस्यू जिमिला जनबहाःया व स्वयम्भूया गुरुजुपिन्सं गबले धाःल उबले हनेगु का ।
  • थन ला जिमि माजुं थौं हे धाल । थ्व खँल्हाबल्हा मात्र सामान्य कथं छगू तिथि अलमलं यानाः प्रतिनिधित्व पात्रं न्यनीगु न्ह्यसः खः ।

थ्व न्ह्यसः मात्र चथाः नखःयात कया जक मखु नेवाःतय् छुं नं नखः वल कि न्यनेगु साधारण न्ह्यसः जुइ धुंकल । न्ह्याबलें नेवाःतय् नखःचखः जुलकि तिथिया अलमलं यानाः मनूत झन अलमल । वंगु चथाः बलय् नं यलय् छन्हु न्ह्यः हनसा येँ च्वंपिनि नं बच्छिसिया छन्हु न्ह्यः बच्छिसिया कन्हे कुन्हु हन ।

थ्व अलमल छक निकः जक मखु दँय्दसं हे जुयाच्वंगु खः । थज्यागु इलय् सामाजिक सञ्जालय् नं निन्हु प्यन्हु न्ह्यःनिसें बहस शुरु जुइ । थःथगु तर्क तयेगु ज्या जुइ । अले छप्वाः म्हुतुं धयाथें नेवाःतय्गु मंकाः सः कथं संस्था न्ह्याका च्वंपिन्त न्वायेगुु ज्या शुरु जुइ । मंकाः खलः छु याना च्वन ? नेवाः देय् दबू नां या जक दबू ला ? नेपाली पात्र दयेकिपिं पञ्चांगं समितिं न्ह्याबलें पिकाइगु पात्रय् तिथिया अलमल यानाः झीगु संस्कृति व नखःचखःयात वालावालां सनेगु यानाच्वंगु दु ।

झी नेवाःत  जिम्मेवार पदय् च्वंपिं छु याना च्वंगु खः ? न्यनेदु कथं नेवाः ज्योतिषिया नं उगु पंचाग समितिइ उपस्थिति दु धाइ । तर उम्ह व्यक्तिं जिमि नेवाःतय्गु नखः चखः हनेगु गैरनेवाःतय् थें घडी पलाः स्वया मखु तिथि कथं न्हिच्छि लाछि हे व हे दिं मानेयायेगु चलन धकाः छाय् धाये मफुगु खः ।  थ्व जिगु न्ह्यपुइ सदां सुदर्शन चक्र थें चाहुलिगु न्ह्यसः जुयाच्वंगु दु ।

प्रसंगबश, जितः लुमं न्हापा २०७५।०६७ या नगुमाः पौ अर्थात क्यालेन्डर पिथनागु झ्वलय् हे थौं कन्हे चर्चाया विषय जुयाच्वंगु म्हःपुजाया तिथिइ पञ्चांग समितिं बैशाखं पिथंगु नेपाली पात्रय् पारु धइगु हे मदु । थ्व हे विषययात कयाः सम्बन्धित पक्षयात धयागु नं खः । कारे छु यायेगु ? झी नेवाःतय् ला म्हः पुजा धकाः हनेमाः । व हे दिं कुन्हु नेपालसंवत नं हनेमाः । नेपाली पात्रय् पारु हे मदयेका तल ।

उबलय् जिगु जिज्ञासायात सुनां गुकथं सिरियस जुया काल मस्यू । तर छम्ह निम्ह सम्बन्धित पात्र पिथना च्वंपिं व सक्रियपिंके न्यनाबलय् नेपाली भित्ते पात्रय् न्ह्याथे यानाः च्वयातःसां झीसँ कथं हंक झ्वलिक हे हनेगु धाल । व हे कथं पात्रय् कौला गाः आमइ ११ गते लक्ष्मी पुजा, पारु मंगलबाः १२ गते म्हः पूजा ने.सं ११४० धकाः तयाबिया अले दितीया कुन्हु १३ किजापुजा ।

This slideshow requires JavaScript.

 

व सिबें न्ह्यःया छगू प्रसंग नं थन उल्लेख यायेबहःगु तायेका । वंगु दँय् स्वन्ति न्ह्यः छगू क्यालेण्डरया सार्वजनिक याइगु ज्याझ्वलय् ब्वति कया । अन नेवाः ज्योतिष दैवज्ञ ज्ञानेन्द्र प्रसाद जोशीजुं थःम्ह छुकिया आधारय् तिथिमिति तय याना धकाः कनेगु झ्वलय् व हे घडी पला गणनाया ब्याख्या यात ।

क्यालेण्डर पिथने मानिम्ह जिगु न्ह्यसः वय्कः प्रति दइगु स्वभाविक हे खत । जिं न्यना – झी नेवाःतय् ला मचा जंक्वः, बुह्राबुह्री जंक्व, छेँया जग तयेगु साइतनिसें कयाः इहिपा याइबलय् तकं गुरुजुं ब्यूगु साइत हे न्हिच्छि लाच्छि व हे धकाः हनीपिं । छिं धाःथें घडी पलाया बिचाः याना ज्या यानाच्वंगु मदु । अथे जुल धाःसा ला नखः नं चान्हय् हनेमालिगु अवस्था वइ ।

वय्कलं जिगु न्ह्यसःयात सन्तुष्टिपूर्वक लिसः बियामदिल । मात्र झीसँ गणना अनुसार यायेमाः धकाः व हे नेपाली पंचाग समितिया भत्तु भाय् जक नवानादिल ।

नेवाःत छु याये मालकी जक छु उलिपिं धाइथें समस्या न्ह्यःने वयेसिबें समाधानया लँपु तिफ्याना यंके मधाःसें अन त्यल अन तिवांतिवां हालिगु बानी नं न्हूगु मखुत । थुकथं हे नखःचखःया तिथि अलमल दँबदँ न्ह्यःया अलमल मखसें दँ दँ हे दयेधुंकल ।

तर, थुगसि नेपालभाषा मंकाः खलकं वंगु ञला गाः नवमी कुन्हु थुकिया बारे छलफल यानाः नेवाःतय्त नखःचखः हनेत अलमल मजुइमाः धकाः हे छगू पत्रकार नापलायेगु ग्वसाः ग्वल ।

नेपाली पंचाग समितिं आमइया दिं कुन्हु म्ह पुजा व दितियाया दिं कुन्हु नेपाल संवत हिलिगु धकाः नेपाली क्यालेण्डरय् गुगु पिथन । उकिं सकसितं भ्रमित याःगु धयादिल । थ्व हे भ्रमितयात चिकेत झीसँ सयौं दँनिसें न्ह्यानाच्वंगु मौलिक नेवाःतय्गु संस्कृति व परम्परायात न्हंके बिइमज्यू धइगु खँ सकसितं ध्वाथुइकाः दिल । अन दिइपिं संस्कृतिविद्, विज्ञपिं सकसिनं नेपाली पंचाग समितिं न्ह्यागु हे च्वयातःसां झी सम्पुर्ण नेवाःतय्सं छसिकथं हे स्वन्ति नखः हनेगु धकाः धलः नं सार्वजनिक नं यात ।

उगु हे झ्वलय् वांमय् शताब्दि पुरुष सत्यमोहन जोशीजुं पंचांग निर्णायक समितिं तिथिया गणित गणनाय् जक ध्यान मतसें नेवाःतय्गु परम्परानिसें न्ह्यानाच्वंगु व्यवहारयात नं आवलिं ध्यान तयेत इनाप यानादिल ।

अथेहे प्रा डा त्रिरत्न मानन्धरं तिथिइ आधारित परम्परा व्यवहारयय् यंकेगु लँपु दुसां उकियात वेवास्ता याःगु द्वपं बियादिल । मेखे धर्मोदय सभाया नायः यज्ञमान पतिजुं झ्वलिक हे लक्ष्मी पुजा, म्हपुजा व किजापुजा यायेगु झीगु परम्परागत संस्कृति हे खः धयादिल ।

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *