fbpx

झीगु संस्कृति परम्परा व सम्पदायात ल्यंकेत झीपिं छधी छप्पं जुइमाः

सञ्जिव कुमार शाही खड्गी

नेपाःया संस्कृति, सम्पदायात सलंसःदँनिसें अनवरतरुपं थःगु हिचःति बियाः म्वाकातःगु समुदाय खः – नेवाः समुदाय । थुकिया मू जग धइगु गुथि परम्परा खः । गुथि न्ह्याकेगु निंतिं झी पुर्खापिसं थी थी कथं आयस्ताया व्यवस्था यानातःगु दु । अले थुकी गुगुं कथंया विकृति मवयेमा धइगु आज्जुं गुथि न्ह्याकेगु निंतिं निश्चित नीति नियमत दयेका तःगु दु । थ्व इलय् सरकारपाखें गुथियात नियमन यायेगु नामय् गुठी विधेयक २०७५ न्ह्यब्वःगु दु । गुकिया चौतर्फी आलोचना जुयाच्वंगु दु । थ्व हे सन्दर्भय् नेवाः समाज व संस्कृतिया ख्यलय् न्ह्यज्यानाच्वनादीम्ह ल्याय्म्ह न्ह्यलुवा सञ्जिव कुमार शाही खड्गी नं छम्ह खः ।

नेपाल सरकारं “गुठी सम्बन्धी कानूनलाई एकीकरण र संशोधन गर्न बनेको विधेयक, २०७५” धकाः झीगु संस्कृतियात हे स्यंकेगुकथं विधेयक न्ह्यःने हःगु दु । खतुं सरकारपाखें भूमि व्यवस्था, सहकारी तथा गरिबी निवारण मन्त्री पद्मा कुमारी अर्यालं लित कायेगु धकाः धाये धुंकूगु दु । तर लित कायेगुलिसें सरोकारवालापिनिलिसे सहलह यानाः न्ह्यज्यायेगु धकाः नं धाःगु दु । थ्व विधेयक पारित जुइगु धइगु नेवाःतय्गु अस्तित्व हे नामेट जुइगु खः ।

अथे जूगुलिं थुगु विधेयक पूर्णरुपं खारेज जुइमाः धइगु माग यासें गुठी विधेयकया विरोधय् कुहाँ वपिं द्वलंद्वलय् छम्ह खः ।
नेवाः संस्कृति व संस्कारयात ल्यंका तयेमाः धइगु मान्यता ज्वना विरोधया सः ज्वना सतकय् कुहाँ वयादिम्ह वयकःया धापू कथं झी पुर्खापिसं हिचःति हायेकाः नेपाःया सभ्यता व नेवाः सभ्यताया जग स्वनाथकुगु खः ।

थुकिया रक्षा व सामाजिक व्यवस्था बांलायेमा धकाः निश्चित नीति नियमत दयेका थकूगु दु । उज्वःगु नीति नियमया पालना झीसं न्ह्याबलें यायेमाः । वय्कःपिसं न्हापा दयेका थकूगु नीति नियम थौंतक नं उलि हे सान्दर्भिक जू । खतुं छुं छुं खँ थौंया कानूनी व्यवस्थाकथं हिलेमाःगु अवस्था नं दु । तर मूलभूत सिद्धान्त धाःसा झीसं पालना याये हे माः ।

नेवाः साम्यवादी समाज खः । नेवाः कुलय् जन्म जुया खंकमखंक चायेक मचायेक वयागु स्वापु गुथिइ दया हे च्वनी । नेवाःतय्गु जीवन व मृत्यु संस्कार हे गुथिलिसे स्वानाः न्ह्यानाच्वंगु दु । बुसांनिसें मदयेधुंकाः तक नं गुथिलिसे स्वानाः हे जीवन न्ह्यानाच्वनी ।

वयकलं अगिंकार याना वयाच्वंगु गुठी न्ह्याइगु इलय् थौंया ई कथं न्ह्यायेमाः धइगु सः ला वया हे च्वंगु दु । तर थौंया ई कथं न्ह्यायेगु धायेवं झीगु मूल्य व मान्यतायात हे हाचां गायाः वने मज्यू धइगु वयकःया मान्यता दु । नेवाः समाजय् थी थी गुथि थःथःगु हे नीतिकथं न्ह्यानाच्वंगु दु । थुकी थःथःगु हे समस्या दया हे च्वनी । उकियात थःथःगु हे कथं समाधान याइ ।

गुथि न्ह्याकेगु इलय् थीथी पंगः नं वया हे च्वंगु दु । झीसं २०६५ सालय् जूगु इन्द्रजात्राया संघर्ष ल्वःमंगु मदुनि । नेवाः संस्कृति सम्पदायात आक्रमण याइगु न्ह्यागुं पक्षयात प्रतिरोध यायेगु क्षमता नेवाःतय्के दु । याना नं च्वंगु दु । याना हे च्वनी । झीगु संस्कृति परम्परा व सम्पदायात स्यंकेगु ज्याय् न्ह्याइपिं व्यक्ति जुइमा वा सरकार हे छाय् मजुइमा झीपिं छधी छप्प जुयाः विरोध यायेमाः । थुज्वःगु ज्या थःगु हे परिवारं याःसां नं बाँकि तयेगु जुइमखु ।

वयकःया किजा सनत शाहीं नं झीगु परम्परा अःखः थःथिति (हाडनाता) दुने हे इहिपाः याःगुलिं गुथिंला कारवाही याःगु हे जुल, व धुंका नं वया विरुद्ध कानूनी उपचार मालाः प्रहरी प्रशासनय् उजुरी नं तःगु जुयाच्वन । गुठी परम्परा व कानूनी व्यवस्थां तकं बन्देज यानातःगु ज्या यायेगु धइगु समाजयात हे विकृत यायेगु ज्या खः धइगु वयकया धारणा खः । संस्कृति, सम्पदा व परम्परायात हाथ्या बीम्ह मनू जुइमा वा सरकार हे छाय् मजुइमा उज्वःगु तत्वयात नं समाजं प्रतिरोध यायेगु जुइ ।

(थ्व लेख नेवाः समाज व संस्कृतिया ख्यलय् न्ह्यज्यानाच्वनादीम्ह ल्याय्म्ह न्ह्यलुवा सञ्जिव कुमार शाही खड्गी लिसेया बचाहाकःगु खल्हाबल्हाया आधारय् तयार जुगु खः)

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *