fbpx

ग्वहाली ग्वहाली ग्वहाली

कन्हय् वनाः इहिपा थें जाःगु सम्वन्ध विस्तार याय्गु संस्कारय् नं एचआइभि टेस्ट याः थें म्हपूजा गबले याइपिं, किजापूजा गबलें याइपिं धकाः न्यनाः जक इहिपा सम्वन्ध तय्माली । उकिं खलःपुचःतय्सं न्हूदँ हनेगुलि समस्या मदु मेगुलि जिमिगु निर्णय म्वाः धाय्गु खःसा नेवाः समस्या समाधान जुइला ? कन्हय् वइगु समस्याय् नेवाः नेतृत्वं गुज्वःगुकथंया भूमिका म्हिती जुइ ।

 

नेवाःतय् दथ्वी संस्कृतिविदपिं म्हो मजू । स्वन्ति वल म्हं म्हं हे न्हून्हूगु तर्क हयाच्वंगु दु । उकिं पर्व न्याय्केत छेँखापतिकं पाः गुकिं यानाः जि तसकं अलमल जुयाः सार्वजनिक रुपं थ्व क्वय्या छझ्वः निझ्वः च्वयाः ग्वहालि फ्वनाच्वना ।

लक्ष्मीपूजा क्यंवःखुनु याय्माः धकाः तसकं चर्चाय् वयाच्वंगु दु । तर शास्त्रय् थथे च्वयातल ।

स्वातीस्थिते खाबिन्दुर्यस्वातिगत्तो भुवेत्
पञ्चत्वगुदक स्नार्यकृताभ्यंग विधिर्नरः
नीराजितो महालक्ष्मीमर्चयन् श्रियमशुत्ते
आश्वयुक्दर्शइति दर्शशव्दः प्रत्य्से स्वातिपुक् पर ।

स्वाति नक्षत्रय् सूर्य व चन्द्रमा च्वनीबलय् पंचगव्यं म्वः ल्हुयाः चिकं बुलाः म्वः ल्हुयाः मत च्याकाः महालक्ष्मी पूजा यात धाःसा कल्याण जुइ ।

एवं प्रभात समये त्वमावाश्यां नराधिपः
कृत्वा ते पार्षणश्राद्ध दधिक्षीर घृतादिभिः
दीपानदत्वाप्रदोषतु लक्ष्मी पुज्य यथा विधिः

सुथसिया औंशी जुल धाःसा जुजुं धौ दुरु घ्यलं श्राद्ध यानाः बहनी मत बियाः लक्ष्मी पूजा याय्माः धकाः च्वयातल । आः जिं छुयाय्गु मसिल ।

म्हपूजाया सन्दर्भय्
कार्तिकमासस्य शुक्ल प्रतिपदीश्वरी
स्नात्वाचम्यविशुद्धात्मान्यासात् कृत्वा पुरोदितान
नवमुहूतोृ नास्ति तदा बलिपूजागोक्रीडागोवर्धनपूजामार्गपाली बंधनवष्टिकार्षणानि पूर्वविद्धप्रतिपदि कार्याणि
अभ्यंगनववस्त्रादिधारणद्यूतनारीकर्तृकनीराजनमंगलमालिकादीन्यौदयिमुहूर्तव्यापिन्यामपि कार्याणि ।

(कार्तिक शुक्ल प्रतिपदाया सुथ न्हापां म्वः ल्हुइमाः ) धकाः च्वयातःगु व थ्व धुंकाः थ्व धुंकाः खेँसगं कयाः पूजा याय्माः धकाः च्वयातल । थ्व जि ब्वने मसःगु खःला वा जिं मथूगु खः । थुगुसी कार्तिक ११ गते म्हपूजा याय्गु खःसा प्रतिपदा सुथय् म्वः ल्हुइमाः धकाः च्वयातल । थुके जिं गुकथं शास्त्रया निर्णय प्रतिपालन याय्गु ?

न्ह्यखुनु प्रतिपदा क्यन धाःसां प्रतिपदाया सुथय् चिकं बुलाः म्वः ल्हुयाः न्हूगु वस्त्र फिनाः जू म्हिताः मिसातय्पाखें मत हीकाः –निराजन) यानाः ज्या या धकाः च्वयातल । गथे याःसा जी ?

मेगु छगूली थथे नं च्वयातल
वत्सरादौ वसन्तादौ बलिराज्ये तथैव च।
तैलाभ्यङ्गमकुर्वाणो नरकं प्रतिपद्यते ।।

संवत हिलीगु पारुखुनु चिकं बुयाः म्वःल्हुइमाः धकाः च्वयातल ।
थुगुसी १० गते म्हपूजा याय्गु खःसा संवत मह्यूनि । थुके छु याय्गु ?

किजापूजाया सन्दर्भय्
द्वितीया शुक्लपक्षे परविद्धा ग्राह्या ।
शुक्लपक्षया दुतिया ल्यूनेच्वंगु नं ज्यु

यमद्वितीया ः दिनद्वये अपराह्नव्याप्तवव्याप्तौ वा परैवेति युग्मवाक्यात् ।।

(यदि निन्हु दुतिया जुल धाःसा चाहे निन्हु हे मध्यान्ह व्यापिनी जुइमा वा मजुइमा लिपांगु न्हियात हे दुतिया नालेमाः)। थ्व निर्णययात पालना गुकथं याय्गु ?

मेता खँ
तत्कालिन पंचाग निर्णायक समितिं २०५७ कात्तिक ११ गते औंशी १७ घडि ३८ पला पारु १७ घडि १० पला व दुतिया १७ घडि ५९ पला दु बलय् नं थुकथं हे विवाद वःगु खः । उगु इलय् पंचाग निर्णायक समितिया अध्यक्ष डा. मंगलराज जोशीं १२ गते हे म्हपूजा याय्गु धकाः वक्तव्य ब्यूगु दु । थुगुसी व खँ प्रतिपालना मजुइगु खनेदु । छगू हे विषययात थी थी कथंया निर्णय याना जुइगु खःसा थ्व म्हपूजा धइगु हे मयाःसा गुब्सं समस्या मवइगु खःला ?

खाइगु खँ
नेवाःतय्त छधी व छप्पं याय्गु धकाः स्वनिगः न्यंकरं खलःपुचःत इलिंफिलिं दु । हरेक संस्था थःत तःधंगु संस्था ताय्काच्वनी । खः जुइ । जिके हैसियत मदु सुं नं चीधंगु धाय्त । अथेखःसां नेपाःया जनसंख्याय् ५ प्रतिशत नेवाः दु । उकीसनं ३ प्रतिशतजःखः जक स्वनिगलय् दु । तर स्वन्ति थें जाःगु थःछेँय् वनाः किजापूजा याः वनेमाःगु अवस्थाय् विवादं आपालं म्ह्याय्मस्तय् थःछेँ नापं स्वापू स्यनीगु अवस्था दु । थुकिं यानाः नेवाःतय्के ल्यनाच्वंगु क्षेत्रीयवादं हाकनं थाय् काइ । कन्हय् वनाः इहिपा थें जाःगु सम्वन्ध विस्तार याय्गु संस्कारय् नं एचआइभि टेस्ट याः थें म्हपूजा गबले याइपिं, किजापूजा गबलें याइपिं धकाः न्यनाः जक इहिपा सम्वन्ध तय्माली । उकिं खलःपुचःतय्सं न्हूदँ हनेगुलि समस्या मदु मेगुलि जिमिगु निर्णय म्वाः धाय्गु खःसा नेवाः समस्या समाधान जुइला ? कन्हय् वइगु समस्याय् नेवाः नेतृत्वं गुज्वःगुकथंया भूमिका म्हिती जुइ ।

दकले लिपा
नेवाःतय्गु तःजिगु नखः स्वन्ति व संवत् हिलीगु लसताय् सकलयात भिंतुना । आयु आरोग्यया कामना यानाः कात्तिक १२ गते म्हपूजा व कात्तिक १३ गते किजापूजायात धाःसा उज्वःपिं मनूत सी धका: अन्तर्वार्ता हे बियादीसां सुं नं मसीमाः धाःपिं नं मसीमा । सकसियां भिं जुइमाः |

ग्वहाली फ्वनाच्वंम्ह
रास जोशी

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *