हिउपाःया संकेत

— डा. आनन्द जोशी

विवशताय् हे झीसं परिवर्तन बुइका वनी
वाउँगु जीवन ज्वनाः न्हिलीम्ह सितु थें !

थौं लकसया प्रत्येक तत्वय्
मिया राप न्यना वनाच्वन
मानो इलं विरोधया ग्वःफय् वयेत्यंगु इंगित यानाच्वन
छगू बिस्कं हिउपाः खनेदःवइगु संकेत यानाच्वन !
थन्याःगु आभाष, संकेतया सुचं
थः यस्सें, अथें सिर्जित जूगु, जुया ब्यूगु ला अवश्य नं मखु !
“म्हसीका” न्हुत्तुन्हुया छ्वयेत ग्वःगु षडयन्त्रया विरोधय्
च्याःगु मिया लिच्वलं
थ्वं हिउपाःया आभाष,
संकेतया उत्पत्ति व विकास ब्वलंनावःगु जुइफु !
खनं, इलय् ब्यलय् इतिहासया कालखण्डं
लित्तुलिना त्रसित याना वया हे च्वंगु दु झीत !
(न्ह्याबलय् हाथ्या जीवन्त जुया म्वायेत !)
थौं नं
झीसं संरक्षण याना तयागु, याना च्वनागु लागा,
झीगु आस्थाया बँ, देगः, मठ, चुक
झीगु म्वायेगु आधार बँ, छेँ, बँु
अधिकरण वा बलजफ्तीं अतिव्रmमण यानाच्वन
ख्याना, षडयन्त्र ग्वया, फुसलु आश्वासन बिया ।
अस्तित्वहीन यायेत स्वयाच्वन
सुरक्षित याना ब्वलंका तयागु झीग संस्कृति, पद्घति, भाय् !
मेगु अर्थय् धायेगु खःसा
झीगु थःगु पन , विशेषता, मू, मान्यता जक मखु
झीगु म्हसीका,अस्तित्व तक नं
न्हंका छ्वयेत जाःग्वयाच्वन ।
…. ……. …….

 

“यायेत्यनागु थ्व विकास ला छिमिगु लागि हे खः ! ” धाधां
डोजरं थुनाच्वन झीगु छेँ, बास, देगः, सतः, फल्चा
“हयेत्यनागु हिउपाः छिमिगु समृद्घिया लागि हे खः !” धाधां
अस्तव्यस्त याना लागा विस्थापित जुइत वाध्य यानाच्वन झीत ।
…. ….. …… …….. …….

हानं
झीपाखें झी ब्यागः तयेत
झी झी दथुइ अविश्वास, शंकाया खिउँ न्यंका यंकाच्वन
मंकाः भावना ब्वलंका न्ह्याःवनेगु झीगु संकल्प नं
भुखाचं थुना ब्यूगु पूर्वाधार थें
ध्वस्त यानावं च्वन !
ग्व गन वन न्ह्यलुवाःत ?
हःपाः बिया न्ह्याःवनेत वपिं ल्हाः, तुति ?
दक्वं खिउँया लागाय् गुपचुप !
अहो ! सुविधा, आशीर्वादंं सिर्जित चक्रव्यूहलय् लात
ख्वाःपाः हित्तुहिला म्वाइपिं जिन्दगी !
खिउँइ झुमिं यंकुपिंथे जुयाबिल सः, बः, दिशा सकेत यायेत वःगु ल्हा !


थौं जिं न्यनाच्वना —
थःगु थः दक्व फुक्क अतिव्रmमण याका नं
गुपचुप जुया म्वायेगु हे जीवन्त लँ खः कि ?
यक्व संघर्ष लिपा प्राप्त जूगु स्वतन्त्रतानाप
आत्म विश्वास थःदुने ब्वलंका न्ह्याःवनेगु जीवन्त लँ खः कि ?
लिसः मदु,
छुं मधासे इमिसं क्यनाच्वन —
म्हिगःया इतिहासया खिउँ,
खिउँइ लँ मामां थः हे तंपिं तुति, जिन्दगी
आत्मसमर्पण याना म्वायेत बाध्य जीवन !
छुं मधासे
न्ह्याकाच्वन डोजर, शक्तिया प्रदर्शन
थुनाच्वन झीगु आस्थाया थां, विश्वासया बुँ, सकल्पया गुँ !
– – – – –

आः मालेत स्वयेगु बेकार
शब्दकोशय् विकासया परिभाषा, विकासया मू आज्जु
अरे, “थौंया विकास” ला
थःथःगु स्वार्थ पूवंकेगु ज्याभः जुयाबिल
दक्व थःगु यायेगु कूटनैतिक चाल जुयाबिल !
निश्चय नं
लखय् ल्यहेंपुयाच्वंगु हः खः — थन्याःगु विकास
वया जग मदु, जीवन मदु, ब्याप्ति मदु
वसन्त हयेगु शक्ति मदु !
थन्याःगु विकासं
सिर्जित खिउँ, “ब्लाक होलं”, कृत्रिम वातावरणं
आव्रmान्त जुया लोप जुया वनेत —
नं झीपिं वनस्पति खः
न चटानया टुक्रा खः
न डाइनोसेरस हे खः !
…… …… …….
खः, इमिसं ल्वःमंकल —
ल्वहतं त्यलेवं
गन अन्त यायेफइ पुसाया अस्तित्व
बुया ब्वलनेगु शक्ति ! ?
व ला ब्वलनि दं, हः, हानापं
पिहां वइ व थम्हं हे लँ दयेका
स्थापित याइ वं थःत ।
उकिं
थौं लकसया प्रत्येक तत्वय्
मिया राप न्यना वनाच्वन
मानो इलं विरोधया ग्वःफय् वयेत्यंगु इंगित यानाच्वन
छगु बिस्कं हिउपाः खनेदःवइगु संकेत यानाच्वन !

तज्यागु फुजियामा : विद्रोहया छ–सः, गाजलदागु चा, ने. सं. १०८६

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.