मर्म (बाखं)

मथुरा सायमि

 


‘साहु बाः, जा बुत ।’आनां न्ह्यो वः थे ं भु mम्म जुयाच्वंम्ह साहु बाःया झसङ्ग वन । प्वालाक्क मिखा कन । लुखाय् थिङ्ग दनाच्वन – पुतलिचा ।

सुथसिया झिताः थात । नयेगु ला न्ह्याबले ं दश बजे हे खः । नयेगु ई जुयाः हे वयात सःतःवगु खत । साहु बाःयाम्हुतु सन, का का नु, जा ता ।

पुतलिचा दुपित । साहु बाः फ्येतुनाकथं न्ह्योनेसंच्वंगु तपुलि छगः कया छ् यनय् तल । दनाः थय् क छकः न्हय् कनय् स्वः वन । थःगु ख्वाः हे थःगु मखुला धयाथे ं च्वन । ख्वाःछपातं जिङ् ग्रिङ्ग । दाह्रि मखानागु नं प्यन्हु न्यान्हु हे दत ।
ग्वाय् –दाह्रि नं स्वयेहे मज्यू । गुगुं हाकु, गुगुं सियू, गुगुं ह्याउँह्याउँ नं । साहु बाः न्हय्कं लिक्क अज्ज न्ह्योने वनाःछकः थःत क्वथीक स्वत । ल्ह्वंगु ला कि, मनावोगु थ्व ।ल्वय् नं छु छु दु, छु छु दु, दुने । जाँचय् जिँचय् मयानागु नं लांलां दये धु ंकल । खुइदँ जक दुम्ह धायेल्वः ला काजितः । जंकु धू ंम्ह बुराचा स्वयाः तच्वः – थःगु ख्वाः स्वस्वं साहु बाःया मती खँ पुतुपुतं दायावल । जा नयेत दनागु धकाः लुमंसेलि अले क्वथाय् खापा ध्यामधिम्म तिनाः छपु स्वाहाने सुतिसुतिं गल ।

वास–बेसिनय् साबुनं यच्चुक ल्हाः सिलाः साहु बाः लिक्कसं थःगु मेचय् थुचुक्क फेतूवन । पुतलिचां जा देमा तीजक न्ह्योने तयेहल । चु ंला दुगु ख्वलाचा अले मी अचारया रिकापीचा छपाः नं ब्वयेहल ।

जा वालाः नयेत स्वयाच्वंबले पुतलिं थःगु खँ तीजकन्ह्योने तल, ‘साहु बाः जि कन्ह्य् हे छे ँ छकः वने छे ँ वँ हे वने । छकः ला छे ँ मवँसे मजिल ।’

 

खँ ल्हानाच्वंम्ह साहु बाःया खँ स्वमब्याःनि, क्वछुनाः खँ फयाच्वंम्ह पुतलि सुकुसुकं ख्वयाहल ।

 

साहु बाःया म्हुतु न्यात, ‘छं छेँ वनेगु जक धन्दा । मेगु ला छं ध्यान हे मवने धुंकल । थन स्व, थन । छु ताल थ्व । न्ह्याक्व धाःसां न्हय्पंकुंचाय् दुहावंगु मखये धुंकल । हाहां जि ला हाख्वों हे जुल ।’

‘छु जुल साहु बाः ?’ नयाच्वंगु देमाय् पुतलिं थय् कस्वःवन ।

‘स्वयां खनी ला थन । की–काय् जूवःसा खनी का देमाय् ।
थ्व थ्व वाँउचाय् धयागु वाउँचाय् । चि या चि । भुतुली जाथुथुं बुरि जुइन मनू । हानं धयागु ध्याक्वय् – पिलाक्वय् । चि फतिंफक्व कम नयेगु धकाः सच्छिकः धायेधुन । न्ह्याक्वधाःसां मुलु व हे सुका व हे । वाउँचाय् धयागु बुतकि तिनि चि नयेगु । अले चिया अन्दाज याये फइ । चि धयागु अज्ज त हे मतःसां जिउ जितः नयेत्येल कि थःत माःछि भचाभचा हाहा जक यायेगु । मगाःसा हानं तयेगु जिउ । उपो जुलकि छु यायेगु । का, सिला हिँ तरकारी ।’

 

खुसिबाः वल । लः वनीगु ध्वाखा मचायेका बिल । अले खुसिबालं बुँबालि जक मखु, छेँ बुँ हे चुइका यनाबिल । मनू मनू हे चुइकायन । तराइ छपातं पुखू जुल । सलंसः मनू अनथन मदयेका तन ।

 

 

वाउँचा लखय् छकः सिलाः पुतलिं तये हल । निगतिखँयात नं पर्ब यानाः खँ ल्हायेमाःम्ह धकाः म्हस्यू पुतलिं ।म्वाःगु खँ ला म्वा हे म्वाःल । माःगु खँ ल्हायेत नं स्वकःलिफः स्वयेमाः धका स्यू पुतलिं । थ्व हे मौकाय् पुतलिं छकःहानं थःगु खँ ब्वल, ‘कन्हे छकः जि न्ह्याथे यानाःसां वने साहु बाः । बरु गुलि फु उलि याकनं लिहाँ वये । गय् गय् जुयाच्वन थें अन ।’

साहु बाःम्ह फहिलाः वयात छकः स्वत । ननिमवासे खुरुखुरु जा नल । पुतलिचा याकःचा थःगु खँ गुनुगुनु
यानाच्वन ।

‘का, चुप । नयाच्वनेबले हालेगु मखु । ज्या सिधयेकाःकुने क्वाहाँ वा । खँ ल्हाये छनाप’ साहु बाः झर्कय् जुल ।
नये सिधयेकाः साहु बाः ननिमवासे कुहाँवन । थःगु क्वथाय मवंसे बैठक क्वथाय् दुस्वत । सोफाय् फ् येतुत । चश्मा मिखाय कत्ताकाः न्ह्योनेसंच्वंगु पत्रिका पुतुपुइकल । पानापानापतिं वहे खँ । व हे समाचार । ख नं तःधंगु हे आपत बिपत वःगु खः खयेत । भुखाय् ब्वयाः हासनास जूगु गुलिचां मदुनि । आः हानं मेगु हे आपत, मेगु हे बिपत । गुँया देश, पहाडै पहाडया देश धाइ नेपाःयात । थाय्थासय् गुँचलः वनाः छेँ छेँ दुना वनाच्वन । मनूत ल्हाना च्वनाच्वन । न्हिं न्हिं वा वल । खुसिबाः वल । लः वनीगु ध्वाखा मचायेका बिल । अले खुसिबालं बुँबालि जक मखु, छेँ बुँ हे चुइका यनाबिल । मनू मनू हे चुइकायन । तराइ छपातं पुखू जुल । सलंसः मनू अनथन मदयेका तन । नेपाःया थ्व कँहाःगु समस्या जुल । थ्वला न्ह्याबले न्ह्याबले जुयाच्वंगु ल्वय् जुल । थुखे सरकारं राहत बिया धयाच्वन, पीडिततय्त नसात्वंसा थ्यंका धयाच्वन; उखेर नये मखनाः त्वने मखनाः च्वनेत थाय्बाय् मदयाःमनूतय् थाःगाः मदयाच्वन ।

फय् वसां मज्यू, थन वा वसां मज्यू थन । निभाः त्वःसां तांन्वयाः मनूत वाथावाथा कनाच्वने माः । क्वाः फसं पुनाः सिनावनेमाः, सिना च्वंगु दु । मती खँ स्वतुमतु स्वयेकाः साहु बाःया पत्रिका पुत्तु पुइकाच्वन ।

ज्या सिधयेकाः पुतलि कुने खने दयेकः वल । साहु बाःम्हसित बैठक क्वथाय् खनेव अन हे दुहाँ वनाः गलै ंचाय् पुचिं फ्यतुत ।

खँ साहु बाः नं हे पितहल, ‘छिमि छेँ गन धया पुतलि ?‘झापाय्’ प्वाथय् च्वंगु खँ कथुइ, अले कथु ं ख्वाराक्क हे पितवल पुतलिया म्हुतुइ ।

‘झापाय् धाःगु खः हला । लुमन नि । झापा धयागु गुलि तापाः थनं । कोशि अंचलय् लाः मखु ला झापा ।’

‘मखु । मेची अंचल’ लिसः कण्ठ यानातःम्ह थे ं पुतलिं …. नवात ।

‘अले छिमिगु छेँ गन्थाय्लय् ?’

‘बिर्तामोडं एक घण्टा ति वनेमाः ।’

‘अले खँ जुयाच्वंगु दु मख्ला छं छिमि मांबाःपिंलिसे । छिमि छेँ बुँइ नं लखं दुःख बिल धाल कि, छिम्थाय् छुं म्वाः धाल ?’

पुतलिं खँ घानायन, ‘चान्हय् द्यनाच्वंबले मदिक्क वा वल धाल । छकलं लः अनं वः, थनं वः मदयेक बाःवल धाल । छे ँ छखां लः जायाः पुखू थें च्वन धाल । गन वने, गन च्वने जुल धाल । अनं लिपा फोन हे चलय् मजुल । आः छु गय्जुया च्वन । साहु बाः जि कन्हे हे छकः छेँ वने’ मिं पूम्हथें पुतलि वाथावाथा कनाहल ।

‘स्व, खँ न्यँ, पुतलि । छं मखुगु धाःगु मखु । खःगु हे धाःगु खः । थ्व समस्या वैगु थ्वैगु जक मखु, थ्व झीगु राष्ट्रिय समस्याया खँ जुल । झीगु देशय् प्रकृतिं ब्यूगु समस्या । प्रकृतिया दोष मदु । थन्यागु समस्या मवयेकेत कुतः याये मफुगु धयागु देश हाँकय् यानाच्वंपिनिगु दोष खः । वंगु गबलें लिहाँ वइमखुत । आः जुइगु मजुइके माल । घाः लाकाः वासः पाये थें राहत बीगु, फुक्क ब्यवस्था याये पाखे पलाः ह्याका च्वनागु दु धाःगु दु सरकारं । न्हापां छकः न्यनेकने निं याना स्वये । याना स्व छनं । छ छेँ वने धयाच्वन । छन्त जिं छ् वयेफुगु अवस्था मदु स्व’ थुलि नवानाः साहु बाःया म्हुतु थ्याक्क दित ।

पुतलि बँय् हे दुसुना वने थें क्वछुना च्वन । साहु बाःया म्हुतु हानं चाल,’ छ वना धकाः छुं जुइगु मदु आः । स्यंगु स्येन । थन नं स्यंके थें जुइ । थन सु दु । सुं मखु । जिं छु याये फुगु मखु । दु जम्मा काय् छम्ह, भौ छम्ह । उलि हे मखुला थन छेँजः धयापिं । काय् न्हिच्छि अफिस वनी । नकात्वंका छ्वये हे माल । भमचा मचाबू लहिकः वनाच्वन । लच्छि निलां वइ मखुनि । छं सिहे स्यू छ छेँ वन कि ला थन सुं हे दइमखु । नये म्वाल ला, अले त्वने म्वाल ला । जि छुं याये फुम्ह मखु । थनच्वंपिं नं सी मजिल नि मखुला? फुक्क घाराघुरु स्यंकाः धन्न गय् हँु धाये जिं । छं वनेगु खँ ल्हायेमते । छन्त छ्वये फइ हे मखु जिं’ खँ ल्हानाच्वंम्ह साहु बाःया खँ स्वमब्याःनि, क्वछुनाः खँ फयाच्वंम्ह पुतलि सुकुसुकं ख्वयाहल ।

साहु बाःया म्हुतुइ खँ सुत । पुतलि वाथाक्क दनाः थःगु क्वथाय् खुरुखुरु कुहाँ वनाछ्वत । साहु बाः वाताहाँ कन । कू नल । पत्र–पत्रिकात फुक्कं लथ्यानाछ्वत । फुँग निगः सोफाय् देतनाः अन हे छकः ग्वतुला छ्वत । मिखा तिस्सित । घौ छघौ न्ह्यलय् थें ज्वलय् थें साहु बाःया नुगलय् तिफ् याये मफुगु आकृतित प्याखनं काः वल, वन । विश्वब्रम्हाण्डय् व अन थन मदयेक तन । मिखा प्वालाक्क कनाः अले व सोफां जुरुक्क दन । क्वथाय् उखे छकः थुखे छकः इरुथिरु जुल छु खं थें
छु लूथें । मनय् खँ ग्वाराग्वारां दासिवल । मोबाइल ल्हाती कयाः छकः हानं सोफाय् हे थुचुक्क फ्येतूवन । मोबाइल न्यात ।

‘हजूर बाः’ फोनय् पुतलिया सः ।

थाहां वा थाहां वा । छकः थाहाँ वा सा, पुतलि’ साहु बाःम्हं सःताछ् वत ।

धायरमय् पुतलि थाहाँ वल ।

‘छ छेँ वने धयागु मखुला । खः । वनेमाः । हुँ बरुलिबाय् धुंकल । का, छता निता वसः छं छु छु ज्वने माः, ज्वँ । सारा न्हिन्छि बसय् च्वनेमाः छं छेँ थ्यंकेत । तिकत दु सा थौंया नाइत बसं हे हुँ । मदुसा कन्हय् सुथ न्हापां हे हुँ । छं थनया धन्दा कायेम्वाः । हुँ न्हां, का हुँ ।

पत्याः हे मजुइगु भासं साहु बाःया म्हुतु न्यानाच्वन । पुतलि त्वलेहे कनाः साहु बाःम्हसित स्वयाच्वन । वया वने नं धाये मफुत, च्वने नं धाये मफुत । उलिया दुने साहु बाः थःगु क्वथाय् छकः दुस्वः वन । दां भचा ज्वना वल, ’ना, थ्व झिद्वः दां दु । छन्त माले फु ।’ पुतलिं त्वले हे कनाः केबल स्वयाच्वन । दां कायेत ल्हाः ल्ह्वने मफयाच्वन ।
शिकागो नेवाः ७ पाखें साभार कयागु

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.