छवाः जुइतः कुलिचिने

रुक्शना कपाली

दँय् दसं मे १७ तारिखसं जाः व यचा म्ह्वःल्या पाखे हेला विरुद्धया दिवस हनावयाच्वङ्गुली थुगुसिइ नेपाल सम्बत ११३८ अनला २ खुनु लाःगु दु। थिथि खँचुइ हनिंगु थुगु दिवसया थुगुसिइ खँचु “छवाः जुइतः कुलिचिने” खः।

ताःहाकः ई ताक्क जर्मनय् मे १७यात ज्वःयचा लिसें स्वापू तयाःतःगु खनेदु। व इलय् जर्मनया अपराध ऐनं ज्वःयचायातः द्वपंया कथं स्वैगु जुयाच्वन। ‘पेनल कोद १७५’ धकाः ज्वःयचा स्वापूयातः द्वपंया कथं कयातःगु जर्मनया इतिहास दु। सन् १९८७य् वयाः अमेरिकाया साइक्यात्रिक एसोसिएसनं ज्वःयचा जुइगु ल्वय् मखु धकाः ल्वय्‌या धलखं लिकात। अनं वयाः सन् १९९२ पाखे हलिं उसाँय्‌ गुथिं नं ज्वःयचा धयागु ल्वय्‌ मखु धकाः लिच्वः बिल।

 

अनं सन् २००४ पाखे जाः व यचा म्ह्वःल्या पाखे हेला विरुद्धया दिवस हनेगु खँ वःगु खः। मे १५, २००५ पाखे थिथि संस्था पाखें दच्छि तक्क ज्वःयचा पाखे जुइगु हेला विरुद्धय् अभियान न्ह्याकल। नीद्वः व प्यम्ह मनू लिसें थिथि संस्थात जानां थ्व अभियान न्ह्याकूगु खः। देसंदे ज्वःयचा गुथि(International Gay and Lesbian Association), देसंदे ज्वःयचा मिवां गुथि(International Gay and Lesbian Human Rights Commission), यहुदि जाः व यचा म्ह्वःल्याःया हलिं गुथि(World Congress of LGBT Jews), अफ्रिका ज्वःयचा मिसा गुथि(Coalition of African Lesbians) संस्थातयसं दकसे न्हापां थ्व अभियान न्ह्याकूगु खः। थथे यानां ज्वःयचा पाखे जुइगु हेला विरुद्धय् न्ह्याःगु अभियानं सन् २००९य्‌ ब्याग्जाः पिनिगु हेला बारे नं थ्व अभियानय्‌ दुथ्यात। थ्व दँय्‌ ७५गू देसं अभियानय्‌ ब्वति काल। अनं बुलुहुँ सन् २०१५ पाखे थुकिइ ज्वःबिज्वःयचा मुद्दा नं दुथ्यात। अनं लिसें आः “जाः व यचा म्ह्वःल्याः” धकाः थःगु जाः म्हसिका व यसुया आधारय्‌ क्वथ्याकाःतःपिं सकलसित दुथ्याकेगु याःगु दु।

मे १७ तारिख धयागु हेलाया विरुद्धय्‌ जुइगु अभियान खः। अझं नं जाः व यचा म्ह्वःल्याः धाल कि, सिल कि हेला जू। समाजं थ्व खँयात थुइकूगु नं मदु, नालाः काःगु नं मदु। थिथि देस हेलाया आधारय्‌ जक थुकियात द्वपंया कथं स्वइ। अझं नं ७४ देसय्‌ ज्वःयचा स्वापू तइपिन्तः झ्यालखानाय्‌ कुनेगु व सजाय बीगु, स्यायेगु नं याः। गुलि देसय्‌ जाः म्हसिकायात नालामकाः। गुलि देसय्‌ जाः व यचा म्ह्वःल्याःपिन्तः हेलाया आधारय्‌ स्यायेगु ज्या जू। गुलि देसय्‌ जाः व यचा म्ह्वःल्याःपिनिगु नितिं कानुन हे मदु, कानुन हे हाथ्या कथं दु। झिन्छगू देसय्‌ अझं ज्वःयचा धकाः सिल कि यःखानाः स्याइ। जाः व यचा म्ह्वःल्याः पाखेया हेलां इमित मनू हे ल्याः मखाइगु नं दु।  जाः व यचा म्ह्वःल्याःपिनिगु अवस्था हलिमय्‌ भिङ्केगु नितिं दँय्‌ दसं मे १७ खुनु थ्व दिं थिथि ख्यलय्‌ थिथि कथं हनावयाच्वङ्गु दु।

थुगुसिया थ्व दिनय्‌ “छवाः जुइतः कुलिचिने” धकाः छप्पँ जुइगु ज्यायातः न्ह्यलुकू दु। गू नं आज्जु याकःछि जुयाः पूवङ्के तस्कं थाकुइ। उकेया नितिं फुक्क मनूत छप्पँ छधी जुइमाःगु खँ तायेकाः थुगुसि थ्व दिवसया आज्जु हे जाः व यचा म्ह्वःल्याः अधिकारया नितिं फुक्क मनूत छप्पँ छधी जुइगु खः। छप्पँ जुइगु मुद्दायातः न्ह्यलुइकाः फुक्क जाः व यचा म्ह्वःल्याः, उकेया संस्था व पासापिनेतः कुलिचिनेगु थाय् बी। थुकें पुचः चिनां न्ह्यां वनेगु अले नापं जानां ज्या यायेगु त्वः बी। जाः व यचा म्ह्वःल्याः दुनेया ज्वःयचा, ज्वःबिज्वःयचा, ब्याग्जाः व मैंबाबुपिनिगु थीथी मुद्दायात छथाय् हयाः छथी सः थ्वयेकेगु महत्व नं क्यनी।

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.