कूटनीति (बाख‌ं)

पुष्कर माथेमा

“म्हिगः वयाः पुस्ताय् राज यायेत स्वइगु का ! हः थः यायेवं तुं हानापं थः याये धयां दइला ?” नुगःदुने मन्ह्यः मन्ह्यः जुयाच्वँगु खँ सुइत धाये सुइत धाये जुयाच्वंम्ह पानवतीया म्हुतु गुणमाया न्ह्यःने दं वयेवं थवंथः हे ‘अन’ जुल ।
“थौंला भचामय्जुं भ्वखाय् हे ज्वना झाःथें च्वं । छाय्, गन, छु जुल ? सुनां छु यात ? सुनां छु धाल ?” गुणमाया तताजुं न्ह्यसःया खुशिबाः वयेकल ।
“जि मामं थथेँ वा मधाःगु जूसा व भौथेँ च्वंम्ह जिमि भौनं ला झ्याप्प हे याये धुंकुगु काः । तै जिमि मामं जिके मन्यंसे छुं मयाइगु जुयाः व छेँ छेँ जुयाच्वन का । जिमि किजा छम्ह सोझा जुयाः … छु यायेगु ? व झोछेँयाम्ह म्ह्याय्मचा खःसा जि नं ला चसानया म्ह्याय्मचा खः नि !” पानवतिँ खँयात झँ रहस्यमय दयेकुँ दयेकुँ धाल ।
“जुल छु ?” गुणमाया तताजुया खं न्यने आय् बुइधुँकल ।
“छु जुइ ? व हे ध्यबाया खं ला खःनि ! ल्वापुया पुसा ! जिमि किजाया काय्या ‘आई ट्वेन्टी’ वल हँ ! वःगुला बाँहे लाःगु खँ खःनि मखुला, गुणमाया ? आः व हे खं ल्वापुया पुसा जुइगु धइगु चाहिँ बाँलागु खं मखुत नि !”
“बाँ हे लात नि ! गबलय् वनिगु जुल ले ?”
“वनिगुया खं ! न्हापाँगु इन्स्टलमेण्ट छ्वयेत ला ध्यबा मदु हँ ! व हे खँ जि मांनाप याःवःगु जुयाच्वन का जिमि भौनं । जि मां नँ म्हा धाये मसःम्ह ! नानीयाके छक सल्ला याना स्वयेका धाल थेँ, अथे जक धायेवँ वँला ‘वयात छाय् धयाच्वने माःगु’ धाल हँ का ! गुलिजक ग्यँम्ह धाये आः ! जिमि मामंला जितः तुरुन्त फोन याना सहे सतल नि !”
“गुलि माःगु जुयाच्वनले ?”
“न्ह्याको हे माःगु जुइमा ले, इमि मस्तय्त माःगु ध्यबा इमिसं हे व्यवस्था यायेमाल नि ! मांयागु सम्पत्ति ताके यानां दइला ? वया भाःतयात ब्बंकेत माक्वला मामं याये हे धुंकल नि, आः वया काय्यात नं मामं हे ध्यबा तये फइला ? का छिँ हे धयादिसं साः ! फइला ? जिंला तप्यंक हे ‘थम्हं फुसा ब्बंकेगु, मफुसा थन हे नं बांलागु कलेज मदुगु मखु’ धया बिया । जिमि किजा पिने च्वनाः न्यनाच्वंगु ला मस्यु, जिं थुलि धायेवं थः कलायात पिनें सःता हल । अले जिमि भौ नं लुरुलुरु पिहाँँ वन”, पानवतीया ख्वालय् विजयी भाव पिज्वल, अले मुसुक्क न्हिलाः धाल, “जि छम्ह दत्तले इमिसं जिमि मांयात लथ्याये धयां फइगुला का ?”
“बज्ये मांया फोन !” लसता बुहाँँय् वयाः फोन बिल ।
“सुया फोन ?”
“निनिया !”
पानवतीया मिखाय् म्ह्याय्या ख्वाः झुलुक्क वल, व मुसुक्क न्हिल । गुणमाया तताजुयात ‘पलख न्है’ धैगु भावं स्वयाः रिसिभर नाइक ज्वन, यइपुक्क न्हाय्पनय् दिकल, अले मतिना लेहेँलेहेँपूगु सलं नवात, “मैयाँ, जा नयेधुनला छँ ?”
“…”, उखेँ छु धाल तायेमदु ।
“ बाउचिया आई ट्वेन्टी वल ला ? का तसकं तसकं हे बांलात का । सगं छक बीमाली का खला मचायात । गबलय् ज्वनावये ले जिं ?”
“…”
“छु ? छिमि भातयाके ध्यबा मगाः हँ ? छिमि माजुँ कुण्डली मारे यानाच्वँगु उलिमछि सम्पत्ति छु यायेगु हँ ले ?”
“…”
“गथे धायेफूगु छिमि भातं वया मांयात धाये मछाः धकाः ? मांयाके कायेबलय् दाजु किजां मिखा तग्वः याइ धयां जीला ? इमित मालिबलय् नं काःसा जि हे जिल नि । पुर्खाया सम्पत्ति धइगु मस्तय्त ब्बलंकेत हे ला खःनि । छिमि माजुयात सम्झेयाये माल का ! न्हापा ब्यूसां लिपा ब्यूसां मस्तय्त हे बियाथकेगु खः, आः बियादिल धाःसा ब्बंकेत ज्या वई धाये माल का ।
“…”
“का जिके गन दइ धकाः ? दूगु दक्वं ला छिमित हे खर्च याये धुन नि । आः हाकनं थन बाउचिया नं आः वइला, अले वइला थेँ च्वं । वइत नं फक्वला तया बी हे माल ।”
“…”
“का सा का, मामं थथे धाल धायेमते नि ! थ्वला छिमि माजुं हे यायेमाःगु खं खः । वं त्वह तयां पार पावेजुइगु खँ मखु । भचा बल यायेमाल का, माःसा भचा भचा जात्रा न्यायेकेत नं लिफः स्वयेमज्यू । थौँकन्हय् पतिँ तप्यंका तयां घ्यः लिकाये फइमखु, मैयाँ ! सयेकी ! हानं माजुं मब्यू धकाः छँगु नामय् तयाबियागु मुद्दति स्यंका च्वनी ! व गल्ती यायेमते न्है ! छिमि माजुयागु म्हिचाया पुतु हे फ्यँ । अय् थय् यात धाःसा वं मफ्यनी मखु ।”
“…”
“अँ अँ, ज्वाइँयात भचा ग्वाकेमाल का ! का सा का ! तयाबी न्है ?”
गुणमाया तताजु बच्छि थू, बच्छि मथु भावं पानवतीया ख्वालय् स्वयाच्वन । वया ख्वा स्वयाः पानवती छकः मुसुक्क न्हिल ।
“कुसुम ला ?”, यायेहे म्वाःगु न्ह्यसः गुणमायां यात ।
पानवतीँ छ्यं ल्हुकुल्हुकु संकल, अले धाल, “जिगु मुद्दतिया भ्वं छकू माल हँ वया काय्यात पिने ब्बँके छ्वयेत । गथे जक धाये फुगु जुइ थौँकन्हय्या ज्वाइँपिँ नं ! थःपिँ अपाय्च्वं तःमि जुइक जुइक नं कलायात थःछेँ गथे याना ध्यबा फ्वंके फूगु जुइ ? व नं जिपाखेँ ध्यबा फुत्के यायेत स्वःगु का ! इपिं सेर सा जि नं सवा सेर !”
पानवतीया ख्वालय् मेगु विजयी भाव लेहेँलेहेँ पुया वल ।
“गुणमाया तताजु भाग्याये !”, पानवतीया भौ सुमन च्या ज्वनाः वल ।
“भाग्यमानी नानी ! माःगु च्या हयाच्वंगुला ? वने हे त्यनागु ! काः, चाकुमरी नं ! छाय् ? छुकियागु लसताय् ?”
“महिमाया कन्फर्मेशन वल, नकतिनि हे । उकेँ बर्फि भचा कायेके छ्वयागु का ।”
“का तसकं बाँलात का ! जिगु भिंतुना धयाब्यू न्हि मचायात”, गुणमायाँ बर्फिया बट्टापाखे ल्हा न्ह्याकु न्ह्याकुँ धाल ।
“ओहो, गजब जुल नि ! उखे सुरेशया काय्या, भिंतुनाचिया म्ह्याय्या नां आई ट्वेन्टी वल हँ ! दक्वसियां नापनापं हे वल का, बां हे लात का ! झी मस्तला धात्थेँ हे भाग्य बल्लाःपिँ हे खःका, हला ?” पानवतीँ नं लसता प्वँकल ।
“मांयात छता खं धायेला धकाः । धाला काय्नं धयादी जुई”, सुमनं पर्सिया च्वः पतिँचाय् हिँकु हिँकु धाये ला मधायेला यायां धाल ।
“छु खं ?” पानवती भचा सतर्क जुल ।
“फस्ट इन्स्टलमेण्ट छ्वयेत ध्यबा भचा गाइ ख्वाः मवः । छिगु व नेबिलय् च्वंगु भ्वँ छकू लिकाये माली थेँ च्वं, छु यायेगु ?”
“जि हे ज्यू नि ! छिमिगु हे ला खःनि ! थौँ छ्यःसां छिमिसँ हे छ्यलिगु खः, कन्हय् छ्यःसां छिमिसँ हे छ्यलिगु खः ।”
माजुया म्हुतुँ थ्व खँ कुहाँवःलिसे सुमनया ख्वालय् लसता भय्बियावल । थुलि अपुक माजु मानेजुइथेँ वँ मताःगु ।
पानवतीँ थःगु खँयात स्वानायँकल, “तर थजाःगु इलय् भचा बिचाः यायेमाः, भम्चा ! थजाःगु इलय् थुखेँउखेँ यानाः चले याये फत धाःसा मुनाच्वंगु ला थःयागु हे ला खःनि, मखुला ?”
सुमनया थहाँवंगु नुगः भाराक्क कुहाँ वन । ख्वाः भचा ख्युँका वँ धाल, “फक्व यानाः नं मगाइथेँ च्वनाः ला मांयात धयागु नि !”
“छं थःछेँय् छक धया स्वये धुनला ?”
“थःछेँय् ? थजाःगु खँ नं थःछेँय् गथे धायेगु ? छु धाई ?”
“का, धायेगु हे थजाःबलय् ला खःनि, थःथिति मालिगु थजाःबलय् ला खःनि ! उकेसनं छिमि मां थजाःगु इलय् भचा भचा स्वये मफुम्ह नं मखु । छं न्हापा लिपा धाःगु नं मदु । छिमि दाजु किजापिनि गुलि अधिकार, छँ नं उलि हे अधिकार ला खःनि । छक धया स्वले छिमि मांयात ।”
“इइई, मां नं छु धयादी, छु धयादी ! वय्कलं हे धायेकादी मखु । जितः ला स्याहे स्याइनि !”
“जिथाय् छ्वयाहिँ ले, जिँ सम्झे यानाबीका ! जिँ नं ला छिमि तताभतयात ब्बँके छ्वयाबलय् जिमि मांया बुँ छकू मिया छ्वयागुला खःनि ।”
भौम्हेसिनं छुं धायेमफत, खाली जुगु चिया गिलास ज्वनाः पिहाँँवन ।
गुणमाया तताजु म्हुतूइ तःगु बर्फी न्ह्यये ल्वमँका च्वन, पानवतीया स्वँगु रूप अनया अन तुं खन वं । भौ पिहाँँ वंगु स्वयाच्वंम्ह पानवतीया ख्वालय् ‘कूटनीति’ धाःम्ह की तिँंतिं न्हुयाच्वँगु खन वं ।

येँया दल्लुस च्वंगु मेत्तागार भवनय् नेसं ११३४ ञलागा पञ्चमी खुन्हु बाखं दबूपाखेँ ग्वसाःग्वःगु बाखं गोष्ठीस च्वमिं ब्बनादीगु बाखँ वय्कःया फेसबुक पेजं ल्हयाःकयागु ।

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.