नेवाः ज्याझ्वः यायेनु भ्वय् नये नु

रोशन श्रेष्ठ

छगू नेवाः ज्याझ्वः सिधयेका कजिपाखें ब्वयेहःगु किपा खने धुंकाः पासां न्यन -“थ्व ज्याझ्वलय् ज़िं छम्हहे म्हस्यूपिं नेवाः मखना …”

 

म्हस्यूपिं नेवाःत सकलें “आँत नं मदु झाँत नं मदु, खालि खँ न्यायेकेगु, पदय् च्वनेगु, मानसम्मान फयेगु,भासन बियेगु, नेवाः आन्दोलन त्यल कि ध्वंप्वालय् सुला च्वनीगु” धकाः म्ह हे स्यूगु जुल धकाः धाइम्ह मेम्ह पासां काचाकाचा लिसः बिल ।

 

“म्हस्यूपिंके छु गुलि दु धयागु वयक:पिंसं यानां च्वंगु ज्यां हे खनां च्वनागु जुल । आः म्ह मस्यूपिनि पाः…” म्हमस्यूपिं नेवाः नाप आसकुति जुजुं हाकनं धाल ।

 

“थ्व इलय झीत भाषा, साहित्य जक दयां मगाये धुंकल । गथे जूसा झीगु भाषा नापं झीगु थाय, बाय, पहिचान नापं सम्पत्ति, सभ्यता, बुँ आदि सकतां म्वाके फै धयागु चिन्ता जुइ धुंकल । थुकीया लागि झीगु न्हूगु रणनीति तसकन आवश्यक जुइ धुंकल । थ्व ज्या पुलांपिं म्हस्यूपिं पाखें संभब खने मन्त । म्हमस्यूपिं न्ह्यःने वा ।”

 

व खँ न्यनाच्वंम्ह मेम्ह पासां धाल ।
“किपालय् फुक्कं नेवाः त नया च्वंपिं जक खन ।”
मेम्ह पासां धयाहल “मन:तले सने मफु, नये धुन कि दने मफु – धयागु नेवा:तय छुनाखँ हे दु नि । थुपिं नं न्हूपिं नकरां / नयेग्वारा (नयेजक सःपिं) थें ताल ।”

 

नेवाः ज्याझ्वःया कजिं धयाहल “नेवाः ज्याझ्वः धयागु खालि नयेगु या लागि जक खः । ज्या यायेगुया लागि ख हे मखु नि । नेवाः तयेगु ज्या हे नयेगु जक खः । मनकुगु जुसा थ्व ज्याझ्वलय् छम्ह न मनू दइ मखु जुइ का ।”

 

थ्व खँ न्यना ही मी चाःम्ह पासां न्यन “उपलब्धि छु जुल ले ..नयेगु त्वनेगु अले सिधल ला? थुलि जक यायेत ज्याझ्वः यानागु ला? मां वय्‌चरां?”

 

कजिं तछ्याना हे धयाबिल ” नेवाः ज्याझ्वः, नेवाः भेला जुया उपलब्धि दइ हे मखु। माःगु खँ सुया नँ न्यने मास्ते हे मवः । गुबले नकिगु धका जक न्यनि । छु खँ जुइगु, छु लक्ष तयेगु, छु निष्कर्ष वइगु, छु जिम्मेवारी वइगु, धकाः न्यनी हे मखु । सयेके सिइके मन्थन याये धयागु भावना हे मदु । खालि नयेगुलिं जक मिखा ब्वया च्वनी, नयेगु लिं जक ध्यान तयाच्वनी । अले नकाः छ्वया बिया का ।”

 

यथार्थ खँ थ्व हे खः । सयकरा उनान्सय् नेवाः मुनाया नियति थ्व हे खः। थजाःगु पह हिइकेत कुतः यायां त्यानुचायेधुंकुम्ह कजिभाजुं थःगु निष्कर्ष ब्वयादिल ।

 

“नेवाः त न्ह्यलं चायेकेगु कुतः हे मदु । सयेकेगु सिइकेगु इ हे मदु इमिके । भ्वय् नयाः जुइत धाःसा न्ह्याबलें न्ह्याथाय् नं ई दु । थौं तक ‘जि लिमलाः’ धका भ्वय् मवनिइपिं सुं नेवाः छिं नापलाः ला? न्ह्याक्व नापलाये थाकुम्ह धाःसा नं भ्वय् धकाः सःतल धाःसा तुप्लुक्क थ्यंकः वइ। लिबाक्क जूसां वइ।” कजि भाजुं तनादिल ।

 

थ्व दक्वं जूगुया छगू कारण ब्वनेकुथिं याना नं खयेफु । छाय् धाःसा थन ब्वंकीगु नीतिपाखें हे थ्व समाजयात भ्रष्ट यानाच्वन।
क) ल्यायम्ह त स्यन ब्वनेकुथिया नीति यागु कारण
ख) ब्वनेकुथि स्यन माँ-अबुपिनिगु साेच या कारण
ग) माँ-अबुपिं स्यन समाज या चलनया कारण
घ) समाजया चलन स्यन नेवाः त न्हियान्हिथं अल्सि जुया वंगुया कारण
ङ) अल्सि जुया वंगु चाहि थःम्हसिनं सःगु ज्या मयागु कारण
च) ज्या मयायेवं फूर्सत दत, राेजगार मन्त, साःसाःभिं भिं नयेगु लत व भ्वय् संस्कारया कारण
छ) भ्वय् नकल धाःसा लये ताइगु जुल । उलि जक मखु, भ्वय् नया बिल धाःसा नं लयेताइगु जुल । नेवाः जुया समाजय् गन्यमान्य जुइ यल धाःसा छुं हे ज्या याये म्वाः । गन गन भ्वय् सःतल अन अन इलय् वना भ्वय् नयाबिइवं गाः । भ्वय् नःवनाबलय् कजिपिं नाप च्वना किपाः कायेवं गाः । अजाःगु किपाः फेसबुकय् तया कजिपिन्त “तस्कं बांलागु ज्याझ्वः, सुभाय्” धका पम्फु भरे यायेवं गाः।

 

थ्व गजाःगु कुबुद्धि?
नेवाः त न्ह्यः वःपिं मखु न्ह्यः वः पह याना च्वंपि जुल । नेवाः तय्‌त चेतना बिइत स्वत कि तं पिकाइपिं जुयावल । नेवाःत फा थें जाःपिं जुयावल । नयेगु नसा पिकाल कि अँगलय् घ्वार्रर घ्वार्रर यायेत वइ, प्वाः जाल कि सुम्क देनि । नयेगु जक ध्यान ।

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.