भुटानय् न्हूगु पुस्ताया दथुइ लिङ्ग पुजाया चलन पुनर्जिवित जुयावल

ज्ञानकुमार चित्रकार
नेपालय् व भारतय् हिन्दुतय्सं लिङ्गयात परापूर्वकालंनिसें शिव धकाः पुज्यानावयाच्वंगु दु । थथे हे भुटानय् नं सलंसः दँतक अजू चायापुक्क लिङ्गयात द्यःभापियाः पुज्यायेगु चलन दयाच्वंगु दु । उमि ला छेँया अंगलय् च्वयातइ, पलिइ ब्वयेकातइ अले मोटरय् वा कःसिइ नं छाय्पियातइ ।

 

मसिउपिन्सं मछालापुसेच्वंगु धाःसां उमिसं थुकियात उमिगु पुरुषशक्ति अप्वयेकेगु अले मभिंगु शक्तिपाखें बचेयायेगुया चिंया कथं काइ ।

 

न्हापा ल्वःमंकाछ्वयेधुंकूगु थ्व लिङ्गपुजायात आः हानं बुलुहुँ म्वाकाहःगु उमिसं आः तायेकाच्वंगु दु । आः थ्व प्राचीन परम्परायात सशक्त कथ्य परम्परा, कलाकारिक प्रेरणा व धार्मिक विश्वासया ज्याभःया कथं कयाहःगु दु । आः हानं थ्व छकलं फेसन थें खनेदयावयाच्वन, गुकिं आधुनिक भुटानीतय्त दनाच्वंगु लिङ्गया चित्रं मछालापुकी धइगु मान्यतायात गलत साबित यानाबिउगु दु ।

 

छम्ह ल्यासेम्ह च्वमिं छगू सफू च्वःगु दु — “लिङ्ग : भुटानया अजूचायापूगु बुद्धि” धकाः, छम्ह फिल्म निर्मातां लिङ्ग संस्कृतियात कयाः छगू फिल्म दयेकाच्वंगु दु अले छम्ह कलाकारं ला लिङ्ग व मलःयात कयाः ग्यानापुसेच्वंगु मूर्ति दयेकूगु दु ।

 

जिं थी थी कथंया लिङ्ग खनागु जक मखु । जितः ला उकिया प्रतिकात्मक अर्थ छगू गामं मेगु गामय् गथे पाइ धइगु तकं उलि हे महत्वपूर्ण जू, च्वमि कर्मा छोदेनं धाल, थ्व ला कलाया न्हूगु रुप थें खनाच्वना । जिमिसं जिमिगु थःगु आध्यात्मिकता, संस्कृति व परम्परायात थनाच्वना ।

 

 

उमिगु विश्वासकथं थ्व लिङ्ग पुजायात छम्ह १५औं शताब्दीया बौद्ध गुरु ड्रुक्पा कुन्ले, गुम्हसित दैवी वँय् नं धाइ, वयागु देन खः । सन् २०११य् फ्रेन्च इतिहासकार फ्रांस्वां पोमारे व भुटानी विद्वान ताशी तोब्गें च्वःगु सफू भुटानया “ब्यापक लिङ्ग”या कथं लिङ्गयाके मभिंगु शक्तियात ख्यानछ्वयेगु अले उकियात सुरक्षा बिइगु द्यःया रुपय् हिलेगु क्षमता दु धकाः ड्रुक्पा कुन्लें धयातःगु दु । वयागु यौंन खँ ल्वाकज्याःगु शिक्षायात बुद्धधर्मया तन्त्रवादया अःपुगु व्याख्या धकाः नं कायेगु याः ।

च्वमि मय्जु छोदेनया बिचाः कथं लिङ्गया चित्र व मूर्ति दयेकेगु जुल धायेवं भूटानीत सिर्जनात्मक नं जुइ — दक्व कथंया लिङ्गत दनावल – गुम्हं न्हिलाच्वंपिं, गुम्हं तंम्वयाच्वंपिं गुम्हं मछाःमजूपिं ।

 

भुटान पत्रकार संघया महासचिव किन्ले छेरिङया धापुकथं लिङ्गया फोहरुी चित्र खनाः घचायेगु स्वयाः युवा पुस्तां थ्व प्रतिकयात न्हूगु कथं कयाच्वंगु दु ।

 

“ह्याउँगु लिङ्ग” नांगु फिल्म दयेकाच्वंम्ह ताशी ग्येल्सेनया धापु कथं लिङ्ग व चीज खः गुकिं सिर्जना याइ अले नाश नं याइ । थ्व जीवन व मृत्यु खः, अले अस्तीत्वया निगू रुप नं खः ।

 

धाथें ला लिङ्ग भुटानी संस्कृतिया महत्वपूर्ण पक्ष जुयाच्वंगु दु । ड्रुक्पा कुन्लेयागु सन् १४९९लय् दयेकूगु वहया चु दूगु पंयागु लिङ्ग छिमी लाखाङ गुम्बाय् तयातःगु दु । ल्हाबोन धइगु पश्चिमी भुटानया छगू नखःबलय् मनूतय्सं लिङ्गया आकार दूगु स्वहाने ब्वइ । ल्हुचे जिल्लय् वायो नांगु नखःबलय् मिजं व मिसाया यौन चिं दूग चित्र ब्वइ अले अज्याःगु हे खँ दूगु मन्त्र ब्वनी ।

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.