न्हूपुखूयात न्हापा गथे खः अथेहे दयेके

कमलरत्न तुलाधर
न्हियान्हिथं कुरुप जुयावनाच्वंगु येँदेसय् ल्यंदनिगु छगू निगू सम्पदा क्षेत्रत मध्ये न्हूपुखू (रानीपोखरी) छगू खः । उकिं थुकियात न्हापा गथे खः अथेहे दयेकी धकाः आस यानाच्वना । न्हापा स्वयेबलय् मन याउँसे च्वनीगु लः दुथाय् आः बुलडोजरं क्वाक्वा यानाच्वंगु खनीबलय् ग्यासें वः ।

झी पुर्खापिंसं त्वःताथकूगु यक्व सम्पदा क्षेत्रत झीसं बिकासया नामय् स्यंका छ्वयेधुन । लुँहिति लिउने बिल्डिङ दयेकाः मुहान बन्द जूबलय् लुँहितिइ लः महायेधुंकल । वाउँसे चकंगु तिंख्यः मिचे यायां उकिया लागा न्हापाया बच्छि धयाथें जुइधुंकल । धरहराया क्वय् च्वंगु चकंगु थाय् पसः पिकानाः मदयेका छ्वयेधुंकल । सार्वजनिक स्वास्थ्य व आपतकालिन अवस्थायात माःगु खालिगु थाय् झन झन मदयावन ।

थज्यागु खँ ल्हाइपिंत बिकास विरोधी धाइपिं नं दु, तर बिकास धयागु छु ? निर्माण ज्या यातकि जक बिकास जुइगु मखु । दयाच्वंगु संरचनायात संरक्षण यानातयेगु नं बिकास खः । उकिं न्हूपुखूयात न्हापा गथे खः अथेहे च्वंक पुनर्निर्माण याये । पुलांगु रुप स्यंक न्हूगु संरचना मदयेके । स्वसःदँ मल्याक पुलांगु रानीपोखरीइ कंक्रिट छ्यलेगु बा मछ्यलेगु खँ जक मखु । पुरातात्विक संरचनाय् पुलांगु छुं लिकाये मजिउ, न्हूगु छुं तने मजिउ धयागु अन्तर्राष्ट्रिय मान्यता दु । न्हूगु दयेके माःसा मेथाय् थः यत्थे दयेके जिउ, तर ऐतिहासिक थासय् मौलिक रुप स्यंके मजिउ । थज्यागु अन्तर्राष्ट्रिय नियम दयेक दयेकं रानीपोखरीइ महानगरपालिकां न्हूगु संरचना दयेकेगु शुरु याःगुलिं विरोध जूगु जुल ।

न्हापा मसयाः व मसियाः सम्पदा पुनर्निर्माण याःबलय् गल्ति जूगु दु । उबलय् जनतां छुं मधाः धकाः हाकनं वहे गल्ति दोहरे यायेगु बुद्धिमानी जुइ मखु । ऐतिहासिक थासय् सुं छम्ह आर्किटेक्टया मतिइ वःथे व्यक्तिगत विचार अनुसार डिजाइन यायेगु मखु । न्हूपुखूयात न्हापा गथे खः अथेहे बांलाक दयेका बिउसा सकसिनं महानगरपालिकायात तारिफ याइ । पुनर्निर्माणया ज्याय् संपिं विशेषज्ञ व इन्जिनियरतय्त नं तारिफ याइ । राजश्वयात जक प्राथमिकता बिइमजिउ, शहरया शोभा ल्यंकातयेगु नं महानगरपालिकाया दायित्व खः । आखिर महानगरपालिकां रानीपोखरीइ न्हूगु संरचना दयेकेगु जिद्दी यानाच्वंगु छाय् धकाः थुइके थाकुयाच्वंगु दु ।

न्यय्छगू थासं जल हयाः दयेकातःगु तीर्थ स्थलयात राफ्टिङ यायेगु फनपार्क दयेकेगु अधर्म जुइगु जक मखुसे थुकिं यानाः पर्यटन बिकास जुइमखु, छाय धालसा टुरिस्टत थज्यागु फनपार्क स्वयेत नेपाल वइ मखु । इमिगु देसय् झीसं कल्पना याये मफयेक बांलाःगु म्युजिकल फाउन्टेन यक्वं दु । टुरिस्टत थन छाय् वइ धालसा इमिथाय् मदुगु नेपाःया मौलिक सांस्कृतिक सम्पदा स्वयेत खः । येँ महानगरपालिकां धात्थें पर्यटन बिकास यायेगु खःसा येँदेय्यात सुुचुपिचु यानातयेगु व दंदं तक स्यनाच्वंगु लँ दयेकेगु ज्याय् ध्यान बिइमाल । पर्यटकत चाःहिउ बइथाय् फोहरया द्वँ मदयेकेगु मेगु जरुरी ज्या खः । दरबार स्क्वायरय् टुरिस्टत तिंतिं न्हुयाः बिस्युंवने मायेक मोटर ब्वाकेहइगु पनेमाल । पर्यटन बिकासया लागि न्हूपुखुलिइ फनपार्क दयेकेगु मखु, थिपिं हथाय्गु ज्या यायेमाःगु दु ।

येँदेसय् पर्यटकत वयाच्वंगु धयागु हे धन्य धायेमाः । लँय् जुइ मजिइक हुल, फोहर द्वँद्वँ व दुनाच्वंगु सम्पदा बाबजुद इपिं थन वयाच्वंगु धयागु झीगु भाग्य खः । हनुमान ध्वाखाय् देगःया त्वाथः जक ल्यंदनि, अथेसां पर्यटकत म्हतिं द्वःछि द्वःछि ल्हापं पुलाः थन चाःहिउ वयाच्वंगु दु । जि छम्ह ध्यबा दुम्ह विदेशी जूसा हवाइजहाजया टिकट न्यानाः येँदेसय् चाःहिउ वयेमखु । जितः सांस्कृतिक सम्पदा स्वयेगु खःसा बेइजिङया फोरविडन सिटि स्वःवने, युरोपया कलाकारितां जाःगु शहर स्वःवने । ततःजाःगु मोडर्न बिल्डिङ स्वयेगु खःसा न्युयोर्क बा हंगकंग वने । ह्वाला ह्वाला नवःगु विष्णुमति स्वयेत थन वयेगु ला ? रोलिङ शटर लाइन लाइन दुगु सडकय् टाटा मोबिल ब्वाकिगु स्वयेत थन वयेगु ला ?
येँदेय्या पर्यटन बिकास यायेगु खःसा झीगु मौलिक सांस्कृतिक सम्पदा ल्यंकातये माःगु दु । नेतातय्सं भाषण बिइबलय् येँदेय्या सांस्कृतिक सम्पदायात विश्वय् नांजाःगु, थज्यागु अज्यागु धकाः च्वछाइ । इमिगु थ्व विचार ज्याय् नं स्वयेदःसा जिउ । मौलिक वास्तुकलाया अध्ययन यानाः, न्हापा गथे खः अथेहे दयेकाः, न्हूपुखू योजनायात सम्पदा पुनर्निर्माणया नमूना योजना कथं न्ह्यःने यंकूसा लोकं बांलाःगु ज्या यात धकाः धाइ । न्हूपुखूया सिथय् किसिम्हय् च्वनाः स्वयाच्वंम्ह पुलांम्ह जुजु प्रताप मल्ल थःम्हेसियां दयेकाथकागु थाय्यात बांलाकातःगु खनाः लय्ताइ ।

साभार गोरखापत्र

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.