अनुभवं स्यल्लाइगु भुमिका

रेखा शाक्य

छगू लु । छखा छेँया । विवेक, सुथ न्हापां दना खतं ख्वाः सिल, लँ फित, पिहाँ वन । उषा नसंचा इलय् दनिम्ह तर सुथसिया च्याता ई पुलं नं लासां पिहाँ तकं मवं । लः मदुगु पुखुलिइ न्या फाताफाता पुले थें पुलाच्वन । माजुम्ह द्यके वना नं लिहाँ वये धुंकल । अय्नं भुतुलिइ छुं सः मवः । नं थलबलया सः । नं भौमचाया चुरीया सः ।

माजुम्ह तीजक काय्या क्वथाय् स्वः वन । भौम्ह धलिं स्वया ग्वतुला च्वन । मिखा ह्याउँगु गोलभ्यारा थें । न्यतालय् ख्वबि सुल्लप्याचा म्हिताच्वंगु दु । थुलि खनेवं माजुम्हं सारा रामायण थुइकल की चान्हय् काय व भौया दथुइ छुं खँय् थाकथुक जुल जुइ । उकिं च्याता ई जुलं तकं लासां क्वहां मवःगु । दक्वं लु थःगु मिखां खनेवं छुं मधासे थःम्हं फूगु चाःगु ज्या यात ।

थज्यागु लकस हरेक छेँ खाय् ब्वलनेफू, खने दयेफू । गन काय् भौया दथुइ क्वथाय् दुने छुं खँय् ल्वापु जुइ अन मां बौपिं भचा अप्वः हे चिन्तित जुइगु स्वभाविक हे खत । अले तथ्य खँ छु धकाः नं सीया च्वनी मखु । गुकिं याना सुलहया अवस्था ब्वलंकेगुलिइ असमर्थ जुइ । अले काचाक्क भौयाके न्यनी छाये थौं बाउचा दनाखतं च्या हे मत्वंसे पिहाँ वंगु ? छ नं न्हापां दना मवः ।

तर छता खँ गाच्वले प्वःचिना तयादिसँ । गब्ले तक छिथाय् कचमच जूगु खँ ज्वना काय् भौ ल्वापुया गथः ज्वना न्ह्यःने वइमखु छिं थुकिया गथः फ्यनेगुलि थःत तक्यंकादिमते । छाय्धाःसां छिगु थज्यागु न्ह्यसलं झन नुगः, काः स्वये थें स्वये यः । गब्ले तक छिथाय् काय् वा भौ वया ल्वापुया खँ धाइमखु छिं छुं धयादिमते ।

यदि छिथाय् थ्यन धाःसा छिं विवेकपूर्ण ढंगं थुगु समस्यायात ज्यंकेगु कुतः यानादिसँ । न काय्या पं लिना भौयात ब्व बीगु न भौया पं लिना काय्यात ब्व बीगु । निम्हसिगुं खँ न्यना काय् व भौयात थुकथंया सुझाव बियादिसँ कि उमि दथुइ च्वंगु पःखाः दुना वनेमाः । छम्ह भिंम्ह ज्ञानं पूवम्ह माजुया बिचारं काय् व भौयात धात्थेंगु लँपु क्यनाबी फइ जीवन सुथांलाक न्ह्याकेत । न कि काय्भौया ल्वापूया तमाशा स्वयाच्वनेगु ।

खयतला थौंकन्हेया समाज आधुनिकतां भुनाच्वंगु जुइधुंकल । न्हापालिपा थें कलाः धैम्ह भाःतया छेँ दुने च्वना जा थु केँ थु जक यानाच्वनीम्ह प्राणी मखये धुंकल । तर अथे खयानं शहरीकरणया पखाःयात छबः प्वला स्वया मिखा भचा तापाक थ्यंकेवं अज्यागु छेँ खा नं झ्वलिक दना च्वंगु खनिइ गन भौ मचा मात्र छेँया भुतुलिइ सिमित जुया छम्ह आज्ञाकारी भौमचाया रुपय् कर्तब्य पू वंका च्वंगु दइ ।

अथेहे न्ह्याक्व हे आधुनिकताया हावां कयेका च्वंपिं धाःसां कलाः व भाःतया दथुइ ल्वापु मजूगु छेँ नं सांगाय् सि ल्येगु बरोबर हे जुइ । ल्वापुया कारण धाःसा गनं सामान्य जुयाच्वनी । गनं ज्यंकां ज्यंके मफूगु नं लुयाच्वनी । थ्व झीगु समाजया ध्यना चमबू छुयां मक्वःगु खँ हे धाःसा छुं पाइ मखु ।

काय्भौया दथुइ अप्वःयाना ध्यबाया खँय् नं कचमच जुयाच्वने फू । जागिरदार कलाः खःसा ला थ्व विषय् उलि तःधंगु मखयेफु तर मात्र भाःतं बिउगुलिइ हे थःगु सकतां मगाःमचा पूवंके माःम्ह कलाः जुल धाःसा थ्व गंभीर समस्या जू वने फू । थज्यागु अवस्थाय् छम्ह माजुया भुमिका अति महत्वपूर्ण जुयाच्वनी ।

थनथाय् लाक माजु जुम्ह थःगु विवेकयात बांलाक छ्यले मसल धाःसा व न्ह्याबलें माजु हे जक जुयाच्वनी । छम्ह भौमचाया नितिं मांया दर्जा कायेगु पाखें बञ्चित जुइफु । खः थज्यागुु इलय् जिमि नं न्हापा थथे हे खः धकाः बिचाःयाना मखसें ईया मागयात थुइकाः छिं थः काय्यात थुइकादिसँ कि भौ नं छम्ह मनू खः, वयागु नं अनेक चाहना दयाच्वने फू ।

इलय्ब्यलय् पिने चाःहिके यंकेगु, माःगु हलंज्वलं न्यानाबीगु । यदि कायम्हं न्याना हये मलाःसा ध्यबा सां बिउ वं स्वया न्याइ धकाः काय्या न्ह्यःने बांलाम्ह सुझबुझ दुम्ह मिसाया म्हसिका न्ह्यब्वये फयेकेमाः । काय्यात थःपिनिगु न्हपाया अवस्था व अनुभव कनाः जिमिगु पालय् थें मजुइमाः, अज्यागु अवस्था मवयेमाः कि छुं छगू जक न्यायेमाःसां भाःतया न्ह्यःने ल्हाः फयेगु, भाःतं गबले न्याना हइ, गनं यंकीला धकाः आशाकुति जुया मनया इच्छायात हःहः पंक तितिपापा याना म्वाकातयेय म्वालेमाः धकाः कनेज्यू ।

उकिं इलय् ब्यलय् थज्यागु खँय् बांलाक होश दयेकेमाः । अथेहे भौयात नं भाःतया ख्वाः स्वया जक वयागु अवस्था स्वया जक थःगु इच्छा न्ह्यःने तयेगु खँ म्ह्याय्यात थुइका बिइथें कनादिसँ । माजु जुया मखु मांया मोहलं जाःगु सःया बः कया ।

 

गुलिं गुलिं मिसापिनि माय्कं म्वायेकं थःछेँया धक्कु क्यनेगु बानी दये यः । प्रसंगबिना हे जिमि थःछेँ थथे , जिमिथाय् जूसा थथे धाइ । थज्यागु खँ गुबलें नं धयादीमते । धाये हे माःसा ई स्वया मधाःसें मगाःसा वा छिके छ्याता फ्वंसा जक धायेगु यानादिसँ । खः, सुं नं मिस्त इहिपा न्ह्यः नीदँ, नीन्यादँ थःछेँया संस्कारय् हे ब्वलनी । गुकिंयानाः इमिसं उगु संस्कारयात काचाक्क ल्वमंके फइमखु । तर थम्ह धायेगु पहलय् नं सुधार यानादिसँ । छुं नं खँ धाये हे मालधाःसां नं न्ह्यःने च्वंपिनिगु बानी स्वया धयादिसँ, गुकिं यानाः छकःसां छिगु खँय् बिचाः यायेत पलाः न्ह्याकी । छिं थःगु खँ तसकं सभ्य कथं धयादिसँ । गुकिं यानाः थःछेँया प्रभाव त्वःतु थें मेपिन्सं तायेकी मखु ।

इहिपा धुंकाः अप्वः हे काय्पिनिगु बानी व्यवहराय् नं हिउपा वइगु स्वभाविक खःसा मां अबुया नं काय्पिं प्रतिया सोचय् हिउपा वइगु स्वभाविक जुयाच्वनी । थ्व खँयात गंभीरता पूर्वक कयादिमते । इहिपा न्ह्यः काय्पिं मांया पर्सि ज्वना हरेक खँया नितिं मांप्रति विश्वस्त जुयाच्वनी । तर इहिपा धुंकाः मांअबु नं काय् न्हापालिपा थें श्रवणकुमार जुयाच्वनी मखूगु खँ यात गुलि याकनं थुइके फू थुइका कायेमाः ।

छिं काय्यात न्हूगु जिम्मेवारीइ चिना बिइ धुंकाः काय् प्रति न्ह्यसः मखु थःम्ह न्हापां निसें यानावयागु कर्तब्य गथे खः अथे हे पूवंकाच्वना दिसँ । काय्भौयात पलाः पतिकं थथे याः अथे याः धकाः धयाच्वना दिमते । थःम्ह स्यूगु खँ थथे नं यायेज्यू धकाः जक स्यनाबियादिसँ अन अधिकार क्यना हकदावी यानादिमते ।

झीगु समाजय् अप्वः धयाथें मनूत चुक, ननि व बहालय् निभाः पायेगु, वसः हिइगु इलय् वा द्यके वनेगु इलय् नापलापिन्त जिमी काय् भौ थथे अथे धकाः कनेगु बानी दु । अथे हे न्हापा भिं, आः ब्याहा लिपा तसकं पानावन धायेगु याइ । थः थःगु छेँया वितृष्णा प्वंक जुयाच्वनी । थ्व बांलागु बानी मखु ।

थ्व छतिं हे पायछिगु खँ नं मखु । लिपा कथं कदाचित थ्व हे खँ मेम्हसिगु म्हुतुं थःकाय्भौपिन्स सिइकल धाःसा छि काय्भौया मिखां झन तापाना वनीसा काय् भौया दथुइ नं ल्वापुं थाय् काइ । थ्व हे फमूर्ला काय् भौपिन्त नं लागू जुइ । छाय्की आः थौं कन्हे थथे पुचलय् च्वना थः थःछेँया रामकहानी कनेगुलिइ बुह्राबुह्री जक मखु आधुनिकताया आवरणं भुनाच्वंपिं काय् भौपिनि नं पासा पुचलय् च्वना म्हुतु न्यायेकीगुलि सुं स्वया सुं कम मजू ।

धात्थें धायेगु खःसा झीगु छेँय् हरेक दुजःया थःथःगु भुमिका दु । हरेकया थाय् महत्वपूर्ण जू । गनं छम्ह माजुया भुमिका तसकं तःधं व महत्वूपूर्ण जुयाच्वनी । गनं बौ या भूमिका । तर अथे खयानं छखा छेँ धात्थें काय्पिन्त ब्याहा याये धुंकाः ईयात व्यवस्थित याना तयेगुलिइ मां अथवा माजु नां या पात्र हे खः गुम्हसिन काय् भौया दथुइ ब्वलंगु गाःयात याउँक माथं वंके फइ, गुगु मेपिन्सं फइमखु ।

छाय्धाःसां माजु व पात्र खः गुम्हसिन छम्ह म्ह्याय्, न्हूम्ह भौमचा अले कलाःया भुमिका म्हिता वये धुंकी । अले व इलय्या हरेक कथंया समस्या वा मगामचा वा संघर्षनाप भ्यलेपुनाः थौं माजुया भुमिकाय् थः दनाच्वंगु जुयाच्वनी । उकिं छिं व ईया हरेक अनुभवयात आखे ल्यये थें ल्यये सयेके धुंकूगु ई । छि अनुभवं व ज्ञानं परिपक्व जुइ धुंकी । उकिं छखा छेँय् परिवारय् जुइगु वैमनश्यता, ल्वापुख्यापुयात छिं थःगु अनुभवं ज्यंकादिसँ ।

अधिकार कायेगु जक मखु पुस्ता हस्तान्तरणया मन्त्र नं बिइ सयेका दिसँ । छिगु परिवारं सदां न्ह्याइपुक जीवन हने सयेकी । अथेहे प्रत्येक छेँय् सकसिनं थःथःगु कर्तब्ययात थुइका व्यवहारय् हिले सलधाःसा अन ल्वापु‌या सवाः मखु जीवनया लिसवाः हे नं न्ह्यइपुसे च्वनी ।

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.