नकर्मीपिनिगु आमहत्या जूगु प्रमाण ग्व??

ज्वजलपा सकसित

जिं छक्व: थथे च्वया – Hey Nakarmi brothers, do you know that your ancestors were able to extract iron from ore and process it to hard-forged steel by mixing with carbon. This hard-forged steel was used to manufacture one of the finest sword and other war-arms that made possible to sustain the military requirement of medieval Nepalmandal spanning from Koshi to Marsyangdi for a long period of time. Later, your technical knowledge was brutally dismantled by Shah regime after PN Shah conquered Nepal, and you were limited to domestic weapon processing only. I however believe that some of your knowledge can be recovered back if you all keep a focused effort on revitalizing your proud ancestral knowledge. Do you guys have any information on this?

यक्वसिन लाइक यानादिल तर प्रतिक्रिया शुन्य । थुकिया मतलब यक्वसिन थ्व बारे छुं नं मस्यू जुइमा धका मतिइ तया ।

अथे हे छन्हु नेपा:या थी थी जातया दाता स्वया च्वनाबलय “विश्वकर्मा”य् मिखा वन । इपिं ला झन्डै झन्डै लिम्बुया ल्या नाप ज्व:ला:। सु थ्व “विश्वकर्मा” धैपिं? धायेत इमित दलित धाई, छुवाछुतया अप्सं ला:गुलिं इमिगु सामाजिक हैसियत भतिचा क्वय लाका तैतल । तर इमिगु जनसंख्याला यक्व हे दु खनी सा । व हे जनसंख्याया आधारय् इमिसं “छुट्टै राज्य चाहिन्छ” धका तक नं दावी याये फु खनी सा ।

“विश्वकर्मा” धैपिं खस समाजया नक:मि ख: । नेवा:समाज या नक:मि पिन्त गुलि इज्जत दु उलि इज्जत खस समाजया नक:मिपिन्त बियात:गु खने मदु । सामाजिक स्थिति अथे जूसा नं इमिगु अपायधन्गु जनसंख्या खं बले नेवा: नक:मिपिन्त जिं हे यानागु न्ह्यस: लुमंसे वल । खस-समाजया झन्डै १०% ला विश्वकर्मा पिं हे दु | अथे जूसा नेवा नक:मि नेवा:समाजया १०% दु ला? नक:मि पिनिगु जनसंख्या १२५०००  निसें १५०००० या दथुइ  दु ला? जिं स्वयेबलय मदु थें च्वं ।

नेवा: नक:मि पिन्सं फु:च्व, फम्पी, पन्ती आदि थासया खानिइ वना न्या (iron ore) कया अनं लिपा ज्यासलय् छुया न (extracted iron) दयेकीगु ख: | थथे न (iron) दयेकीगु परम्परागत प्रविधि स:पिं स्यू पिं नक:मि ग्व:म्ह बाकि दनि थें मस्यु ? व हे न या ज्याभ: दयेका नेवा:या उलिमछि देयग: वस्ती धस्वाकल, बुंज्या यात, थाज्या यात, चाज्या यात छु जक मया ? व हे न या ल्वाभ: दयेका नेवा: देय कोशी निसें गण्डकी तक थ:गु सैन्य नियन्त्रण कायम यात | अपाय धन्गु क्षेत्रय् न्यना च्वंपिं नेवा:सेनायात हतियार सुनां बिल? दक्व थ:थाय हे दयेकुगु मखुला ?  येँ, यल व ख्वपय १८गु गु शदीया इलय्  ५०,००० ति छेंल्या दुगु  जुयाच्वन । हरेक छें यात मा:गु भुतूया कुँइ निसें ल्वायेगु तरवार तक दयेकी पिं नक:मि हे मखुला ? बुँ पालेगु कू निसें काप:थायेगु थासाया मचातक दयेकी पिं नक:मि हे मखुला? छें छें या ता: निसें खापा खापाया सिख:तक दयेकी पिं नक:मि हे मखुला?

खस समाजया सभ्यता स्वया नेवा:समाजया सभ्यता गुलि च्वय् ला धया च्वने हे म्वा: । नया थी थी ज्वलं दयेकेगु खँय नं नेवा:त यक्व न्ह्य:ने लाः । यक्व ज्वलं दयेका छ्य:गु खने नं दु | तर दयेकीपिं मनू त जक बेपता जुया च्वन । गन वन झी नक:मि दाजुकिजा तताकेहें पिं ? खस समाज नाप जक ज्व:लाका स्वये बलय् नं नक:मि पिनिगु जनसंख्या १२५०००  निसें १५०००० या दथुइ दये मा:गु ख: । दु ला? जिं स्वयेबलय् मदु थें च्वं ।

खस समाज जक मखु, मेमेगु समाजयात स्वयेबलय् नं नक:मिया तधंगु व प्रभावशाली उपस्थिति खनेदु । सभ्यता बिकासक्रम ब्वनेबलय् सिइ दु कि न ्या विकास जुइधुंकाः सिज:या ज्याभ: व ल्वाभ: बिस्थापित जूगु ख: । प्रविधि विकासया संवाहक सु जुल समाजय् इपिं हे प्रभावशाली जुयावइगु शास्वत ख: । अथे जुयाः यूरोपय् नं Blacksmith या सामाजिक प्रभाव व बिस्तार गाक्कं जूगु खनेदु । नया ज्या याइपिं मनूत च्वनीगु पाकिस्तानया लाहोर गुलि शक्तिशाली व प्रभावशाली जुया वन धयाच्वने म्वा: । दक्षिण एशियाय् न-ज्या सुनां सुनां यात धकाः स्व:सा लोहार, रामगरिया, सिक्लीगर, यादव, कायस्थ, राजपूत, विश्वकर्मा, साइफि आदि खने दु । काश्मिरय् ला नक:मिपिन्सं जुजु तकं जुयाः राज्य चलेया:गु खनेदु ।

तर नेवा:समाजय् धा:सा नया ज्या याइपिं नक:मि बाहेक मेपिं सुं नं मदु । नेवा:समाजं थ: समाज सिबे पिने वनाः नया ज्याखं कारोबार या:गु नं खने मदु | खस-नक:मि (विश्वकर्मा) पिनिगु ग्वहालि का:गु खने मदु | गुलि नं नया ज्या खँ यायेमाल थन दुनेया नक:मिपिनिगुपाखें हे याकुगु खने दु | तर व ज्याय् छ्य:पिं नक:मि जक खने मदु | मेमे गु क:मि पिनिगु ग्वहालि कयाः यात ला धायेत नं न या ज्या यायेगु ज्याभ: नक:मि पिंके जक दु, मेपिंके सुइके नं मदु | अथे सा ग्व नक:मिपिं ?

पृथ्वी नारायण शाह नं स्वनिग: त्याके धुन्काः नेवा:या सैन्य शक्ति म्हासेयायेत यक्व हे दमन या:गु जुयाच्वन | व इलय् सैन्य हतियार दयेकीपिं धका नक:मिपिनि आमहत्या याना बिउगु जकं मखुला धैगु शंका यायेगु थाय दु | अबलय् आम हत्या यायेत चारकोशे झाडीइ छ्वइगु ख: | नक:मिया छें ज:पिं दक्व मुनायंकाः जंगलय् तये यंकल ला ? रहस्यमय तरिकां बेपत्ता जूपिं थकुजुजुया सन्तान (मल्ल) नेवा:मि थें नक:मिपिं नं रहस्यमय तरिकां बेपत्ता खने दु | थ्व बारे गन छुं सुचं दु सा मुन्का दिसँ धका इनाप याना ।

(च्वमिया ब्लगपाखें साभार ल्ह्ययाकयागु जुल )

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: