रमेशकाजी स्थापितया तर्क सहित – “मोहनी व दशैं व हे मखु “

ने सं ११३८ काैलाथ्व पारु

रमेशकाजी स्थापित

नेवाःतय् यक्व हे नखः चखः दु । नेवाःतय् थें नखःचखः झीगु देशय् मेमेगु छुं नं जातिया मदु । झी नेवाःतय् दच्छियंक हे छुं कि छुं नखःचखः, जात्रा, पर्व मेला आदि झ्वःलिक हे वयाच्वनी । अथे जुयाः धाइ नापं दु -प्यन्हुइ मपाः नखः वइ ।

नेवाःतय्गु थज्यागु हे थी थी नखःचखः व मेला पर्व मध्ये गुलिखे मू मूगु नखःचखः व मेला पर्व नेवाः मखुपिनिगु चाड पर्व कुन्हु हे लानाच्वंगु दु अले गुलिं गुलिं उकुन्हु हे मखुसां लिक्क लिक्क लानाच्वंगु दु । नेवाःतय्गु तःजिगु नखः म्हपुजा कुन्हु गुलि गुलि जातियापिनि गोबर्द्धन पूजा धकाः सौ व बैल पुज्यायेगु चलन दु ।

अथे हे येँया नेवाःतय्गु तःजिगु नखः पाहांचःह्रेया कन्हय् कुन्हु नेवाःतय् त्वाःत्वालय् मह्रःजा नकेमाः, अले थ्वकुन्हु हे सरकारि स्तरं घोडा जात्रा न्यायेका वयाच्वंगु दु । झी चथाःबलय् मेपिनि तीज पर्व हनीगु जुयाच्वंगु दु । थुकथं झीगु नखः कुन्हु हे मेपिनिगु चाडपर्व स्वात्तुमत्तुस्वानाः वयाच्वंगुलिं छखे झी दथुइ हे छगू थज्यागु भ्रम ब्वलनाच्वंगु दु कि मेमेगु जातिं हना वयाच्वंगु व झीसं हना वयाच्वनागु नखःचखः जात्रा पर्व छता हे खः, खालि नां व हनेगु पहः जक पानाच्वंगु खः ।

मेखे सरकारि संचार माध्यमं याइगु प्रचार प्रसारया प्रभावय् लानाः झीसं नं मचायेकं हे म्हपुजायात गोबर्द्धन पूजा, पाहांचःह्रेयात घोडा जात्रा, चथाः यात तीज धकाः धायेगु याना हयाच्वंगु दु । थ्व हे झ्वलय् धुलिख्यः नेवाःतय्सं नेवाः तय्गु छगू तःजिगु नखः मोहनी धयागु नं मेमेगु जातिं हनीगु नखः दशैं खः धकाः थुुइकेगु यानाहये धुंकल । नेवाःतय्त लानाच्वंगु भ्रम मध्ये थ्व नं छगू तःधंगु हे भ्रम खः ।

धाथें ला दशैं व मोहनी नखःया दथुइ ज्वःलाःगु छतायां छता जक खँ थ्व खः कि थ्व निगुलिं नखः कौलाथ्व पारु निसें शुरु जुइ, अले पुन्हिकुन्हु क्वचाइ । थ्व छता त्वःताः मेमेगु छुं हे खँ ज्वः लानाच्वंगु मदु ।

कौलाथ्व पारुकुन्हु झी नःलास्वां पिइ । नःलास्वां पिइधुंकाः सप्तमि तक झी छुं नं यायेम्वाः । अष्टमी कुन्हु कुछिभ्वय्, नवमि कुन्हु स्याक्वत्याक्वदशमी कुन्हु चालं क्वकाइ । येँय् क्वःने च्वंपिनि दकलय् तःधंगु नखः पंचमि कुन्हु याइ । पचिंमह्रः जात्रा धकाः उकुन्हु पचलि भैल द्यःया जात्रा याइ । अले व जात्रा जुइगु क्वःनेया लागाय् च्वंपिं सकस्यां मोहनीया मुख्यगुु भ्वय् जुइ । थुकथं हे थःनेया असंत्वाः लागाय् च्वंपिनि दशमी कुन्हु छुं यायेम्वाः , उकुन्हु छन्हु सुलं च्वना एकादशी कुन्हुतिनि चालं क्वकाइ । अथे जुया थ्व न्हियात असं चालं धकाः धाइ । पचिमह्रः व असंचालं न्यायेकिपिं त्वःताः मेपिं सकलें हे नेवाःतय् मुख्य मोहनी नखः अष्टमी, नवमि व दशमी हे खः ।

वयां लिपा चतुदर्शी कुन्हु तक नखत्या ब्वनेगु जुयाच्वनी अले चतुदर्शी कुन्हु तकया दुने ल्यनाच्वंगु नःलास्वां नःलास्वां पिनागु चा व पूजा यानाः मुनाच्वंगु स्वां जाकि आदि फोहर दक्वं मुनाः वाये यंकी । थुगु चतुदर्शीयात सिघः पुन्हि धाइसा थ्वया कन्हय् कुन्हुयात कतिं पुन्हि धाइ । थुकुन्हु छेँय् छेँय् आलःमत खाइ । थुकथं मोहनी क्वचाइ ।

दशैं नखः हनीपिनि अथे मखु । इमि कौलाथ्व पारु कुन्हु घटस्थापना धकाः कलश स्वनाः पूज्याइ । गुलिसियां कलशया लिसें खड्ग नं स्वनी । वयां लिपा सप्तमि तक इमि नं छुं यायेम्वाः । अष्टमी व नवमि कुन्हु खसि स्यानाः भ्वय् नयेगु व दशमी कुन्हस विजया दशमी धकाः थःस्वयां थकालिपिथाय् वनाः टिका काः वनेगु याइ ।

किपाः रेखा शाक्य

सरकारी स्तरय् हनीगु दशैं धाःसा भचा पाः । सप्तमि कुन्हु हनुमानध्वाखाय् फुलपाटी, अष्टमी कुन्हु चान्हय् कालरात्री पूजा जुइ । नवमि कुन्हु हनुमानध्वाखाया जमरा घरया पिने च्वंगु चुकय् न्यय्प्यम्ह मेय् व न्यय्प्यम्ह हे दुगु पाली । अथे हे उकुन्हु कोतय् नं मेय् पाली । थुकुन्हु तलेजु देगलय् सकसितं दुतछ्वइ । तर उकुन्हु मूलम्ह तलेजु भवानी अन दइमखु, मूलम्ह तलेजु ला अष्टमी कुन्हु जमरा घरय् कुहाँ बिज्याकी, अले दशमी कुन्हु थहाँ बिज्याकी ।

किपाः रेखा शाक्य

तलेजु द्यः दुर्गा वा भगवतीया स्वरुप खः । ख्वपय् नवदुर्गा गंछि पिहाँ बिज्याकीगु नं मोहनीबलय् हे खः । थुकथं दशैं धयागु दुर्गा उपासनाया नखः खः । दुर्गाया गुंगू कुष्माण्डा, स्कन्दमाता, कात्यायिनी, कालरात्री, महागौरी व शक्ति सिद्धिदात्रीयात नवरात्री धकाः गुन्हु तक हे पूजा आजा यानाः शक्तिया आराधना यायेगु ल्याखं हनीगु नखः खः ।

दशैं धयागु नं निगू दु , छगू आश्विन महिनां वइगु बडादशैंं, मेगु चैत्रं वइगु चैतेदशैं । तर नेवाःतय् मोहनी नखः अथे निक्वः मदु, छक्वः हे जक दु । मोहनी नखः नं खला शक्तिया आराधना यायेगु नखः हे खः । तर दुर्गा शक्तिया आराधना मखु कि थःके हे शक्ति दया वयेकेगु आराधना यायेगु नखः खः ।

उकिं नेवाःतय्सं मोहनीं दुर्गा पूजा यानाः मखु, आगमय् मोहनी फयाः पूजा यानाः चालं कुन्हु व हे मोहनी सिन्हः तिनाः ह्याउँक्वखां क्वखाया थःत सिद्धि लाकेगु कथं हनावयाच्वंगु दु । थ्व नखःया नां मोहनी जुयाच्वंगु नं लाःसा थ्व हे मोहनी सिन्हंःया कारणं जुइफु । अष्टमी कुन्हु नेवाःतय्सं थःथःगु जातिय लजगाः यायेत छ्येलेमाःगु ज्याभः दक्वं स्वनी अले चालं क्वकायेबलय् स्वनातयागु ज्याभः पुज्यानाः लःल्हाना कयाः छेँजःपिन्सं पालंपाः ज्या यानागु भाय् याना क्यनेमाः ।

किपाः मनिष रत्न शाक्य

थुगु ल्याखं स्वयेबलय् मोहनी धयागु थःगु लजगाःयात माःगु ज्याभः दक्वय्सनं मोहनी लाके बिइगु व थःपिन्संं नं मोहनी सिन्हः  तिनाः जीवन सुथां लाक न्ह्याकेत सिद्धि कायेगु ल्याखं थ्व नखः हनातःगु जुइमाः । चालं कुन्हु खड्गसिद्धि कायेगु यानातःगु नं जीवनय् सफल जुइ फयेमाः धकाः हे खः ।

स्याक्वत्याक्व कुन्हु खँक्व दक्व हे द्यःपिन्त तु व पालुमा तयाः पुज्याइ । बाहां स्यायेमाःथाय् बाहां स्याइ, अले बहनी सीकाःभू याइ । दशैं न्यायेकीपिनि सीकाः भू धयागु याये हे म्वाः । थुकिं नं दशैं व मोहनी धयागु पाः धकाः क्यं ।

दशैं व मोहनी पाःगु मेता छगू आधार नवरात्री नं खः । मेपिन्सं नवरात्री धकाः न्हाचः धयाथें दुर्गाया गुंगू रुपयात गुन्हु तक पुज्यानाः आराधना उपासना याइगु खःसा झी नेवाःतय् थ्व कुन्हु अर्थात नवरात्री नवरथ वनेगु धकाः चान्हय् चान्हय् गुंगू हे तिर्थय् म्वःल्हू वनेगु याइगु खः । अथे म्वः ल्हूवनेबलय् नं दुर्गा पूजा याये म्वाः ।

किपाः रेखा शाक्य

दशैं हनीपिनिगु विश्वास कथं दशैं धयागु देवी दुर्गां महिषासुर दैत्ययात स्याःगmु दुर्गाया हे मेगु रुप चामुण्डां शुम्भ व निशुम्भ नांयाःपिंं निम्ह दैत्य दाजुकिजापिं स्याःगु लसताय् हनेगु नखः खः । अथे हे विजयादशमी धकाः रामं रावणयात स्याःगु लसताय् न्यायेकातःगु विजय उत्सव खः । तर नेवाःतय्सं हनाच्वंगु मोहनी नखः सुनां नं सुयातं स्याःगु लसताय् न्यायेकूगु उत्सवया ल्याखं मखसें थःगु हे शक्ति बल्लाकेगु ल्याखं न्यायेका तःगु नखः खः ।

अथे जुयाः हे दशैं नखः हनीगु पहः व मोहनी नखः हनीगु पहः भ्याः भचा हे ज्वः मलाःगु खः । ज्वः लाःगु छुं दुसा थुलि हे जक दु, कि थ्व निगुलिं नखः व हे व हे इलय् लानाच्वंगु दु ।

 

 साभार स्वनिगः वाःपौ पाखें  नेसं ११२९ कौलाथ्व 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: