रत्नबहादुरं दयेकूगु बहादुर सिपाहीया सालिक

११३८ दिल्ला गा पारु

कमल रत्न तुलाधर

तिंख्यःया लँ जुया वनेबलय् न्हयाम्हेसियां मिखा वनीगु छगू सिपाहीया सालिक दु । महांकालद्यःया न्ह्यःने च्वंगु सालिक थुलि लसि वंक दयेकातःगु दु कि स्वयेबलय् म्वाःम्ह थें हे च्वं । सन् १९२५ सालय् स्थापना यानातःगु थ्व सालिक न्हापांगु विश्वयुद्धयाम्ह गोर्खाली
सिपाहीयागु खः ।

किपाः रेखा शाक्य

ब्वहलय् बन्दुक पाछायाः मनं संकल्प यानाः ततःपलाः यानाः लडाईं ख्यलय् न्ह्याःनाच्वंम्ह सिपाहीया सालिक विश्वयुद्धय् नेपालं ब्वति काःपिं सकल गोर्खाली सिपाहीतय्गु प्रतीक कथं धस्वानाच्वंगु दु । सतकय् दनाः सालिक स्वस्वं उबलय्  यागु घमासान युद्धया लकस गथे जुइ धकाः झीगु मनय् लुयावः ।

थुगु सालिक न्हापांगु विश्वयुद्धयात लुमंकाबीगु चिं जक मखसे नेपालीतय्गु कलाकारिताया नमूना नं खः । सालिक गुलि बांला थुकिया मूर्तिकारया नां धाःसा उलि प्रचारय् मवः । अय्सां वय्कः नेपालया तःतःधंपिं कलाकारत लिसे ज्वःलाःम्ह खः । थ्व मूर्तिकारया नां खः रत्नबहादुर तुलाधर ।

येँया यतखा त्वालय् च्वंम्ह कलाकार रत्नबहादुरं थःगु ल्हाःया सिप ब्वयाः नेपालया इतिहासय् नां तयाथकूगु दु । द्यःपिनिगु मूर्ति बाहेक नेपालय् दकलय् अप्वः म्हसिउगु मूर्ति थ्व हे सैनिक अस्पतालया च्वय् तयातःम्ह गोर्खाली सिपाहीयागु जुइमाः ।

न्हापांगु विश्वयुद्धय् क्वःदःपिं गोर्खाली सिपाहीतय्गु लुमन्तिइ दयेकूगु थुगु अस्पतालया उलेज्या विसं १९८३ साल भाद्र ७ गते कुन्हु जूगु खः ।  “त्रिभुवन – चन्द मिलिटरी हस्पताल “ नांगु थुुगु अस्पतालया उद्घाटन यायेत जुजु त्रिभुवन व प्रधानमन्त्री चन्द्र शमशेरया सवारी जूगु जुल । उद्घाटन ज्याझ्वलय् न्वचू बिसें अस्पताल डिजाइन याःम्ह इन्जिनियर किशोर नरसिंह राणां थथे धाःगु जुल । ” थुगु बिल्डिंगयात छाय्पियातःगु गोर्खाली योद्धाया कँय्यागु सालिक छम्ह स्थानीय कलाकार रत्नबहादुरयागस ज्या खः । गुपिं मनूतय्गु लुमन्तिइ थ्व स्मारक देछाःगु जुल, थ्व मूर्ति इमिगु यचुगु किपाः जुयाबिउगु दु ।”

सन् १९१४ निसें १९१८ तक जूगुु न्हापांगु विश्वयुद्धय् नेपालं नं तःधंगु भूमिका म्हितूगु दु । (थौंकन्हे चिधं जुयाः तुर्कीया रुपय् दु ) व मेखे फ्रान्स, बेलायत व अमेरिका च्वना जूगु ” ग्रेटवार “ उबलय् तक दकलय् तच्वःगु व यक्व मनू सीगु लडाईं खः । युरोपय् केन्द्रित थ्व नरसंहारय् डेढ करोडं मल्याक मनूत सीगु जुल ।

बीबीसी कथं अंग्रेज सेनाया अन्तर्गत नेपालं वःपिं १००,००० सिपाहीत मध्ये २०,००० सीगु वा घाःपाः जूगु खः । विश्वय् न्याय् व मानवता रक्षा यायेत थःगु ज्यानया बलिदान ब्यूपिं थिपिं हे गोर्खाली सिपाहीतय्गु दुमन्ति सदां ल्यनाच्वनेमाः धकाः थ्व अस्पताल दयेकूगु जुल ।

थुलि च्वन्ह्याःगु उद्देश्य ल्वयेक कलाकार रत्नबहादुरं वइपिं पुस्तायात प्रेरणा जुइकथं सालिक दयेका थकूगु दु । वय्कःयागु ज्याया नमूना थ्व बाहेक थी थी राणा दरबारय् मेगु यक्वं स्वयेगु दु । शिल्पकलाय् ल्हाः ज्वःगुलिं वय्कःयात नख्खुइ च्वंगु सरकारी ज्यासलय् ज्याय् तयातःगु जुल । साइकल गयाः मरुयागु लँ जुयाः न्हिन्हि नख्खुइ वनीगु धकाः वय्कःयात म्हसिउपिंसं धाइ ।

सालिक थःगु छेँ यतखाय् दयेकूगु खः । तसकं झ्यातुगुलिं दयेकूबलय् छेँ दिनिदिनि मिं धकाः वय्कःया म्ह्याय् ज्ञानलक्ष्मीं धाइगु याः हँ । वि सं २०१८ सालय् शहिद गेटय् पलिस्था यायेत शहिद गेटय् पलिस्था यायेत सहिदतयेगु सालिक दयेकेगु बन्दोबस्त यानाच्वंबलय् ज्या सिमधयेकं ७५ दँ दुबलय् कलाकार रत्नबहादुर मन्त ।

किपाः रेखा शाक्य

तर वय्कलं थःगु सिप न्हूगु पुस्तायात लःल्हानायंकेगु यानाच्वंगुलिं देश भाग्यमानी जुल धायेमाल । वय्कलं शुरु याना थकूगु ज्यायात वय्कःया काय् बालकृष्ण तुलाधरं पूवंकाबिल । शहिद गेटय् तयातःगु सहिदतय्गु सालिक दयेकाः बालकृष्ण तुलाधरं अबुं स्वना थकूगु परम्परायात निरंतरता बियाः थःम्ह नं छम्ह नां जाःम्ह कलाकार जुया पिहाँ वल ।

साभारः  ने सं ११३५ बछलाथ्व दुतिया (२०७२ बैशाख ७ गते)

गोरखापत्र

Share this...
Share on Facebook
Facebook
Tweet about this on Twitter
Twitter

One thought on “रत्नबहादुरं दयेकूगु बहादुर सिपाहीया सालिक

  • December 8, 2018 at 2:25 pm
    Permalink

    MAKE SOME EASY LANGUAGE LEARNING STEP FUN LEARNING NEWA MENU PROGRAM FOR FUN LEARNING NEWA PLEASE, PLEASE, PLEASE… EASY AND FAST AND ANOTHER EASY AND SLOW AND LONG.” THANK YOU.

    Reply

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.