यौनलीलाया उत्सव पन्तिया ज्या पुन्हि जात्रा

११३८ तछलाथ्व ज्या पुन्हि

येँ थ्यंमथ्यं करीब ३२ कि.मी दक्षिणपूर्वय,काभ्रे जिल्लाय् लाःगु पन्ति छगू ऐतिहासिक, धार्मिकया नापं सांस्कृतिक रुपं नं तसकं नां जाःगु पवित्र तीर्थ स्थल खः । पनौती, पन्ति, पाञ्चालनगरया नामं देय् न्यंक थःगु म्हसिका ब्वयाच्वंगु थ्व थाय्या महिमा अपरम्पार । उत्तरपाखे पूण्यमाता खुसि, दक्षिणरिखे रोशी खुसिं छचाखेरं चाहुला च्वंगु शंख बां लूगु बस्ती ।

थन अनेक देवदेवी पिनिगु देगः दु । सक्वय् श्री सत्यनारायणया लच्छि यंकं धलं दनिपिं नं छन्हु थनया खुसि सिथय् च्वंगु माधवनारायणयात पुजा यानाः म्वःल्हु वइगु हुनिं याना नं थ्व थाय् गुलि महत्वं जाःगु खः धैगु छगू कथं दसू जुयाब्यूगु दु ।

वंगु २०७२ साल बैशाख १२ या तः भुखाचं नं प्रमाणित याये धुंकूगु दु ।  थ्व थाय्या बैज्ञानिक आधारं स्वयेगु खःसां न्ह्याथें जाःगु तःभुखाय् वःसां थ्व छगः हे ल्वँहतय् च्वये लानाच्वंगु थाय् जूगुलिं थन भुखाय्या असर मेथाय् सिबें म्ह्वः जक जुइ धैगु धापू । तःभुखाचं थन बस्तीया पिने गुलि क्षति जुल बस्ती दुने मात्र छेँया अगं भू बाया च्वंगु जक हे खनेदु थ्व सिबें मेगु दसू छु धाये ? अथे हे थ्व थाय् अनेक अनेक द्यः पिनिगु कृपां जाःगु थाय् । मच्छेनारां द्यः निसें कयाः गोरखनाथया बासस्थान तक नं दु ।

खय्तला पन्तिइ मेथाय थें तिथि, बार, योग, नक्षत्र व करण थ्व न्यागू अंगया पञ्चांग पुचःया लिधंसाय् झीसँ यायेमाःगु संस्कार, तजिलजि, नखःचखः व पुजाआजा यायेगु परम्परा न्ह्याना च्वंगु हे दु । उकिसनं करीब ८० दँ न्ह्यः थी थी हुनिं यानाः लोप धइथें हे जुइ धुंकूगु जीवितदेवी श्री कुमारीमाजुया पुनःस्थापना यायेगु ज्या गुगु जुल व तसकं हे च्वछाये बहःगु ज्या या कथं परम्परायात म्वाकातयेगुलि येँया हिउमत् मिसा  पुचःपाखें वंगु २०७२ सालं पन्तिइ नं कुमारीया थापना यायेगु ज्या सम्पन्न यात ।

किपाः रेखा शाक्य

गुकिया लिच्वः स्थानीयवासी पुष्कर घुलु व रोहिणी घुलुया न्हापांम्ह सन्तानया रुपय् जन्म जूम्ह ओजस्वी घुलुयात ९ महिना दूगु इलय् कुमारी कथं थापना याना म्वाद्यःया परम्परायात कथहं हंकल । थुगु हे दैवीय शक्तिं जाःगु पवित्र थासय् हे इन्द्रेश्वर महाद्यःया बास्तुकला एवं प्यागोडा शैलीया देगः नं हलिं न्यंक हे नां जाः । भराय् ध‌ंगु प्यकुंलाःगु खुल्ला लागाय् प्यखेरं पःखाः दना प्यंगू दिशाय् प्यंगू हे लुखा तइतःगु थाय् अले दथुइलाक इन्द्रेश्वर महाद्यःया शिवलिंग ।

नेपाःया ६४ गू शिवलिंग मध्ये थ्व नं छम्ह दुथ्याः धाइ । अथे हे जवय पाखे उन्मत्त भैरवया द्यः छेँ । थुगु पन्ती शहर लिच्छवी राजा आनन्द देवं नीस्वना वंगु खःसां मल्ल राजाया पालय्या धुकुतिया रुपय् थ्व लागायात सुरक्षित यानाः अष्टमातृका द्यःपिनिगु थापना समेत यानाः बल्लाका तःगु थाय् खः धाइ ।

थ्व हे शहरय् जुइगु थी थी नखःचखः व जात्रात मध्ये पन्तीया तसकं नां जाःगु जात्रा खः ज्यापुन्हि जात्रा । गुकियात इन्द्रेश्वर महाद्यःया जात्रा नं धायेगु याःसा थुकियात द्यःपिनिगु यौनलीलाया उत्सवया कथं नं मनूतय्सं लुमंकेगु याः ।

खय्तला न्हापा न्हापा थुगु जात्रा चान्हय् शुरु जुया नसंचा ई जुइवं हे क्वचाइगु खः हँ धकाः स्थानीय अजापिन्सं धयादी । थपायसकं नां जाःगु जात्रा छाये दक्वसिनं स्वयेमखंक चान्हय् न्ह्याइगुले धकाः न्यनागु न्ह्यसलय् अजा भचा मछाला –  थ्व जात्रा मुक्कं द्यःपिनिगु अथे धयागु भैल द्यः व महाद्यवं भद्रकालीनाप यचास्वापु तइगुया प्रतीकात्मक जूगुलिं मिसापिन्स अज्यागु मछालापूगु यौन रासलीला खनि धकाः चान्हय् हे क्वचायेकीगु धकाः जात्राया लिउने सुलाच्वंगु धकिं उलादी । तथ्य सत्य न्हयागु हे जूसां यक्व न्ह्यःनिसें अथे जात्रा चान्हय् यायेगु पलेसा न्हिनय् न्ह्याकेगु ज्या जुइधुंकूगु दु । थ्व थौंकन्हेया वास्तविकता जुल ।

किपाः रेखा शाक्य

ई परिस्थिति कथं न्ह्यागुं बस्तु न्ह्याना तुं वनेमाःगु व परिमार्जित जुया तुं वनीगु प्रकृतिया नियम खः, ईया माग खः, तर नेवाःतय् नखःचखः हनेगु व जात्रापात्रा यायेगुलि हनेगु पहलय् हिउपा वःगु दु तर तिथि कथं धाःसा व हिलिउ खँ हे मदु । उकिं दँयदसँ ज्या पुन्हिया न्हि खुन्हु पन्तिइ थुगु जात्रा तसकं भब्य रुपं हनावयाच्वंगु हे दु । पुन्हिया छन्हू न्ह्यः पन्तिइ दुपिं सकलें द्यः पिनिगु पुजाआजा यानाः सकलें थःथितिपिन्त पाहाँ सःता भ्वय् नयेमाःगु चलन दु ।

अथे हे मू जात्राया न्हि खुन्हु न्हापां ब्रम्हायणी द्यःयात लायकूया फल्चाय् बिज्याकाः जात्रा स्वः बिज्याम्ह मू पाहाँ कथं अन थापना याना तइ । अन लिपा इन्द्रेश्वर महाद्यःयात देगलं पिने हयाः खतय् बिराजमान याकी । अथे हे मेखे भैरवया जात्राबलय् जक पिहाँ बिज्याइगु उन्मत्त भैरवयात खतय् बिराजमान याकी । अन लिपा राजप्रतिनिधिया स्वरुप खड्ग ज्वनाः निम्ह द्वारेया नापं भद्रकालीया द्यःयात खतय् बिज्याकी ।

किपाः रेखा शाक्य

अले बाजागाजाया लिसें जात्रा न्ह्याकाः त्वाः व गल्ली चाःहुइका पन्तिया लायकू थ्यंकी । जात्राया दकलय् न्ह्यइपुगु  व स्वकुमिंपिं तसकं रोमान्चित जुया स्वःइगु जात्राया मू लू हे थन लायकूया जुयाच्वनी । महाद्यःयात लायकुया जवःपाखे तयातइ सा भद्रकाली दकलय् च्वय् पाखे खुसि वनेगु लँपुइ दिकातइ अनलि भैल द्यः यात लायकुया मेगु तप्यंगु लँपुया न्ह्यःने थनातइ ।

स्वकुमिपिनगिु नितिं च्वय् भद्रकाली दथुइ महाद्यः व क्वय् भैल द्यःया खः तया तइ । जात्राया मू न्ह्यइपुगु लू हे थनया जुयाच्वनी । भैल द्यः व भद्रकालीया पालंपा यचास्वापू तःगु या प्रतीकात्मक कथं खः ल्वाकवनीगु व इन्द्रेश्वर महाद्यः व भद्रकालीया खः ल्वाकवनीगु । गुकियात द्यःपिनि यचास्वापू तःगुया लू कथं नालाकया वयाच्वंगु दु ।

किपाः रेखा शाक्य

पन्तिया थ्व रासलीलां जाःगु जात्राया शुरुवात गथे न्ह्यात धैगु खँय् आपालं किंबदन्ती व बाखं दूगु खःसां आःतक बय्बय् जुयाच्वंगु बाखं धाःसा थथे दु । न्हापा सत्य युगय् यचास्वापूया नितिं तसकं प्याचाः ब्वलंकाच्वंपिं ६४ म्ह योगिनीतयसं महाद्यःयात लितुलिइवं महाद्यवं इमिगु प्याचा तंके मफइगु सिया बिस्यूवंना त्रिवेणीया खुसिइ सू वंगु जुयाच्वन । लिपा अन हे महाद्यवं उन्मत्त भैलद्यःया रुप कयाः ब्रम्हायणी देवी व योगिनीत पाखें यौन प्याःचाः लंके धुकाः पिहाँ वयेवं ग्यानाः बिस्यूंवना भद्रकालीया दुने समाहित जू वन अले हाकनं बिस्यूंवनेगु झ्वलय् हे भद्रकाली क्वपुसां पुइक अन दल ।

किपाः रेखा शाक्य

यौवनया प्याचालं झू चायाच्वंम्ह महाद्यवं व हे रुपय् भद्रकालीयात लिउनं स्वक्वः अले न्ह्यःनं स्वक्वः यचा स्वापू तःगु जुयाच्वन । अथे यचा स्वापू तःगु स्वयाच्वंम्ह इन्द्रेश्वर महाद्यःया नं यौन प्याःचाः तच्वःया वयेवं भद्रकाली नाप अन हे स्वक्वः तक यचास्वापू तल । थुकथं जात्राया झ्वलय् लायकुलिइ न्हापां भैल द्यः व भद्रकालीया रासलीलाया प्रतीकया रुपय् निम्हसिगु खः स्वक्वः तक व महाद्यः व भद्रकालीया खःयात स्वक्वः तक ल्वाकीगु प्रचलन थौं तक नं यथावत जात्राया रुपय् हनावयाच्वंगु खः । थुकथं पालंपा यचा स्वापू तइगु इलय् मेपिन्सं थुगु मछालापूगु लू खनि भन खतय् च्वनीपिं ल्यायम्ह पुचलं अबीर ह्वला धकिंया ज्या याइगु चलन नं आःतकं झीसं जात्राया झ्वलय् खंकेफू ।

थःगु यौन प्याःचाः लनेवं महाद्यः प्रसादया रुपय् केगु, लैं, गाजर, तुसि व फलफुल इनाः लिहाँ वनी सा भद्रकाली नं थःगु लँपु लिना पूर्वपाखे स्वया यलाछेँ त्वालये झासु लँ वनी । उखे उन्मत्त भैल द्यः नं व हे लँपु जुया वनेगु झ्वलय् त्यानुया तुतिइ झंलंका दुवातय् भद्रकाली लँ पनाच्वंगु खनेवं लँ छपाः बियाः हयेका दक्षिणरिखे स्वया वनी ।

मेगु किंबदन्ती कथं परापूर्वकालय् कृष्णया १६०० गोपिनीतलिसे रासलीला याःगु स्वयाच्वंम्ह महाद्यवं हिमिचाया ६४ म्ह योगिनीत नाप यचास्वापू तःगु व थ्व जात्रा उगु हे ई या महाद्यःया रासलीलाया प्रतीकात्मकताया लिधंसाय् न्ह्याःगु जात्रा खः धकाः नं धायेगु याः । गुकिया दसू खः नाप खः भैल द्यःया खः ब्वाँय् वया लिउनं भद्रकालीयात धक्का बियाः ल्वाकेगु प्रथा कथं जात्राया इलय् झीसँ खनाच्वंगु हे दु । कामशुत्रया ८४ कला मध्ये थ्व नं यचास्वापूया छगू कला खः ।

अथेहे मेगु जात्राया पक्ष धइगु बासुकी नागया जात्राया इलयया आगमन नं खः । थुगु रासलीलाया लू स्वयेत नागराजा तकं वइगु जनविश्वास न्हापानिसें दूगु खःसा आः नं रासलीला जुइ त्यंगु हे इलय् उगु लायकुलिइ न्ह्याक्वः हे छाःगु निभाः त्वयाच्वंसां तबि आलय् अन व थन व मदयेक सुपाचं भुनाः फुलुलुं वा वइगु फयां फये हे मफयेक वा वःगु वंगु निदँ तक जात्रा स्वयावयाम्ह जि स्वयम भुक्तभोगी हे खः । अले उगु इलय् न्ह्याक्व हे तान्वसां अथवा वा वःसां कुसां कुइमदु । यदि सुनां नं कुसां कुल धाःसा छम्ह ज्याथम्ह बुढां तीकथं मुइकीगु आः तक नं चलन न्ह्यानाच्वंगु हे दु । अथे छाये यात उकिया लिसः धाःसा लुइके मफुत ।

पन्तिइ खः जात्रा यायेगु झ्वलय् सोह्रखुट्टेपाटी (मन्द फल्चा) , दबली जुया लायकु हे हइगु खः । जात्राय् स्वम्ह द्यः दइगु खःसां भद्रकाली व भैलद्यःयात खतय् हे तयाः सालिगु खःसा महाद्यःया धाःसा खः दइमखु । स्वपू ताहाकगु पंयात महाद्यःया मूर्ति दथुइलाका न्ह्यःने व लिउने पथं कोथा कोथा दयेका खिपतं चिना तइ अले व हे कोथाचा दुने ल्यायम्हत दुहाँ वना ब्वहलय् दिकाः न्ह्यःने लिउने प्याखँ हुलेथें संकाः नगर परिक्रमा याइ । उबले पुजारी ल्हातये डमरु थाना उगु पंया दथुइया ब्वये महाद्यः बः कया दनाच्वनी । दकलय् लिपाया मेगु न्ह्याइपुगु लू धैगु उम्ह पुजारीयात उगु चौकोसरुपी खतं कुतकेत ल्याम्हतसें स्वक्वः तक च्वं क्वये भाउँक बस्वाइ । थुगु इलय् पुजारी बँय् भ्वसुवन वन धाःसा लुँ छतोला नं बँ पुलेकथं पुलेमाःगु चलन दु ।

किपाः रेखा शाक्य

अथेला पन्तीया थुगु रासलीलाया जात्रा जेष्ठ शुक्ल दशमीनिसें असार कृष्ण तृतीया अथे धैगु गुन्हु तक थी थी पुजाआजा व ज्याझ्वः याना समापन जुइगु खःसां मू जात्रा धाःसा पून्हि छन्हु न्ह्यःनिसें स्वन्हू दुबलय् तकयात काइ ।

जात्राया झ्वलय् जेठ शुक्ल तिथि सिथि नखः खुन्हु ब्रम्हायणीया पुजा, असार शुक्ल नवमीया न्हि खुन्हु ब्रम्हायणीया बुसाँद व भाद्र १ गते इन्द्रेश्वर द्यःया देगःया न्ह्यःने सायात मनातःगु छ्व नकेगु चलन अझं ल्यं दनि ।

पन्तिइ थुगु जात्रायाया खबर नायखिं बाजं थानाः बिइगु याइ जात्रा न्ह्याःइन धकाः । स्वनिगःया मेगु थासय् धिमेबाजं ज्यापू जातिं वा प्रजापतिं थाना वयाच्वंगु खःसा पन्ति धाःसा नाय् थरपिन्स जक थायेमाःगु प्रचलन दु ।

जात्राया न्हापांगु न्हि दशमी खुन्हु द्यः छेँ द्यः कुहाँ बिज्याकी अले एकादशी व द्वादशी खुन्हु चान्हय् त्रिवेणीघाटय् ब्रम्हायणीयात पुजा यंकी । उगु हे झ्वलय् दुइँचा ङंकेगु ज्या नं क्वचायेकी । तान्त्रिकं विधिपूर्वक ब्रम्हायणीया पुजा याःवनेगु झ्वलय् पुण्यमाताया खुसिइ खुसिबा वयाः तां छिना वनेमफुगु इलय् बासुकी नागराजां थःगु म्हगःयात तां या रुप दयेका ब्यूगु पुलांगु धापू नं न्ह्यथने बहजू । छाय्धाःसां थौं तक नं उगु न्हि खुन्हु बहनी आः दयाच्वंगु तां पुला वनेत न्यासी वनिपिन्स उगु ताँय् पलाछिइगु झ्वलय् ग्वाली मह्ल्वंसे पलाः छिना वनीगु खः ।

थ्वहे झ्वलय् जात्राया इलय् उन्मत्तभैरवया देगःदुनेया गोप्य कोठां उन्मत्त भैरवयात सकसितं दर्शन यायेत पिने हे ब्वयातइ । पुजारीपिन्स तान्त्रिक विधि कथं शिलावती होम याइगु खःसा ब्रम्हायणीइ मे व दुगुया बलि बिया छ्यं होमया मी हे च्याका छ्ववइ।

अन्तय् चिलाखया नापंं धिमेबाजाया थानाः हाकनं द्यपिन्त यथास्थानय् बिराजमान याकी । अले थुगु जात्राया थुगु दँया निति विधिपूर्वक क्वचाइ ।

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.