मनाेचिकित्सक डा‍. रवि शाक्यया संगीत प्रेम

११३८ अनलाथ्व तृतीया 

रेखा शाक्य 

यलया स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिस्थान (पाटन अस्पताल) या मनोचिकित्सक प्रा.डा.रवि शाक्य । न्हिच्छि स्टेथकोप, थी थी वासः प्रेसक्रिप्सनया जःखः हे जुयाच्वनी वय्कःया म्हगः अले दिमाग नं । तर पलख फुर्सद दयेवं थःगु अस्पतालया क्वाटरय् वनी अले गिटार ज्वना पतिंचा उकिइ म्हितकी । लिसें थःत यःगु म्ये भुनभुन हालेगु शुरु याइ । गबलें हारमोनियम थाइ ।

वय्कःया अस्पतालया क्वाटरय् गिटार, माइक्रोफोन, ल्यापटप, छुं भचा म्येया सीडी अले हेडफोन दु लिसें थःत माःगु न्हियान्हिथंया हलंज्वलं । वय्कःया याकः ईया पासा धइगु हे थ्वहे सकतां बस्तु खः । अथेला डा.या पेशा धइगु हे थः यःथें गबलें च्वने मदइगु । सुथ दंसानिसें अस्पतालया बेडय् चातुवाना च्वंपिं विरामीयात नियमित स्वः वनेगु । इमिगु अवस्था न्यनेगु । वासःया लिस्ट बिइगु । माःगु कथंया निर्देशन थः जुनियरपिन्त बिइगु, सिनियरपिंनाप सहलह यायेगु । छुं न्हूगु प्रविधि दुसा वा वासःया बारे अध्ययन यायेगु । व हे कथं रुटिन शुरु जुइ, न्हि बिते जुइ ।

झीसँ काचाक्क स्वयेबलय् व न्यनेबलय् नं छम्ह डा.या जीवनय् संगीतयात उलि मायायाना ई बिइत दइला धइगु मति वनेफु । तर वय्कःया क्वथाय् स्वल धाःसा क्वथाय् गिटार, मिक्सचर, साउण्ड बक्स, किबोर्ड, एम्प्लिफायर थें जागु वाद्यवादनयात नं थाय् बियातःगु खंकेफै । काचाक्क वय्कःया क्वथाय् वनेबलय् छुं रेकर्डिंगया स्टुडियोया क्वथाया लु झीगु न्ह्यःने वइ ।

थःगु सुथ बहनीया फुर्सदया ई वय्कलं सदां थुपिं हे वाद्यवादननाप भ्यलेपुनाः छ्यानादी । संगीत नाप वय्कःया मचायकं मतिना जूगु अले त्वफिला धैथें ग्यानाः न्हिन्हि नापलाना च्वनीगु ।

मां नानीहेरा व अबु राजकाजी शाक्यया न्याम्हम्ह संतान रवि शाक्य । वय्कःया छेँ इतुंबहालय् । वय्कः जक मखु वय्कःया अबुजु नं संगीतप्रेमी । उबले सुयां छेँ रेडियो तकं मदुगु इलय् वय्कःया छेँ ग्रामाफोन दुगु हँ । उबलय् ग्रामाफोनय् हायेकेगु डिस्कया मू नितका जक । वय्कःया अबुजुं ध्यबा मुंकाः डिस्क न्याइगु हँ । वय्कःया अबुजुया लुँ वह पसः । न्हिच्छि पसलय् च्वनेबलय्निसें कयाः बहनी द्यने मत्यःतले म्ये न्यनाच्वनेमाः हँ वय्कःया अबुजुया । अथेला वय्कःया मां नं मचाय्कं ज्या यायां म्येहाला जुइगु खँ लुमंका दी थःगु मचाबलय्या छेँया सांगीतिक माहौल लुमंकेगु झ्वलय् डा. रविं ।

न्हापा किलागलं न्यत वनेगु लँपु दथुइ छखा ताःहाकःगु म्हासुगु छेँ दु (वीर गणेशमानया छेँ) अन न्हापा लज चायेका तःगु खः । अबले अन विदेशीत कःसिया पःखाः म्वलय् च्वना गिटार, कंगो थाना खुब म्ये हालाच्वनीगु । उबले थः नं मचाबलय् कःसि निभाः पानाच्वनेगु व सनिलय् सिचुगु फय् नयाः अन हे लजय् स्वयाः च्वनेगु अले व विदेशीतय्सं हालाच्वनीगु म्ये व बाजंया ताल न्यनाः मचायकं म्हगः संकाः च्वनेगु । शायद जितः व हे मचाबलय्या दृश्यं ल्ववंकुगु खयेमाः अले जिके मचायेकं म्ये हालेगु व संगीत प्रति मोह दयावंगु खयेफु वय्कःया मचा ईयात लिफ स्वयाः वय्कलं धयादी ।

थःगु मचा ईयात अझ कुतुकुलेगु झ्वलय् वय्कलं नुगः खँ स्वानाः यंकल । सन् १९७५ पाखेया खँ लुमंकादील । उबले हिप्पीतये नितिं नेपाः स्वर्ग हे खः । हिप्पीत खुब नेपाः वयेगु याः । झोछेँ ला इमिगु अखडा हे धाःसां ज्यू । अले झोछें इतुंबहाः धइगु सतिगु थाय् हे जुल । अन न हिप्पीत पुचः पुचः मुना वयेगु याः ।

अले थःगु त्वालय् दुगु लजय् सुथय् सनिलय् च्वना इमिसं गुगु कथं लकसयात गिटार व कंगोया तालय् म्ये हालाः उगु लकसयात संगीतमय यात उकिं हे जितः खुदँया इलय् संगीतख्यलय् नुगः क्वसायेका बिल । गिटार थायेगु मन दुसां उबले थौंकन्हे थें ब्वनेकुथि संगीतया क्लास मदु न त इलय्ब्यलय् छुं सांगितीक ज्याझ्व हे जू । उकिं मचाबलय् थःगु मनंतुनायात मात्र नुगलय् प्वःचिना तया ।

जब एसएलसीया जाँच सिधल अन लिपा न्हू सतकया ध्वाखालिक्क गिटार सयेकेगु क्लासय् भर्ना जु वना । अन सीबी क्षेत्री पाखें गिटार सयेका । थः अबु संगीतप्रेमी जुगु नातां जितः थुकिइ हपाः हे दत । अन थःगु मनंतुना कथं गिटार थायेगु सयेके दयाः नुगः गुलि लय्ता बयान हे यायेमफु, बस जितः सुं मतिनामियात गथे मतिना चू लाइगु खः अथे हे अनुभव जुल ।

थःगु मन तसकं गिटार व संगीतय् क्वसाःगु खनाः तःधिकम्ह दाजुं सेकेन्डह्याण्ड गिटार छगः न्यानाबिल । अले ला छु मानी अगचा मालां देगचा लुत धयाथें सुथ बहनी ई दतकी हे गिटार घयेपुल पतिंचा व हे गिटारया तारय् प्याखँ हुइकल अले म्हुतुसि थःत यःगु म्ये गुनगुनये याना जुया ।
थःगु खँयात कथंह हनेगु झ्वलय् वयकलं धयादी ( गुरुं क्लासय् गुलि स्यनाबिल व न जितः म्हो जक थें च्वनीगु उकिं जिं थःसिबें थकालीपिन्के म्येया नोट कायेगु व लाइब्रेरी गिटारया नोट माः जुइगु याना ।

वय्कः गिटारप्रति वँय्सु चाःगु खँ लुमंका न्हिलादिल अले कनादिल छक्वः पसः वना बले सामान प्वःचिना ब्यूगु भ्वंतय् तकं गिटारया नोटेसन खनाः उकियात जतन याना हयाः उकिइ नं प्राक्टिस याना ।

गजब खः थ्व संगीतया नशा धइगु धकाः वय्कः उबलय्या खँ लुमंका निश्चल पहलं न्हिलादिल । उबलेया नशां जितः आः या ब्यस्त डा.या जीवनय् तकं मत्वःतू । आ नं जिं ई दतकी हे गिटार व हारमोनियम थायेगु यानाच्वना । जि स्वय्म डा. जुया विरामीयात छुं नं चीजया नशा लगेयायेमज्यू धयाच्वना तर थ्व संगीतया नशां जितः मत्वतू अले त्वती नं मखु धकाः मतिनां जाःगु मिखां थःगु वाद्यवादनयात स्वयादिल ।

स्कूलया जीवन धुंकाः सिद्धार्थ बनस्थलीइ आईएस्सी तक ब्वनाः लिपा डा. ब्वनेगु मनसुवालं जि बंगलादेश वना । अन राजशाही मेडिकल कलेजय् भर्ना जुया । अनया भाषा व जीवनशैली झीथाय् थें मखु । जि उगु लकसय् भ्यलेपुनेत साप थाकुल । उबलय् कलेजय् बन्द, हडताल यक्व हे जुयाच्वनीगु । उबले जिं सिलगुडी न्याना यंकागु गिटार हे जिगु याकः ईया पासा जुयाबिल ।

कलेजय् वनेम्वालेवं याकः ई छ्यायेगु नितिं जिके मेगु लँपु दुगु नं मखुत । जिगु संगीतप्रतिया लगाव व कला खनाः अन च्वंपिं मेपिं पासापिं नं जिगु लिक्क वयेगु यात । अन कला व कासाय् समर्पितपिन्त च्वछाइगु जुयाच्वन । जि नं उकिइ दुथ्यानाबिल । कलेजय् जुइगु संगीत प्रतियोगिताय् जिं नं ब्वति कया । जि न्हाप नं लात अले ला जि नं लोकंह्वाम्ह जुल ।

न्हापा थः येँ जुगु इलय् गिटार थाये सये धुंकाः केवल अंग्रेजी म्ये न्यनेगु व हालेगु बानी दुम्ह जि । विटल्स, बब मार्ले, इरिक लिप्टनया लिसें मेटल व रक म्ये न्यनेगु बानी । तर बंगला देशय्या लकस हे मेगु । अन च्वनाबलय् थः छु अले थःगु म्हसिका धइगु गुलि महत्वपूर्ण धकाः थुल ।

बंगलीत थःगु भाय् व संस्कृतियात अतिकं माया याइपिं जुयाच्वन । न्हापाला अंग्रेजी म्ये हालेदयेवं मख्ख जुइम्ह जि तर अन बंगलादेशी थःगु पहःया म्ये हाः धकाः इनाप यात । थः नेवाः खःसां नेवाः म्ये हालेगु बानी मदु न त नेपाली हे । जिं उबले नेवाः म्ये न्यनेगु अले हालेगु मौका चू लाके मफुत तर नारायणगोपालया म्ये न्यनेगु व हालेगु कुतः याना ।

नेपाली म्ये हालेगु व न्यनेगु जक मखु लिपा ला जिं खुदँ बंगलादेशय् च्वना डा. ब्वनेगु झ्वलय् थःम्ह हे म्ये च्वया, संगीत नं तया अले म्ये नं हाला रिकर्ड नं याना । “तिमी नै चाहिन्छ” नां या एल्बम हे पिकया । जिगु हे कुतलय् कलेजय् “द अवेकनिंग ब्याण्ड” नामं ब्याण्ड हे स्थापना याना ।

उगु हे ब्याण्डपाखें बंगाली भाषाया निपू म्ये नं पिथना । गुकिइ जिं गिटार थायेगुया लिसें लसय् नं हना । बंगलादेशय् वना जि डा.या लिसें थःगु नेपाली एल्बम ज्वना गायक नं जुया निगू म्हसिका ज्वना लिहाँ वया । संगीत प्रेमी जक मखु जि, कासाय् नं उतिक्कं नुगः क्वसा । बंगलादेशय् जिं ब्वनेगु, म्ये हालेगुया लिसें कलेजय् जुइगु टेबलटेनिसया कासय् नं ब्वति कयाः त्याका वयेगु ।

 

न्हापा अन च्वनाबलय् अनया रहनसहन भाय् संस्कृति मथुया जि हिमिचाइगु । छाये थःगु नेपाः त्वता थन वया धयाथें लागिमिगी चाइगु । तर जिके संसारयात यःगु भाय् छगू नं दुगुलिं जि अन व हे भाषां यानाः सकसिगु नुगलय् सतिक्क च्वने खन । संगीतया भाय् जिगु वयागु धयागु मदु सकसिगु खः उकिं व हे सकसिगु मंका भाषांयाना जितः अन सकलें नाप च्वनेत न्हि छ्यायेत याउँका बिल ।

आः थन नेपालय् नं जि अझ नं ई दतकी हे गिटार थायेगु याना । सामान्य निसें कयाः जिके छगू लख सिबें थिकेगु इभानिग गिटार संकलन यानातयागु दु । आपालं इलेक्ट्रिक व इलेक्ट्रोनिक हलंज्वलं त मुंका च्वनागु दु ।

बंगलादेशं एमबीबीएस सिधयेका जब जि थःगु पोस्ट ग्राय्जुशन यायेत दिल्ली वना अन नं जिं संगीतयात मत्वता । अन जिं थ्व हे संगीतया माध्यमं मेपिन्त सेवा यायेगु ह्वताः समेत चूलाके खन । उबलय् छगू घटना जुल । नेपालं दिल्ली उपचार यायेत वम्ह नेपाली मिसा छम्हसित नेपालीं हे ठगेयाना दिल्ली अलपत्रय् लाकाबिल ।

उबले उम्ह मिसायात गुहाली यायेत छगू एकल सांंगीतिक ज्याझ्वः यानाः उकिं वःगु मुक्कं आठहजार ध्यबा उम्ह मिसायात बिया नापं उगु हे ज्याझ्वलय् वम्ह मेम्ह छम्ह नुगः चकंम्ह मनूखं उम्ह मिसाया समस्या छगू संस्थाय् तक थ्यंकाबिल । गनं वयात मेगु चालिस हजार भारु गुहाली यात । अले उकिं हे थःगु उपचार याना नेपाः लिहाँ वन । थुकिंयाना नं संगीत झी सकसिगु नुगःया तार जोडेयायेत बांलागु लँपु थें जितः ताल ।

जि डा. ब्वनेगु झ्वलय् मनोचिकित्सक (साइकिएट्रिक) हे छाये जुया धइगु खँय् जिगु थःगु हे परिभाषा दु । खय्तला डाक्टरी पेशाय् हरेक विषय व ल्वय्या थःगु हे अलग कथंया मान्यता व महत्व दु तर मेगु विषयलय् थुगु विषयलय् थें मानवीयता व सृजनशीलता मदुला वा दुसां म्हो हे जक दु थें जितः ताः ।

जिं ब्वनागु विषयस मनूत नाप दुख सुखया खँ कालबिल यायेगु अनेक लँपु ध्वदुइगु । छायेकी थ्व बिषय हे अज्यागु । गुकिइ हरेक कथंया मनूत नाप च्वना इमिगु सुख दुखया खँ न्यनेदइगु । थुकिंयाना जीवनया हर एक पलया अनुभव जिं अज्यापिं मनूतय्पाखें अनुभुति याये खन । थ्व नं जीवनयात मेगु फरकधारं वा दृष्टिकोणं स्वयेगु खःसा संगीतनाप स्वाके ज्यू ।

गथे झीसँ जीवनया हरेक पलयात कयाः म्ये च्वइ, न्यनी उकिया लकसय् थःत तंकी थ्व विषय नं अज्यागु हे खः । हरेक लकसनाप भ्यलेपुने खनीगु । मानौं साइक्रिएट्रिक व संगीत छगू सिक्काया निगू ब्वः थें । छम्ह मेम्हसिया परिपूरक । मनूयात नं इमिगु खँ न्यना थुइकेमाः । इमिगु खँ कुत्तुकुलेमाः । संगीत नं न्यंलिसें झंझं दुबिना थुइकेमाः । उकिइ हे तनेमाः ।

थौंकन्हे नं वय्कः थःगु व्यस्तताया बावजुद नं म्ये च्वयेगु, कम्पोज यायेगु, म्ये रिकर्डिंग यायेगु यानाच्वना दीगु दु । निगूगु एल्बम पिथनेत तयारी यानाच्वनादिम्ह वय्कलं उगु एल्बमय् थः मां अबुप्रति समर्पितभाव देछाया निपू नेवाः म्ये व थःम्ह स्वयापिं विरामीपिंपाखें उत्प्रेरित जुया वय्कपिनिगु भावयात दुथ्याकाः न्यापू नेपाली म्येया तयारी यानाच्वनादिगु दु ।

खँ ब्याकेगु झ्वलय् वयकलं धयादिल – “संगीतयात थःगु शौकया रुपय् कयागु खःसां थ्व हे संगीतया माध्यमं लजगालिसें छुं नं कथं स्वायेगुलिइ सदां छपलाः न्ह्यःने हे लाकाच्वनागु गुबलें नं विरामीयात गनं गुहाली यायेमाल धाःसा उकिया नितिं च्यारिटी शो तकं याना ध्यबा मुनाः गुहाली यानाच्वनागु दु । ”

अथेला धाइ नापं दु मनूया याक ईया पासा हे संगीत खः । लय्ताइबलय् न्यं जक न्यनी । दुखःया इलय् अझ उकिया अर्थयात दुवालेगु याइ । थ्व साइक्रिएट्रिक विषय नं अज्यागु हे खः । मेडिकल फिल्डय् नं अझ साइकोलोजी वा मनोविज्ञानय् थुकिया महत्व अझ अप्वः दु । उकिं म्यूजिक एण्ड मेन्टल हेल्थ धकाः थासंथासय् थुकिया प्रशिक्षण नं बिइगु याना । संगीतं मनूतय्गु मानसिकताय् अले उसाँयलय् यक्वं लिच्वः लाकेगु याः । मनोचिकित्साय् ला म्यूजिक थेरापी धइगु अलग हे विधा नं दु ।

गुलिगुलिं विरामीयात म्ये न्यंके धुंकाः खँ थुइकेत यक्वं अपुइगु थःगु अनुभव कनादी डा. रविं । एन्जाइटी डिसअर्डर, डिप्रेसन जूपिन्त ला म्ये न्यनेगु हे सल्लाह बिइगु यानादी वय्कलं । थौं कन्हे म्युजिक एण्ड मेन्टल हेल्थया अभियान हे न्ह्याकाच्वना दीगु दु । उकिइ नं म्ये न्यनेगु जक मखु व सिबें अप्वः बाद्यवादन थायेगु व हालेगु यायेमाः धकाः सय्केत जोड बिइगु यानादी ।

दार्शनिक सुकरातं थःत कन्हे विष नकाःस्याइगु निश्चित जुल धकाः स्यूसां हे छन्हू न्ह्यः तकं बाँंसुरी पुइगु न्हूगु कला सयेकूगु खँ लुमंकादिसें मनूतय् सयेकेगु ज्या गबलें लिपा लाइमखु बस मनय् इच्छा दयेमाः उमेरं पनि मखु धाःसें संगीत तन मन व बिचाःयात स्वस्थ्य यायेत बांलागु आधार खः धयादी ।

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.