” बिनावंम्ह किपालुया नामय् मतिना पौ”


 

११३८ तछला थ्व सप्तमी

खः व जितः यःम्ह “किपालु” । जिं वयात किपालुया नां बिया सम्बोधन यायेगु बेश जुइ । अले जि किपालुया ल्यू ब्वाँय् वनाच्वनाम्ह । निभाः लिसें ख्वाः ब्वयाः सतिक वइम्ह, सनिलय् बिइत्यंगु निभाः लिसें तनावनेत हथाये चाइगु वयागु सत्यतायात ल्वमंकाः च्वनाम्ह जि । किपालुया “किचः” जुयाः नं थःत थःम्ह हेय्का लय्ता धकाः नुगः तइच्वनाम्ह जि । किपालुया किचलं खयेवं अबोध मचा समान लसतां झूचाया उकिइ हे तनेत स्वइम्ह जि ।

किपाः रेखा शाक्य

जिं स्यू थ्व जिगु तःधंगु भ्रम खः ।”मतिना जिगु नितिं म्हगस खः” धैगु सत्यतायात थुइका तबि नं जिम्ह किपालुया मतिनाय् झुमिं वनाच्वनाम्ह जि । व निभाःया जः लिसें जक खने दयेक वइम्ह धैगु स्यू जिं । प्रकृतिया हिउपालं सर्गतय् सदां निभाः जः जक नं गन पिलुया च्वनी ? प्रकृतियात हाथ्या शायद सुद्र्यवं नं बिइ मफु उकिं व म्हायकं नं हाकुगु सुपाँचया लिउने सुलेत बाध्य जूगु खयेफु । जब सर्ग खिउँया बिइ । अले जिं जिम्ह किपालुयात खंके फैमखु ।

किपालु मखनेवं नुगः हिमीचाइगु स्वभाविक खत । नुगः ही ही लना ख्वयाबिइ । थज्यागु इलय् मखुगु खँ ल्हाना नं नुगःयात बशय् तयेगु कुतः याना जिं । थःत थम्ह हयेकेगु याना जिं । महेकां छुयाये ? सत्य ला थ्व हे खः व जिम्ह खया नं जिम्ह मखु जिगु खःया नं जिगु मखु । गज्यागु विडम्बना थ्व जिगु जीवनया । यःगु यात यः जक धयाः स्वयाच्वने धयां नं व लकस पाखें तापायेमाम्ह जि । मतिनाया मतिनामि जुइगु पाखें द्यापं च्वनेमाम्ह जि । जिगु भ्वाभःगु जीवन व भ्वाथगु कर्म खनाः थः हे कन्नाचायेमाःम्ह जि ।

थौंकन्हे ला झन असारया ला । निभाः काचाक्क मत्वइगु ई । त्वःल धाःसां पलखया नितिं । अले व दक्वंया मार जिं फयाच्वने मालीगु । छायकी जिम्ह किपालु निभाःलिसें जक जिथाय् वैम्ह खः । वयागु किपालु खनेवं ख्वःगु नुगः मुसुकाया क्यबय् मुखु ब्यनाः ह्वयेत्यंगु स्वां थें ह्वइगु जिगु नुगः । तर थौं कन्हे अज्यागु ई मदु ।

असारया गबलें पितिपिति सा गबलें झ्वारार वइगु लःया धारं यानाः जिगु ह्वयेत्यंगु, मतिनाया हाः कयाच्वंगु मुखु स्वां न्हियान्हिथं छहः छहः यायां झ्वाः जुजुं कँल्हाये जुइगु अवस्थाय् थ्यनाच्वन । जि व हाया वंगु हः स्वस्वं मिखां ख्वबि हायेका च्वनेत बाध्य । जितः यःगु हरेक मतिनाया ई पाखें द्यापं च्वनेत जि बाध्य । छायकी जिके अज्यागु छुं अधिकार मदु गनं जिं जिगु मनंतुना, जिगु चाहनायात मूर्त रुप बिइत वयात करं क्यंके ।

जीवनय् मतिना माः धैगु खँ मथुगु मखु अथे खयानं थःगु हे ह्याकुं वंगु जीवनं यानाः जिं थःत मतिनाया भाव पाखें ब्यागलं तयेत बाध्य जुयाच्वनाम्ह खः । अथे खःया नं जिं मतिना खँग्वःयात धाःसा सदां नुगलय् स्वचाका हे तयाः । व हे खँग्वःयात जिम्ह किपालुं लुइकल । अले वयात मचाय्कं तितिपापां यानाः ब्वलंकल । थ्व खँयात जिं गथे ल्वमंके । वयागु मतिनाया हःपा मदुगु खःसा जिं ल्हाकातये धुनागु जिगु मतिनायात तीजक मप्वलेगु खइ ।

लुमं जितः व न्हि, गबले जिम्ह किपालुं जितः धाःगु खः । ूछंगु सः अले छंगु ख्वाः छक मखंतले नुगः कय्कय् च्याः । अथें अथें हिमीचाः । थ्व जितः गथे जूगु ? छाये जूगु । छं जितः गुकथं स्वल जिं मस्यू तर जिं थ्व नुगलय् छंगु नितिं अलग थाये बिइ धुनू धाधां थःगु जवःगु ल्हापां नुगलय् थिया क्यंगु अझं थ्व मिखाय् झलझल लुमं नी । जिं उबले वयागु खँ मथुगु मखु तर अथे खयानं मस्यू पहः याना अथे धैगु नं जुइला ? धकाः हायेका च्वनेगु । अथे ला जितः नं व नाप च्वने मयःगु ला खः हे मखु । जितः नं जिम्ह किपालु यःगु हे खः तर जिं थःगु वास्तविकतां याना थःगु सत्यतायात पिब्वये मफु ।

छन्हु वं जितः तप्यंक हे न्यन – ” छं जितः गज्यागु मिखां स्वयाच्वनागु ?” जिं उबले छुं नमवासे सुम्क च्वना मबिया न त जिं मस्यू हे धया । वयात मखुगु खँ ल्हाना वया नुगः ख्वयेके मयः जितः । छायेकी जि नं व प्रति वया मतिनाप्रति समर्पित जुयाच्वनाम्ह खः । वयागु वास्तविकता जिं थु अले जिगु सत्यता वं स्यू ।

जिं स्वीकार याना वं जितः गुगु कथं स्वयाच्वन, थःगु नुगलय् स्वचाकाच्वन जिं नं वयात उकथं हे स्वचाका तयागु दु तर जिगु अपांगतां याना जि पलाः लिचिला च्वनागु खः धकाः धयाबिया । अथे खया नं जब नुगःया खँ न्ह्यःने वल अन मेगु खँ गौण व मौन जुयाबिल । निम्हसिन थुल निम्हसिगु नुगः मचायकं छगू जुया धुकुधुकु मिनाच्वंगु । खः थबलेनिसें हे शायद जिं वयात अले वं जितः चकंगु नुगलं मिखाय् न्हिलाया मत अले नुगलय् बचंया स्वां ह्वयेकाः थः नालाकया ।

किपाः रेखा शाक्य

जि व जिम्ह किपालु लयता निगू नुगः छगू याये खनाः, याये दया । तर व लय्ताया ई थुलि चिहाक जुइ धैगु जिं कल्पना तकं मयाना । जिं बिचाः मयाना कथं वया खँपुतिइ वया ब्यवहारय् मचायकं हिउपा वल । जिं उकिइयात गुलि मखं पहः यायेत स्वया । खइ मखु जुइ, शायद जिं हे थुइके मफुगु जुइ धकाः नुगःयात खँ न्यंका । तर मखु खःनि । जिम्ह किपालु जि नापं तापायेत स्वयाच्वंगु खत । न्हापालिपा सुद्र्योया जः लिसें जितः स्पर्श याः वइम्ह थौकन्हे असारया त्वहः तया मवयेगु यानाहल ।

ख्वाः मस्वयेकं च्वने मफुगु नुगः व सः मन्यंक च्वने मफुगु व न्हाय्पनं मेगु शब्दय् थःत लिकुंका यंकल । ज्यां लिमलागु बहाना याना हल । जिगु ख्वाः जक मखु जुजुं जिगु सः न्यनेमात्रं नं इकुया वइगु जुल वइत । माःगुसिबें अप्वः खँ ल्हानाच्वनीम्ह, दिमाग थासय् मलाम्ह तकं धायेगु याना हल । जिगु ख्वाः स्वये मालिधकाः मेगु लू स्वया थःगु नुगःयात हयेकाच्वन । जिं धायेगु छु ? यायेगु छु ? जि विवश । केवल जि छम्ह दयाया पात्र । जिं याक च्वना ख्वबि हायेकेगु व नुगलय् खँया मोतिमाः हनेगु बाहेक मेगु छुं याये मफु ।

जिं जिम्ह किपालुयात जितः जुक्व खँ कनागु न खः तर …। वयाके लिसः मदु, जिं न्यंगु हरेक न्ह्यसःयात मस्यू धइगु खँग्वलं चुइकाछ्वत, ल्हाकाछ्वत । वयागु बाध्यता, वयागु परिस्थितिं यानाः वं पलाः लिचिउगु खः वा वयागु स्वार्थ पूवना खः वा जि पाखें वया मन क्वमसाये धुंकुगुलिं खः जिं छुं तिफ्याये मफुत ।

जि उँइसुचाम्ह थें याकः हे भुनभुन हाला जुइगु सिबाय् मेगु अर्थ मखना । याकचा थःथम्ह खँ ल्हानाच्वना । ब्याक्क खँ कंगु खःसा जि स्वयम वया किचः जुइगु लँपुं थःत चिइकेगु हे खः छाय् अथे धायेमफुत वं ।

मतिनाया अर्थ कायेगु जक नं मखु धइगु स्यू जिं, बिइगु नं मतिना हे खः । वयागु खुसिया नितिं जिके दूगु दक्वं मतिना दोहलपा कथं देछाया बिइफु जिं । छायकी मतिना गुलि बिया वन उलि अझ थःके ब्वलना वइगु भाव खः । न्हियान्हिथं बुँगाचाय् लः बुया वःथें । उकिं ला मतिनाया कालबिल जुइधुंकाः झन मतिना लँयलँय् बूगु जिमी दथुइ नं । गथे मथुगु खः जिम्ह किपालुं थ्व खँ । छन्हु वयागु पहः खनाः हिमिचाया वयात कविताया माध्यमं नुगः खँ प्वंकाः ।

छंगु पलाः धे चूगु खनाः जिगु लिधँसा भ्वाभ जुल
छंगु नुगः ग्याःगु खनाः पलाः लिचीइ माःगु हे जुल

अपु मजू थ्व लँपु गुलि धयां छं पत्या हे मयाः जितः
न्ह्याःना छंगु हे भरय्, आः वया छंगु व्यवहार पात

छंगु पहः खनाः ह्वयेत्यंगु मतिना स्वां अथें हे सित
छं ब्यूगु भलसा व लिधंसा ख्वल, नुगः अथें थूं दित

म्वाल हुँ छ, छंगु हे न्ह्याइपुगु थःधापिनिगु संसारय्
जिं स्वयाः जक नं लुधंके छ लय्तागु च्वना सर्गतय्

हाकनं नं धयाच्वना खः छ जिम्ह अले जितः यःम्ह किपालु खः । अले थ्व खँ नं सत्य खः छ आः निभाःया जः लिसे मखु जिगु सासःलिसे अले ही जुया हिनुलिसे न्ह्यानाच्वंगु दु । उकिं छ असारया त्वहः तया न्ह्याक्व हे बिसिउं हुँ जब तक जिं जिगु हिनुयात चफुइमखु उबलय् तक छ जिगु हिनुलिइ हि जुया न्हयानाच्वनी ।

किपाः रेखा शाक्य

गबले तक जिं जिगु सासःयात ची मखु छ पलपल जिगु सासलये दुबिना च्वनीतिनी । खः गबले तक जि धइम्ह दयाच्वनी छ जिम्ह किपालु कथं हे म्वानाच्वनी । जि हे मदयेवं जिम्ह किपालु नं जि लिसें तनावनी । थ्व हे चाय बिनावनी । झसुका जुया कुलांमय् ब्वयावनी । कने मज्यूगु बाखं व हाले मज्यूगु म्ये कथं मात्र थ्व फसय छध्वः ध्वः ल्यनाच्वनी । व हे ध्वलय् फसं सुपाँय ब्वयेका यंकेवं जब निभाःया जः खयाबिइ , न्यासिचाया अन किपालु नं पिलुवयेत बाध्य जुइ ।

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.