बलदेव जुजुया कृति – नेवाः संस्कार व उकिया विधि ब्वः २

११३८ दिल्ला गाः षष्ठी

नामाकरण संस्कार

नामाकरण संस्कार यायेबले मचायात नां छुइगु विधि जुइ । मचाया जन्मकाःछि व सिनावने धुंकाः तक्क नं माःगु नां छुइगु ज्या यायेत अथे सुतुपुतुं मनय् लूथें लाः लाः थें यानाः नां छुइगु बांमलाइगु जुगुलिं थम्हं क्य्च्याना वया च्वनागु संस्कृति कथं छुं विधि यानाः ज्या पूवंकेगु जुगुलिं थम्हं यक्व न्हापां निसें न्ह्याःवया च्वंगु खः ।

गथे कि थौंकन्हे पसः छगू जक चायेकेगु जुल धाःसा थः यःपिं मनूत सःताः छगू समारोह हे ग्वसाः ग्वयाः सकसिनं लापा थाकाः थुगु नां जुल धकाः सकसिनं सिइके विइकथं विधि याइ । अथे हे मनूयात नं थःथितित ब्वनाः नापं थम्हं न्ह्याबलें हना वयाच्वनापिं द्यःतय्त नं न्ह्यःने तयेकथं स्वनाः नामाकरण संस्करण यायेगु बांलाःगु ज्या खः ।

नामाकरण विधि याये न्ह्यः कलश छगः स्वनाः उकिइ दाफ्वः स्वांकचा व मेमेगु बांलागु स्वांत तयाः किसलिनं त्वःपुयाः दथुइ लाक्क तयेमाः । अले कलशया नापसं धौपति नं तयेगु अले जवपाखे गणेद्यः, आगंद्यः,व देपा पाखे क्षेत्रपाल द्यःतय् प्रतीक यानाः लप्ते कुचात लायाः उकिइ बजि वाय् आखे निगः निगः तयेगु नापं थम्हं हनातयापिं मेमेपिं द्यःतय्त नं अथेहे लप्तेय् आखें पुचःया रुपय् तयाः द्यः त स्वनेमाः ।

अनलिं द्यःया देपा पाखे कुलेचा छगः स्वनाः उकिइ च्वकि निगःचा व मचायागु प्वाकलंचा छपाः नं तयेमाः । नापं सिन्हः मू ज्वलान्हाय्कं द्वारपाल थें यानाः तयेधुंकाः सुकुन्दा च्याकाः नं थासय् तयेमाः ।

थुलि ब्वयेगु ज्या धुनेवं पुरोहित वाय् गुरुजुं वाय् व नं मदुसा थाकुलिं अन स्वना तयापिं फुक्क द्यःतय्त कथंहंक लखं हाहा यानाः सिन्हःतिकाः स्वां छुकाः पूजा यायेमाः नापं मचाया जातः नं कलश नापं तयाः पूजा यायेमाः । पूजा सिधल कि नकि नं माम्हेसित मचा बुइके बिया ताःचां ज्वंकाः लःधा हायेकाः लसकुस यानाः द्यःया न्ह्यःने फ्यतुके हइ ।

अले मि दूगु सली न्ह्यःने तयाः ईका पःकां मचायात गालाः सलिखये तयाः कुँथनी, अथे स्वक्वः यानाः जाकि लः नं छक्वः अथे हे याना तयाः मत छप्वाः नं सलिखय् तयाः पिखा लुखाय् तयेके छ्वइ ।

अनलि मचां पूजा याःगु ल्याः यानाः मांम्हेसिनं कलशय् पूजा याके बिइ धुनेवं नकिं नं धौपति पूजाभलय् तयाः धौजाकि वालाः उकिइ द्यःयाथाय् स्वक्वः पूजा याकृ बियाः छ्ेँय्यात धकाः धलिमय् छक्वः नं पूजा याके विइ । अले मचायात धौ जाकिया सिन्हः तिकाः लं प्वाकलं नं लः ल्हाइ ।

नकिंया थुलि ज्या सिधल कि थकालिं मचाया न्ह्यःने फ्यतुनाः कायेमचासा जवगु न्हाय्पनय् म्ह्याय्मचासा देपागु न्हाय्पनय् जातलय् च्वयातःगु नां न्यंकी । अनलि ग्वाःहलय् कस्ति तयाः भतिभति पतिनं कास्ति कयाः मचायात फ्येकी । नकिं नं वाता न्ह्यःने तयाः लः हायेकाः ल्हासिकि नापं मचाया म्हुतुइ नं लखं पियाः ल्हाः सिले धुनेवं नुसिलागु वातय् मत छप्वाः तया कलः वाके छ्वइ ।

थुलि नामाकरण ज्या सिधलकि थकालिं द्यःतय्थाय् हानं छक्वः पूजा यानाः दक्षिणा नं छाइ नापं दक्षिणा नं बिइ । लिपा पूजा सिधयेकाः कलशय् जल, सिन्हः,स्वां, प्रसाद कयाः पूजा क्वचायेकी । नकिं नं सिन्ह मू कयाः उकिइ भतिचा द्यः याथाय् छायाः थम्हं नं तिइ नापं मेमेपिंन्त नं तिकी । थकालिं ज्वलान्हाय्कं कयाः उकिइ थम्ह ख्वाः स्वयाः मेपिन्त नं क्यने भाय् याइ ।

अले नकि नं सिँपथिइ सिन्हः तिकाः फलफुल कुचात तयाः मचायात स्वक्वः लुकाः मत छप्वाः नं च्याकाः न्ह्यःने तइ । अले सकसिनं ताय् अविर कयाः मचायात पूजा याइ । दकले लिपा अजिं वाय् अजि मदुसा मेपिं न्ह्याम्हेसिनं जूसां द्यःयाथाय् स्वनाः पूजा यानातःगु प्वाकलंचा दुगु कुलेचा लखं च्वलाः छेँय् हइ । थुलि सिधल कि थकालिंनिसें मचायात कपालय् ध्येबा तयाः दक्षिणा छाये धुनेवं नामाकरणया फुक्कं विधि क्वचाइ ।
क्रमश…

न्ह्यब्वःम्ह रेखा शाक्य

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.