नेपाल संवत् या  मान्यताय् क्यनेमाःगु च्यूता

 

नरेशवीर शाक्य

नेपाःया राष्ट्रिय संवत् नेपाल संवत्या न्हूदँ हनेगु नेपाःया राष्ट्रिय नखः खः । थ्व न्हूदँया लसता अनेक ज्याझ्वःत याना हनेगु याइ । छगू इलय् न्हूदँ हनेगु ज्या कन्या मन्दीरया कःसि जक सिमित जुयाच्वंगु थासय् आः थ्व नेपाः न्यंक जक मखु, देश विदेशय् च्वंपिन्सं हनेगु यानाहये धुंकूगु दु ।

किपाः रेखा शाक्य

न्हापा नेवाःतय्सं जक हनीगु धकाः कुंखिनाच्वंगु थुगु न्हूदँ आः फुक्क हे जातजातियाा मनूतय्सं हनावयाच्वंगु दु । उलि जक मखु आःया इलय् देय्या सरकार प्रमुखं तकं थ्व न्हूदँ हनेगु ज्याझ्वलय् ब्वति कयाः थुकिया गरिमा अप्वयेकेगु याना हयेधुंकूगु दु । थी थी खलः पुचःतय्सं नं सरकार प्रमुख वा मन्त्रीतय्त ब्वनाः न्हूदँया लसताया् तुच्चा ज्याझ्वः व सम्मान सिरपा लःल्हाकेगु ज्याझ्वःया निरन्तरता बियाच्वंगु दु ।

नेपाल संवत् राष्ट्रिय संवत् खः, थुकियात सरकारं मान्यता बी हे माः धयागु नारा ज्वनाः नेपालभाषा मंकाः खलकं न्ह्याकूगु भिंतुना सांस्कृतिक जुलुसं सकल नेपाःमितय्गु दथुइ नेपाल संवत्या महत्ता थुइका बीत तःधंगु भूमिका म्हितूगु दु । पंचायती शासनकालय् प्रतिवन्धित राजनीतिक पार्टीया नेता कार्यकर्तातय्सं थुजोगु हे भिंतुना सांस्कृतिक जुलुसय् सहभागि जुयाः थःपिनिगु मान्यता नं नेपाल संवत् राष्ट्रया हे संवत् खः धायेगु जक यानावयाच्वंगु मखसे सत्तारुद्ध सरकारयात थःपिनिगु राजनीतिक पार्टी प्रतिया समर्थन आम जनताया दु धयागु क्यनेकथं नं जुयाच्वंगु खः ।

नेपाल संवत् न्हूदँया लसताय् भिंतुना सन्देश बीगु ज्याय् धेंधें बल्ला जुइगु तकं जुयाच्वंगु खः । आः वया राजनीतिया परिदृष्य हिलेधुंकूगु दु । उकथं न्हूदँया सांस्कृतिक जुलुसय् थःपिं नं जनताया माग नापं दु धकाः क्यनाजूपिं मनूत राज्य सत्ताय् थ्यंगु जकमखसे तक्वः सम्वन्धित विधाया मन्त्री नं जुइधुंकूगु दु ।

तर राष्ट्रिय संवत् नेपाल संवत्या छ्यलाबुला आःतक्क नं राज्यपाखें जुइफूगु मदुनि । नेपाः सरकारं नेपाल संवत्यात राष्ट्रिय संवत्या मान्यता बियातःगु दु, तर थ्व गवले, गनं सुनां छ्यलीगु धयागु खँ आः तक्क प्रस्त मदु । नेपाःया संविधानय् नेपाल संवतया न्ह्यथना जुइमाः धकाः संविधान सभाय् संविधान च्वयाच्वंगु इलय् प्रस्ताव दर्ता तकं जुल नं थुकियात राज्य सत्ताय् थ्यंपिं, छगू इलय् नेपाल संवत्या हिमायती धकाः न्ह्यब्वयेत लालयीत जुपिं मनूतय्सं हे बेइमानी याःगु खनेदत । थुकथं नेपाल संवत्या विषययात कयाः नं थुकिया अधिकारकर्मीतय्त अपहेलना यायेगु ज्या जुल ।

किपाः रेखा शाक्य

नेवाःत थनया आदिवासी खः । थनया आपालं जात्रा, नखः, कला, संस्कृति नेवाः पुर्खतय्संहे नीस्वना वंगु खँय् गनं विवाद मदु । तर नेवाःतय्त राज्यं न्ह्यावलें हे निगूगु दर्जाया नागरिक सरह ब्यवहार यानाच्वंगु नं अनेक दृष्टान्त दु । थुजोगु दुव्र्यवहार जुयाच्वन नं नेवाःतय्सं थःपिनिगु धैर्य धारणा बल्लाका च्वंगु दु । तर उकियात आः बुलुहुँ प्रस्फुटन याना हयेमाःगु नं आवश्यकता दु ।

नेवाःतय्गु तःजिगु नखः येँया लगायत मेमेगु नं खः । अज्यागु नखः हनेत न्हापाया पुर्खातय्सं माक्वः आयस्ता तयाः गुथि, जात्रा, न्याना च्वनेमाः धयागु मान्यता कयातःगु खः । लिपा वना पंचायती शासनय् अज्यागु गुथित गुथिसंस्थान नीस्वनाः फुक्क जग्गा आयस्था सरकारीकरण यात, माःकथं जक सिमित खर्च पुजा आजाया निंतिं बीगु ब्ववस्था यात । अज्यागु जग्गा सरकारीकरण लिपा आःया इलय् अन भब्य भवनत दयेकाः सरकारपाखें गाक्कं आम्दानी यानाच्वंगु दु । तर मूलकारक जात्रा नखः हनेत माक्वः खर्च बीगु यानाच्वंगु मदु ।

थुजोगु असन्तुष्टि क्यनेगु ज्या दकले न्हापां येँयाया इलय् सरकारी खर्चय् मितब्ययिता हयेगु धकाः तत्कालिन अर्थमन्त्री डा.बाबुराम भट्टराई नं खर्च क्वपालेवं उगु जात्राय् तःधंगु बबाल जुल । जात्राया मू आकर्षक सवाभक्वु, लाखे व पुलुकिसि उगु जात्राया मूपाहाँ जुयाच्वंम्ह राष्ट्रपतिया न्ह्योने हे मवसें थुमिसं थःपिनिगु असन्तुष्टि क्यन ।

उकथं हे थुगु दँय् येँयाःया इलय् परम्परागतरुपं कुमारी द्यः सालेगु इलय् क्यनावयाच्वंगु ‘दशअवतार’ क्यनेत माक्व खर्चया ब्ववस्था मजूगु खँय् ‘दशअवतार’ जात्राया मू ब्यक्ति राष्ट्रपतिया न्ह्योने क्यनेगु ज्या मजुल । थःपिनिगु असन्तुष्टि शिष्टरुपं न्ह्यब्वयेगु ज्या जुल । तर मेमेगु इलय् दशअवतार क्यनेगु ज्या निरन्तर हे जुल ।

थ्व भद्र विरोधया ज्या आःया इलय् नेपाल संवत्या न्हूदँ हनेगु ज्याझ्वलय् नं क्यनेमाःगु आवश्यकता दु । सरकार प्रमुख वा मन्त्रीत मूपाहाँ यानाः नेपाल संवत्या विशेष ज्याझ्वःत हनेगु याना वयाच्वंगु सन्र्दय् थुपिं मूपाहाँतय्सं नेपाल संवत्यात कयाः थःपिन्सं याये धकाः ब्यूगु वचन तकं पुवंका मच्वंगु दँ दँ दयेधुंकल । आः थुपिं पाखें नेपाल संवत्या अधिकारकर्मीतय्गु विश्वास मन्त धकाः भद्र असन्तुष्ट न्ह्यब्वयेगुया छगू लँपु दँयदसं थुमित मूपाहाँ धकाः सम्मान यानावयाच्वनागुया ‘क्रम भङ्ग’ आवश्यक दु ।

अथे धकाः नेपाल संवत्या न्हूदँ हनेगु जोश जाँगरय् गनं कमी हयेमाःगु आवश्यकता मदु । मात्र थुजोपिं, झीगु आस्था व विश्वासयात झंगः लानाः मूपाहाँ जूवइपिन्त थःपिनिगु वितृष्णा न्ह्यब्वेगु जक खः । नेपाल संवत्यात राष्ट्रं राष्ट्रिय संवत् धकाः मान्यता बीधुंकाः थुकियात माःगु गरिमा तयारी यायेगु ज्याय् थुपिं गंभीर जुइमाः । गथे नेपाल संवत्या प्रवर्तक शंखधर साख्वाःयात राष्ट्रिय विभूति घोषणा जूगु इलय् सम्मान याना, नेपाल संवत्यात राष्ट्रिय संवत्यात धकाः घोषणा जूगु इलय् सम्मान याना, तर थुपिं आःया सरकारय् सत्तारुद्ध जुयाच्वंपिं प्रधानमन्त्री लगायतया मन्त्रीत नेपाल संवत्यात संविधानत मान्यता दयेमाः धकाः संविधान सभाय् मतदान जूगु इलय् विपक्षय् मतदान यानाः नेपाल संवत्यात थ्वानाहःपिं मनूतय्त नेपाल संवत्या न्हूदँ ज्याझ्वलय् मूपाहाँ दयेकाः न्हूदँ हनेगुया तुक मदु । नेपाल संवत्या अधिकारकर्मीतय्सं म्होति निं थःपिनिगु असुन्तुष्टि न्ह्यब्वयेगु आँट यायेमाः ।

nshakya@gmail.com

साभार नरेशवीर शाक्यया फेसबुकपाखें

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: