नेपालभाषा एकेदमियात भिंतुना

स्वास्थ्यया कारणं जि थौं कन्हय् जि विभिन्न क्रियाकलापं तापाना वनाच्वनागु दु । जिगु निगू दशकया ज्याया आत्ममूल्यांकन यायेबलय् जिं थम्हं यानागु ज्या थम्हं मनं खनाः स्वयाः पासापिनिगु प्रेरणा, प्रोत्साहन व ग्वहालिं यानाः हे यायेफुगु थेंच्वं ।
थथे बिचाः यायबलय् जिं सत्यमोहन दाइ लुमंके । वय्कलं जितः प्रेरणा मबिउगु जूसा, लँपु मक्यंगु जूसा शायद जिं थुलि ज्या यायेफइमखुगु जुइ । जब जब जितः नैराश्यतां घेरेयाइ, वय्कलं जितः जः क्यनादिइ, जि निन्हु प्यन्हु मफुत कि यलं निसें कलंकि तक न्यासि हे वयाःसां नापलानाझाइ । वय्कः दूगुलिं हे जिं नेपालभाषाया लागि व एकेदमिइ ज्या यायेफत ।
एकेदमिया भवन दयेकेत जिं ज्या याना । सत्यमोहन दाइ उपस्थित जुयादी, वय्कःया प्रेरणा व निर्देशन अनुसार चन्दा संकलन जुल । दातात दु तर यथार्थ थज्याःगु कि उमिसं बिइ धकाः वचन बियातःगु चेक कायेत ४०, ५०कः वनां नं कायेमफयाच्वनी । दिक्क चाइ, वय्कःयात कने, हानं छकः फोन यानादिसँ धाइ, हानं वने, हानं निराश जुयाः वये । छम्ह साहुयाथाय् ८० पटक तक सम्पर्कतयाः चन्दा कयाहयागु अनुभव दु । छम्ह ब्यापारी जितः झिकः तक चेक बिल, झिकः हे चेक बाउन्स जुल । जितः हे मछाःसे च्वनी काः वनेत, तर वय्कलं मछालादीमते आः छकः धयादिसँ धाइ, वने, कयाहये । थुगु किसिमं दुख सियाः जनसहयोगं झीगु एकेदमिया छेँ धस्वाःगु दु ।
अथे हे छत्रपाटीयागु रामहरिजुं बियादीगु क्वथा हस्तान्तरण यानाकया । उगु क्वथा मल्ल के सुन्दरजुं दान कयातयादीगु खः । फणिन्द्र रत्न वज्राचार्यजुया ग्वहालिं जिं रामहरिजुयात म्हसिल । भ्वँतय् च्वयातःकथं जूगु तलय्यागु तल्ला नं झीगु खः तर व जिं दाबि मयाना । थ्व क्वथा मल्लजुया योगदान हे जुल । थुकथं स्वयेबलय् वय्कः तसकं दूरदर्शी मनूया कथं झीसं म्हसीके माः ।
थौं एकेदमिया थःगु एफ एम स्टेशन दु । दर्बेरत्न शाक्यजु झायाः झीगु एफ एम दयेमाल धइगु खँ तयादीगु खः । वय्कलं प्रपोजल दयेकाबिल, स्वीकृति काये थाकुल । उकिं डच आयोगपाखें वइगु सहयोग कायेमखन । वयां प्यदँ न्यादँ लिपा तिनि सामुदायिक रेडियोकथं स्वीकृति दत । थन पुलांम्ह सांसद तीर्थराम डंगोलया ग्वहालि ल्वःमंकेफइमखु । स्वीकृति कायेधुंकाः रेडियो सञ्चानया लागि सामान मदु । सामुदायिक रेडियोकथं ग्वहालि कायेत वनां । अन नेवाःतय्त नं ग्वहालि माःला धकाः अनया कर्मचारीतय्सं अपमानित याकाः अन्तय् निवेदन बिया । व ग्वहालि सामान कायेत वंशिधर वज्राचार्यं अन यंकाः ग्वहालि यानादिल । लिपा स्टेशन व टावर दयेकेत शान्तराज शाक्य व गोपालजुं ग्वहालि यानादीगु नं ल्वःमंकेफइमखु ।
थुलितक ज्या यायेत जितः प्रेरणा व ग्वहालि बियादीम्ह पासा मल्ल के सुन्दर हे खः । एकेदमिया न्हूधाः जुइगु खँ जुयाच्वंगु । पुलांम्ह चान्सलरया थासय् न्हूम्ह तयेमाःगु खँ नं जुल । थुथाय् वय्कलं तसकं बांलाःगु नेपालभाषा ख्यलय् हे ज्वःमदुगु योगदान जूवंगु छगू प्रस्ताव हयादिल । अन वय्कलं नेपालभाषा एकेदमिया पदाधिकारी अन बाहेक मेगु गनं संस्थाय् छुं पदय् च्वनेमजिउ धयादिल । चाहे राजनीक संगठन जुइमा, चाहे एनजिओ जुइमा, यदि छम्ह हे मनू तःगु संस्थाया पदाधिकारी जुयाच्वन धाःसा वं बांलाक ज्या यायेफइमखुगु धइगु वय्कःया बिचाः । कन्फ्युससं धयातःगु, जिं निम्ह मनू काये, छम्ह बांलाम्ह छम्ह बांमलाःम्ह, बांलाम्ह मनूया अनुकरण याये अले बांमलाःम्ह मनूनं याःथें यायेमाली धकाः ग्याये । जिं अनुकरण यायेबहम्ह मनूया कथं मल्लजुयात कया । वय्कः याके छगू प्रतिवद्धता दु, इमानदारिता दु, आस्था दु । एकेदमिया ज्या याइम्ह मनू मेथाय् गनं संलग्न जुइमजिउ धइगु वय्कःया बिचालं वय्कलं एकेदमिइ झायेत नेपालभाषा मंकाःखलः त्वःतादिल, नेपालभाषा परिषद् त्वतादिल । थुकथं वय्कःयात पदया लोलपता मदुम्ह आस्थावान् निष्ठावान् व्यक्तिया कथं झीसं म्हसिके । थ्व हे कारणं जिं नं एकेदमिइ च्वनाच्वनागु अवस्थाय् नेपालभाषा व नेपाली हे नं विभिन्न संस्थाया पदाधिकारी जुयाः ज्यायेयगु अवसर वःगुसां अन मवँसे थन हे धकाः च्वना । जिं थन पूर्ण रुपं समर्पित जुयाः ज्या यायेखन । जि गनं वनेमाल कि, सुनां छुं पद बिउवलकि वय्कलं धयादीगु खँ लुमनी, जिं जितः एकेदमिइ सिमित याना ।
एकेदमिइ ज्यायानाबलय् छगू खँ जि असफल जूगु तायेका । जि स्वयाः न्हापाया कार्यसमितिं छम्ह भाषासेवीयात ३लाख तका दाँ त्याये बियातःगु जुयाच्वन । व ध्यबा झी दक्व नेवाःतय्गु ध्यबा खः, लित कायेमाः धकाः तसकं कुतः याना । तर व ध्यबा बियातःबलय् बांलाक कानूनी हैसियत दइकथंया भ्वं दयेका मतःगुलिं तःकः ताकेता यानां नं ध्यबा लित कायेफुत ।
तीर्थराम डंगोल सांसद जूवबलय् वय्कलं भचा ध्यबा एकेदमियात बियादिल, ५० हजार ति जुइ । बुद्धसाय्मि सभासद् जूवबलय् १ लाख ति हया । तीर्थरामजुं व ध्यबां नेपालभाषाया ख्यलय् सांसद् सिरपाः तयेगु प्रस्ताव तयादीगु खः । थ्व ध्यबा आः निगू लाख ति थ्यंगु दु । न्हूगु कार्यसमितिं थुकियात वाःचायेकाः थ्व सिरपाः बिइगु ज्या संचालनय् हयाबिउसा छगू तःधंगु ज्या न्ह्याःगु तायेके ।
एकेदमिइ ज्या यानाबलय् अन जम्मा १४ लाख तका दां दूगु खः । जि विदेशय् वनाबलय् चेकय् सही यानावनागु जुयाः थी थी ज्याझ्वलय् १०, १२ लाख तकाः खर्च जूगु खत । अय् नं आः एकेदमियाके थ्यं मथ्यं ३४लाखया पूजिं दयेकाथिकागु दु । थ्व हे छगू सन्तोष कायेत थाय् तायेका । जि थः शरिरं स्वस्थ मजूसां जिं थःगु लाहि थें मुंकातयाःगु ३४लाखयात न्हूपिं पदाधिकारीपिन्सं ३४ करोड दयेकी धकाः भलसा कया । आः वइपिं पदाधिकारीत जिथें रोगी जुइमखु, आदर्श व जीवन्त मनूत हे वइ । वय्कःपिनिगु ज्यां नेपालभाषा एकेदमि अझ बांलानावइ धइगु मन्तुना कया ।
सत्यमोहन दाइयागु छगू म्हगस दु । नेपालभाषाया छगू विश्वकोष दयेकेगु वय्कःया म्हगस खः । थ्व पिकायेत छगू दशक न्ह्यः हे कुतः नं जूगु खः । अबलय् क्याम्पसं पिदनीगु दँपौपाखें अनुसन्धानमूलक लेख पिथनाः उकियात विश्वकोष दयेकेगु खँ जूगु खः तर अबलय्निसें दँपौ पिदनामबिउगुलिंं थ्व खँ थाति जुयाच्वन । नेवाः विश्वकोष पिकाये तसकं आवश्यक तायेकाच्वना । थुकिया निंतिं लेखकपिं लिसे खँ ब्याकाः भचा पारितोषिकया ब्यवस्था हे यानाः नेवाःतय्गु हे म्हसिका पितब्वइथज्याःगु ज्या न्ह्याकायंकेमाःथेंच्वनाच्वंगु दु ।
एकेदमिं आः गुलि सफू पिदनाच्वन, उकिइ सत्यमोहन दाइ बाहेक मेपिनिगु मिहेनत मदु धाःसां पाइमखु । एकेदमिं नेपालभाषाया आधिकारिक सफू पिकायेमाः धइगु वय्कःया सोच खः । एकेदमिं यायेमाःगु जिमिसं यायेमफयाच्वंगु ज्या धइगु नेपालभाषा साहित्यया आधिकारिक विधागत संग्रह, गथेकि कविता संग्रह, बाखं संग्रह, निबन्ध संग्रह, समालोचना संग्रह इत्यादि पिथनेगु आवश्यक दु । जिमिसं नं छुं छुं ला याना, तर निरन्तरता बिइमफुत । उकिया छगू कारण च्वमि मदूगुलिं खः । खयेत आः एकेदमिं पिथनाच्वंगु दक्व सफू एकेदमिया स्तरय् मदु, मदुथाय् प्रोत्साहन कथं पिकयाच्वंगु खः । आः एकेदमिं छगू गुरुयोजना दयेका थ्व विधाय् थज्याःगु थ्वःगु सफूत पिकायेगु धकाः ज्या न्ह्याकेमाः ।
नेपालभाषा एकेदमिया ज्या साहित्य जक मखु । एकेदमिं नेवाःतय्गु म्हसिका ब्वइकथंया थी थी ज्या नं न्ह्याका हे च्वंगु दु । निकः तक एकेदमिं पौभाः ब्वज्या यात । प्रेममान चित्रकार मदूगुसा व संभव हे मदु । निक्वःगु ब्वज्याय् ला प्रेममान याकःचिगु कुतलं हे जूल धाःसां जिउ । लिपातय् वय्कः ला निराशथें हे जुयादिल । वय्कःथज्याःम्ह भावना व क्षमता नं दुपिंन्त ल्वःमंके मजिउ । थज्याःगु ज्यायात निरन्तरता बिइमाः । लिसें नेवाः संगीतया ख्यलय् नं यायेमाःगु दु । यायेगु कुतः ला जूगु खः तर दक्व या धाइपिं जक, तर ग्वहालि मयाइपिं जुयाः छुं ठोस ज्या जुइमखन । नेवाःतय्गु पहिचान बिइत संस्कृति माल, संगीत माल, परम्परागत कला माल । झीसं यायेमाःगु मेगु ज्या धइगु नेपालभाषा ख्यलय् योगदान दुपिं तर झींस खनामच्वनापिं मनूत मालाहयाः न्ह्यःने तयेमाःगु दु । नेवाःतय्के थःके दूगु सम्पदा मक्यनेगु, सुचुकातयेगु छगू प्रवृति दु । उकियात एकेदमिं तछ्यानाः यंकेमाः ।
लिसें न्हू वइपिन्सं नेवाःतय्त न्हूगु पहिचान बिइमाःथें ताः । एकेदमिं थौं नेवाःतय्त जि नेवाःखः, जितः जि नेवाः जुयाया गर्व दु धकाः धायेकेफयेमाः । व गर्व वाःचायेकेगु वातावरण व परिस्थितिया विकास यानाहयेमाः ।
अन्तय् थौं कन्हय् नेवाःतय् दथुइ नेवाः भाय् ल्हाइपिं मदयावनाच्वन धइगु खँ वयाच्वंगु दु, गुगु सत्य खः । भाय् झीगु म्हसिका खः । थौंया थ्व वर्तमान परिस्थितिइ नेवाःतय्त थःगु भाय् ल्हाकेगु उकिया व्यवहारिक प्रयोग क्यनेगु आवश्यक दु । थुकिया लागि एकेदमिं ज्या यायेमाः, तर थ्व ज्या एकेदमिं याकःचां सम्भव मदु, थी थी संघसंस्था लिसे जानाः जुयाच्वंगु ज्याया कदर यासें दक्वलिसे सहकार्य यानावनेगु थौंया ईया माग नं खः ।
नेपालभाषा एकेदमिया न्हूगु कार्यसमिति व दक्व दुजःपिन्त दुनुगलंसिनें भिन्तुना द्यछायाच्वना ।
(मालीजु नेपालभाषा एकेदमिया निवर्तमान सदस्य सचीव खः ।)

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.