नाला देय्या महालक्ष्मी जात्रा

 

११३८ बछलाथ्व चाैथी/नाला

रत्नप्रसाद अनामणि श्रेष्ठ, नाला काभ्रे

काभ्रेया प्राचीन न्हय्गु बस्तीत मध्ये उबले यक्व पुलांगु व व्यवस्थित बस्ती उग्रचण्डी नाला खः । थ्व बस्तीयात नाला देय् नं धाइ । देश बने जुइत उबले बस्तीयात जंगलं घेरे याःगु जुइमाःगु, न्ह्यइपुकेत दबली माःगु, राज्य संचालन यायेत लाय्कू माःगु, त्वनेगु लःयात ल्वंह हिति, जलद्राणी, तुं यक्व दयेमाःगु, लँ व्यवस्थित जुइमाःगु, देगःत, पाटीपौवा दयेमाःगु । थुपिं फुक्क दुगु बस्तीयात देय् धकाः म्हसिकी । वास्तवय् थ्व दक्व प्रकृयायात पूरा यानाः नाला देय्या थःगु हे मुद्रा अर्थात ध्यबा नं दुगु व सेरोफेरो प्रशस्त दुगु सम्पन्न व काभ्रे जिल्लाया उन्नत देय् नाला खः ।

किपा-रेखा शाक्य

थन नेपाःया प्रसिद्ध प्यम्ह भगवती मध्यय् छम्ह उग्रचण्डी भगवती व नेपालय् प्रसिद्ध करुणामय मध्यय् छम्ह श्रृष्टिकान्त लोकेश्वर करुणामय दु । थ्व निम्ह द्यःतय्गु जात्रा याय्गु परम्परा न्ह्याना वयाच्वंगु दु ।

किपा-रत्नप्रसाद अनामणि श्रेष्ठ

तर थन प्रसिद्ध जात्रा धाःसा महालक्ष्मी द्यःयागु जात्रा हरेक दँ बैशाख शुक्ल पक्ष दितीयानिसें सुरु जुयाः पंचमी तक मुक्कं प्यन्हु तसकं झः झः धायेक हनेगु चलन दु । नाला व यलया लुँभुया महालक्ष्मी जात्रा व हे छन्हुं हे याइ । नाला महालक्ष्मी जात्रा धाःसा प्यन्हु तक तसकं हर्षोल्लासं हनी ।

न्हापांगु न्हिया जात्रा

महालक्ष्मी द्यःयात लक्ष्मी द्यःया छेँ पितहयाः इपा त्वालय् च्वंगु लक्ष्मी पाटीइ ब्वइ । थ्व इलय् नालावासीपिं दक्वसिनं पुजा याइ । व हे न्हि कुन्हु महालक्ष्मी द्यःयात रथय् तयाः इपात्वालं लागन त्वाः जुयाः पोडे त्वालं दुम्ब खुसि (महादेव खुसि) यंका अन पुजाआजा यानाः लिहाँ वया लागन त्वालय् भगवती देगलय् सिथय् सोह्रखुट्टे पाटीइ तइ । थ्व ज्या बैशाख शुक्ल पक्ष दितीया कुन्हु जुइ ।

किपा-रेखा शाक्य

निन्हु कुन्हुया जात्रा

बैशाख शुक्ल पक्ष तृतीया कुन्हु महाद्यः व पार्वतीया इहिपा जुगु दिं कथं माने याइ । थ्व दिं कुन्हु लागन त्वाः भगवती देगलय् नाप च्वंगु दबली महालक्ष्मीयात इही याइ । थ्व न्हि कुन्हु नाला, बनेपा, पन्ति, श्री खण्डपुर, दाप्चा, दोलालघाट, साँगा, धौख्यः आदी थासं नेवाः मस्तय्त हया इहि यायेगु चलन नु । इहि यायेगु दक्वं ज्या सिधय्काः महालक्ष्मी द्यःयात खतय् तयाः नाला लागन त्वालय् कन्हे कुन्हु जात्रा सुरु याइ ।

किपा-रेखा शाक्य

लागन त्वाः, यापात्वाः, लाय्कू जुया भिंद्यःयाथाय् तक थ्यंका पुजा याइ । अनलिपा कोइपा त्वाः जुया इपा त्वाः व दकलय् लिपा उग्रचण्डी भगवती देगः दुथाय् लागन त्वालय् हे थ्यंकाः व कुन्हुया जात्रा सम्पन्न याइ ।

स्वन्हु कुन्हुया जात्रा

स्वन्हु कुन्हुया जात्रा सिन्दुर जात्राया रुपय् भब्य कथं हनी । थ्व कुन्हु नालावासीतय्सं थःथिति, इष्टमित्र सःतीगु चलन दु । थ्व दिं धइगु बैशाख शुक्ल पक्ष चतुर्थी कुन्हु जुइ । थ्व हे दिं कुन्हु लागन त्वाःया सोह्रखुट्टे पाटीइ च्वंगु महालक्ष्मी द्यःयात खतय् तयाः लागनत्वाः। यापात्वाः, दुपिचात्वाः, ईपात्वाः, गुशं त्वाः जुया हाकनं लागन त्वालय् हे द्यःयात लित हइ ।

किपा-रत्नप्रसाद अनमाणि श्रेष्ठ

अथे द्यः यंके बलय् हरेक त्वालय् च्वंगु दबलिइ सिन्दुर छ्वाकाः छम्हेसिनं मेम्हसित बडो स्नेहसाथ अबिर बुलाः थी थी बाजंया तालय् प्याखं हुला हनेगु याइ । यक्व दँ न्ह्यः ख्वपः, थिमि, लुभु, भ्वतः व पन्तिपाखें थी थी बाजं ज्वनाः थुगु जात्राय् सम्मिलित जुइगु चलन दुगु खःसां थौकन्हे थ्व चलन मदया वन ।

प्यन्हुया जात्रा

थ्व दिं जात्राया दकलय् लिपांगु दिं खः । थ्व दिं कुन्हु खःयात ल्वाकेगु याइ । अथे धयागु छगू खतं मेगु खःयात थिकेगु खः । नालाया जात्राय् महालक्ष्मीया जात्रा जक मयासें महाद्यः, नारायणीया जात्रा नं जुइ । महालक्ष्मीया तधंगु खः थ्यंमथ्यं स्वीनिम्हसिनं कुबिइगु याइ धाःसा मेगु चिधंगु खः निगू नं दइ । थ्व कुन्हु लागन त्वाःया द्यःयात खतय् तयाः लागन त्वाः यापात्वाः, दुपिचात्वाः जुयाः महालक्ष्मीया द्यः छेँ दुगु थाय् ईपात्वाः थ्यंका अन हानं गंशत्वाः यंकाः महालक्ष्मीया खः व महाद्यः व नारायणी खःयात नं ल्वाकाः थः थःगु थाय् दच्छिया नितिं बिश्राम याकी । थुकथं थुगु दँया जात्रा क्वचाइ ।

नालाया थ्व जात्राया बारे छगू किंवदन्ती

परापूर्वकालय् नाला देय्यात हिदुम्ब धाःम्ह राक्षसं तसकं दुःख बिइगु यात । अनच्वंपिं मनूतय्त न्ह्यःने लाथे स्यायेगु, पालेगु व नयेगु यात । थ्व दुःखयात म्हो यायेत अनच्वंपिं मनूतय्सं बरु न्हि छखा छेँय् पाखें छम्ह वयागु आहारा जुइगु बेश धकाः सहलह ब्याकल । व हे कथं न्हि न्हि छम्ह छम्ह यानाः राक्षसया आहारा जुइत हासाय् जा थुयाः दुम्ब खुसिइ वनीगु यात । अले व मनूयात राक्षसं थःगु आहारा दयेका च्वन । थुकथंया ज्या ताः ई लिपा तकं न्ह्यानाच्वन । छन्हु छखा छेँय्या पाः वल गन प्यम्ह जक परिवार दुगु जुयाच्वन । अन सकसिनं राक्षसया आहार जुइत थः वनेगु धकाः विवाद याना च्वन । थ्व सकतां उगु छेँ पाहाँ कथं बाय् च्वंवम्ह छम्ह कुमारी मिसा मचां स्वयाच्वंगु जुयाच्वन । परिवारय् थज्यागु प्रेम खनाः पाहाँ कथं वम्ह व मिसां थः राक्षसयाथय् वनेगु निर्णय यात । वयागु खँ न्यना परिवारयापिन्सं अथे पाहाँयात सिइकं चायेकं याये राक्षसया अाहारा जुइत छ्वये  मफुगु धाइ । तर व मिसा मचाया जिद्दियात इमिसं गना गने फैमखु । कुमारी मिसा मचा छम्ह साधारण मिसा मचा मखसें महालक्ष्मी द्यः हे जुयाच्वनी । वं हिदुम्ब राक्षसयात महाद्यः खुसिइ च्वंगु तुंथिइ क्वफाना स्यानाबिइ । अनलिपा महालक्ष्मी लिहाँ वया सकल नालावासीयात आः न्ह्याबलेंया नितिं राक्षस पाखें मुक्ति जुगु खँ कनी । व हे राक्षस हाकनं लिहाँ वइ धकाः हिदुम्ब राक्षसयात क्वफागु तुंथिइ छगः तग्वःगु ल्वँह दु उकिइ दँय्दसँ महालक्ष्मीया रंग तयाः क्वत्यलीगु परम्परा दु । थ्व हे महालक्ष्मीयात थौं तक नं थःपिन्त जीवनदान ब्यूम्ह देवीया रुपय् भाः पिया थुकथं हर्षोल्लास कथं जात्रा याना वयाच्वंगु धाइ ।

थ्व लेख च्वमिं तिकिझ्याः वाः पतिइ पिथना दी धुंकूगु दु ।

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: