थौ तक नं पिया हे च्वनातिनी …

११३८ बछलाथ्व दशमी/येँ

रेखा शाक्य 

बैशाख १२ गते शनिबार, अप्वःयाना कार्यक्रम जुइगु न्हि…न्यागू कार्यक्रमय् ब्वना वःगु तर जितः दने अल्छि चाइगु । गन वनेगु, गन मवनेगु ? उकिं सुथय् ६.३० बजे कागति गामय् बुद्ध पुजाय् वनेत विजेश्वरीया पुल नापं वयेत सःता तःगु लुमंसा मवना । हानं क्षेत्रपाटी पार्टी प्यालेसय् नं नेवाः जागरण मञ्चया ग्वसालय् १०.३० बजे कुमारीया कपालय् परिवार नियोजनया विज्ञापन तःगु किपाः सामाजिक सञ्जालय् बय्बय् जूगु खँयात कयाः छगू सहलह ज्याझ्वलय् ब्वनातःगु । अन नं मेपिं पासापिं हे दूगुलिं किपाः कायेत विनोद दाजुं फोन याना हःगु खःसां दाजुयात जक झासँ धकाः धया, बरु न्हिनय्या ज्याझ्वःया नितिं सल्लाह याना १ बजे थानकोटया ज्याझ्वः धुंकाः पासा नृपेन्द्र व सुरेन्द्रं हलचोकया द्यः छेँया पुजाय् ब्वनातःगु लुमंका बिया अले इलं लाःसा अनं नं ख्वाः छकः सा क्यना बुंग वनेगु खं क्वछिना पियाच्वने धकाः लिसः बिया ।

११ बजे जुइवं जा नया, पलखः सुचुकुचु याना थःगु कोथा । अले क्यामेरा, व्याट्री दक्वं चेकयाना ब्याय्गे तया, लिसें मेमेगु हलंज्वलं नं । घडीं ११.४५ क्यनेवं बाया भचा प्रेशर लो जुयाच्वंगु व अक्सिजन नं इलय् ब्यलय् मगाइगु जुया बाया कोथाय् वना । प्रेशर व अक्सिजन चेक याना अले अक्सिन तयेका १२ बजे जुइन जि नं ज्याझ्वलय् वना वये धकाः धया कोथां पिहाँ जक वयेत पलाः छपला हे पिने तये मलानि छत्थुं वा फय् वये थें न न्याथें वा धाय् छुं सः वःगु थें हुयाँहुयाँ व डुगडुग सः वया छेँ छखाँ हे हुस्लुं पुइथें उत्तर दक्षिण, गबलें बँ हे लुचुलुचु ल्हवंनं सा गबलें पूर्व पश्चिम जुया सन ।

किपा-रेखा शाक्य

बा ला तसकं भुखाय् ब्वल धकाः हा हा हालादिल, अथे हे चिधिकम्ह दाजु व पीत नं मस्त ज्वना प्यत च्वये कोथाय् च्वंपिं छक्वलं ख्वालय् ग्याचिकु पहः वयेका नितजालय् थ्यंक वल… बा ग्व ? बा ग्व ? धकाः दाजु ला इपांथिपां कन । जिं दुने कोथाय् धकाः लिसः बिया । खापा चायेकेत स्वया । खापा ला भुखाय्या नापं वा फय् वयेथें वया तिनाच्वंगु हे होश मदु । दुने मां, बायात ज्वना छग्वारा चिना च्वन । जिपिं सकलें गपायच्वकं तसकं भुखाय् ब्वःगु धकाः हालाच्वना ।

कुहाँ वने नु सकलें थ्व ला तसकं हे ताउत ब्वल बा ग्यानापुक धा धां … दाजुं बायात तयेका तयागु सिलिण्डर ज्वन । भिंचापिन्सं बायात कुने यंकेत ल्हाः ज्वन । मांया नं बायात माःगु वासः प्वः छप्वलं काचक्क ज्वन लिसें लःया सिसी नं । मेपिं मस्त नं काचाकाचां कुहाँ वनेत स्वल । जि धाःसा कुहाँ मवसें तले स्वतजालय् थःगु कोथाय् नि थहाँ वना ।

किपा-रेखा शाक्य

भुखाय् तच्वकं ब्वःगुया लिच्वः ला तले कोथाय् थ्यने वं ब्वया तयागु हलंज्वलं उखेंथुखें थस्सपाया च्वंगु खन । काचाक्क मोबाइल नि कया अले क्यामरा व लाय्पटप दूगु बाय्ग खाता क्वये दुछवया । कुहाँ वनेत्यनाम्हेसिया बैगलय् वना दराजया खापा चाला खाया प्लेट तज्यानाच्वंगु व थलबल लिसें फिल्टर कुतुंवया लः छ्यालब्याल जुयाच्वंगु लू खना मोबाइलं फोटो नि कयाच्वना ।

उलिमछिं जुलं नं जितः थ्व भयावह ताउत जुइ धैगु मतिइ हे मदु । अले न्यूजय् छ्वयेत किपाः मालि धकाः व नि कयाच्वना । कुने याकनं कुहाँ वा धकाः हाकनं भुखाय् ब्वयेवं जितः सताहल । कुने कुहाँ वनाबले जःलाखःलापिं नं ख्वाः हे भुइमाये दयेका थःथः मस्त ज्वना छेँ पिने छकूचा थाय् खालि दुथाय् च्वनाच्वन । हानं हे भुखाय् लिहाँ वल । जिपिं सकलें धर्तीमाता धकाः नां कया पुलिं चुया म्हालापतिं नं बँय् चुयाच्वनसा जिमि दाजु हा हा धकाः तिसलं हाला च्वन । तर जिमि जःलाखःलापिं धाःसा नारायण नारायण धकाः म्हुतुं सः पिज्वयेका च्वन । लिहाँ वःगु धकाः धयागु भुखाय् नं छुं म्हो मजू ।

सकलें आः वइमखुत का लिहाँ वल धकाः वं वयात वं वयात सान्त्वना बिइकथं हालाच्वन सा जिपिं नं गुलि रेक्टरया भुखाय् जुइ हला धकाः ११.५६ का न्हाचं न्हपां ब्वःगु व ला ८ सिबें अप्वः हे जुइ धकाः धुकुमां याना हालाच्वना । अले बल्ल होश वल …का छेँजपिं सकलें छेँ मदगुु… सकसिनं मोबाइलं कुतःयात …अहं खालि इन्गेज धकाः जक लिसः वल … तःधिकम्ह दाजुया परिवार सकलें पिकनिक धकाः सुथय् न्हापां हे पिहाँवगु… तता केँहेँपिन्त नं कुतःयात सकलें ठीक जू ला धकाः । गज्यागु कन्त बिजोग…सुयागुं हे फोन लगे मजू । सकलें आकुलब्याकुल …

थज्यागु इलय् मोबाइल लगे जुइमखु म्यासेज जक या धकाः धया जि ला मोबाइल ज्वना हे पिने लँपुइ तक वना । सकलें लँपुइ छेंनं पिहाँ वया ग्याचिकु पहलं दना च्वंगु खनाः । भचा च्वये वनेवं यक्वसिया छेँया पखाः दुनाच्वंगु खना । लिहाँ वया क्यामेरा ज्वना रिर्पोटिंग याये धकाः गनं गनं भुखाचं स्ंयकल व लू का कां वना ।

किपा-रेखा शाक्य

छथाय् गल्ली पाखें ला सकसिगु छेँया ४ इन्चया पखाः झ्वलिकं हे छ्ववाानाच्वंगु नं खनाः लिसें सकलें थःगु बगैंचाय् फ्यतुनाच्वंगु । अन हे बाज्यति वंपि निम्ह भलादमीं येँया धरग्वारा व जैशी देगः दुंगु खः कन नापं बसन्तपुरया मरु सतः, वयां लिक्क च्वंगु मेगु देगः, दशअबतार क्यनिगु देगः, माजु देगः, वयां लिक्क च्वंगु देगः नौतले देगः लायकुया राजगद्दी आदि इत्यादी ।

थुलि खँ न्यनाबले हे म्ह हे थपाय्ग्वारा जूगु थें ताल । अन हे छम्ह इण्डियन वया उखें खबर वःगु ३ बजेया दुने तक तःभुखाय् ब्वइगु सूचं बिल धकाः सकसितं सुरक्षित जुइत धाःगु धकाः खँ कनाच्वन । जि नं काचाकाचां छेँ नि लिहाँ वया अले सकसितं कना । झन सकलें ग्याकल । काचाकिचां छेँ थहाँवना न्हयागुसां नयेगु व त्वनेगु व च्वनेगु छता निता सामान बायगय् तया जिमि पीत व जिं कयाहया । थबायति जू बले झण्डै २.४५ जुइ धुंकल ।

उगु हे इलय् पिकनिक वनाच्वंपिं तःधिकम्ह दाजु पीत व काय्चा नं लिहाँ वल । मोबाइल सम्पर्क नं सकलें तताकेँहेपिन्त जुइ धुंकूगुलिं सर्तक जुया च्वं धकाः अन हे पिने गुम्ह बँय् हे गुम्ह भ्वं लाना फ्यतुना च्वना । थुबलय् हे हानं भुखाय् ब्वल । सकलें हाकनं छकः ग्याकल । जि धाःसा न्हयःने च्वंगु पखाः वारावारां सनाच्वंगु भिडियो कयाच्वना ।

जिमि ला सकसियां जा नये धुनागुलिं नयेपित्या धैगु मजू तर जःलाखःलापिं धाःसा सकलें द्यांलानिगु लानाच्वन । मामं म्हिचां बिस्कुट लिकया सकसितं इना नकल । पिकनिकं लिहां वम्ह दाजुं नं यक्वसिया हे छेँ दुनावःगु थःपिन्स लिहाँ वयागु झ्वलय् खंगु धकाः कनाच्वन । पिनं सुं दुहाँ वयेवं गन छु जुल धकाः न्यनेकने यानाच्वना ।

बहनी जुया वयेधुंकल तर भुखाय् सुलाकासा म्हिता हे च्वन । वल वल व वन वन धाधां ई न्हयानाच्वन । सुं हे छेँ वने ग्याः । अले थः हे थहाँवना प्लाष्टिकया तःतपाःगु पाल ज्वना वया अले सकलें मिलेजुया व हे खालिगु थासय् च्वनेगु क्वछिना । सकसियां छु छु दु बहनी इना नया । व चा अथें मिखा ध्वाखा थें चाय्का बितेयाना । चच्छि भुखाय् ब्वयेगु मतं ।

कन्हे खुन्हु बैशाख १३ गते, सुथनिसें इलय्ब्यलय् भुखाचं तय्जु यायेगु मत्वतुनि । सुथ जुइवं पत्रिका न्या वना । अहो अले थी थी पत्रिकाय् पिहाँवःगु किपाः व दर्दनाक दृश्य स्वयेधुंका बैशाख १२ गते ११.५६ सुथय् ७. ६ रेक्टरया गोरखाया बारपाक केन्द्रबिन्दु जुया वःगु भुखाचं म्हिगः ताण्डव नृत्ययागुया वास्तविक लिच्वः खन ।

किपा-रेखा शाक्य

अले रेडियो न्यनेगु ज्या न्हयानाच्वन । गन छु जुल ? गुलि मनू सित नापं घाःपाः जुल..म्हिगः न्यनागु सिबें बसन्तपुरया व लाय्कु लागाया आपालं द्यगःत, अथेहे यल व ख्वपय् नं आपालं पुलांगु सम्पदा कथं नाला तःगु द्यगः दुनावया च्वंगु खना, अले स्वयम्भुया अनन्तपुर, शान्तिपुर व वायुपुर या नापं छेँ नं दुनाच्वंगु किपाःत … नां कयां साध्य हे मजू …पत्रिका जाय्क थाय्थासय्या भयावह व धूफ्वलं जागु लू जक… जि म्हगलं जक छेँ तर पलाः धाःसा लुचुलुचुं …मामं व दाजुपिन्सं वने म्वाः धकाः गनं हे मछ्वः । जिगु कर्तब्य लुमंसां अबु मफुम्ह त्वता वने गथे धकाः थःगु मन त्याका च्वना । छम्ह निम्ह पासापिन्त व दाजुपिन्त फोनयाना सकलें सतर्क जुया च्वं धकाः थः पिहाँ वयेमफैगु जानकारी बिया ।

गज्यागु अवस्था वःगु जुइ …सुं हे थःगु छेँ दुहाँ वनेत आँट क्यने मफु वने हे माःसां पासा ब्वना वनिगु । सकलें भुखाचं ध्याप्पा यावइला धैगु ग्याचिकु नुगः ज्वना व हे टेण्टया दुने पिया, रेडियो न्यना अले पत्रिका स्वया उखेंथुखेंया खबर सिकाच्वना । धाधांमधां हानं १२.५६ स हाकनं ६. ९ रेक्टरया सिन्धुपाल्चोक व दोलखा केन्द्रबिन्दु जुया वःगु भुखाचं सकसिगु सुखचैन लाका कावल । थ्व ला मखु थें जुल पक्कां नं झी म्वाइगु हे मखुत ला धैगु मतिइ वयेका च्वन तर धायेगु आँट सुना नं यायेमफु ।

झन लिक्क च्वम्ह भाउजुं न्हिनय् ९ रेक्टरया भुखाय् ब्वइगु सुचं इण्डियां व बिबिसीं नं धाल धायेवं इपिं ला ग्याना थःगु छेँ त्वता बरु स्वयम्भुया भुइख्यःया चकंगु थासय् च्वना सां ज्यान बचे याये धकाः गुण्टा कसेया वन । अले जिमित नं वनेत कर यात । जि अले मेपिं जलाखलापिन्सं छप्वाः म्हुतुं धयाथें थःगु त्वाः त्वता गनं वनेमखु बरु सिइ हे माःसां थन हे सिइ …मेगु त्वालय् वना सुना गुहालि याइ धकाः बरु इमित नं सम्झेयाना । न्हयाथें ज्यागु परिस्थितिइ नं झी सकलें छप्पं जुया च्वनेमाः भुखाय् धैगु सुनां नं भविष्यबानी याना धायेफैगु मखु मखुसा म्हिगः हे छाये मधाइ धकाः धया, सकसिनं खः खः धकाः धाल ।

धायेत ला थःम्ह सकसितं सान्त्वना बिया तर थःगु ज्यान सिबें बा मां व अन्य परिवारया जःपिन्त छुं जुइला धैगु ग्याचिकु ला जिके नं मदुगु मखु । सकसिनं बरु संकटया इलय् छुं जुइफु धाःगुलिं थःगु वसः छजु व थःत तुरुन्त मालिगु हलंज्वलंया नापं भचाभचा ध्यबा नं ज्वना । दाजुपिनि नं बाय्ग निगःस्वंग जायेका क्वातुक्क ज्वना तल । अले पियाच्वना व हे विनाशकारी भुखाय्यात … धात्थें पौने २ बजे हाकनं छकः तच्वकं भुखाय् ब्वयांतु त्वतल । व न्हि नं भुखाय् नाप सुलाकासा म्हिता हे चच्छि मद्यंसे क्वचाल ।

थौं १४ गते मंगलबार, सुथय् ला थःगु नुगः व पलाःयात चिइ हे मफया ख्वाः छकः सिला पुलांगु इतुम्बहाःया छेँ व अजिया नापं सकलें छेँजःपिन्त नापलाना वये धकाः क्यामेरा ज्वना पिहाँ वना । ताम्सिपाखा थ्यंबले निसें पुलांगु छेँ दुनाच्वंगु लू खन । थःपिनिगु नं न्हापा ९० सालया भुखाचं हे मदुंगु धाःगु छेँ, थुगुसिला पक्कां हे दुन जुइ धकाः स्वःयां छुं मजु ।

किपा-रेखा शाक्य

९८ दँया अजि व तबापिं ककापिं सकलें इतुंबहाःया केशचन्द्र बहालय् बाय् च्वनाच्वंगु खना । सकसिगु ख्वाः खनेवं नुगः भचा थहाँवल । इतुंबहाः दुने ला मेमेगु थासं नं आपाः हे बाय् च्वनाच्वंगु खना अले सकलें मंका कथं छगू परिवार जुया नयेगु ज्वरेयाना च्वंगु नं खनाः । थ्व छगू धाःसा भुखाचं स्यना ब्यूगु ब्यागलं मखु सदां नापं च्वनेमाः धैगु शिक्षा बिउथें तायका अनं थःगु पलाः बसन्तपुर वनेत न्हयाका ।

किपा-रेखा शाक्य

चोखाछें गल्ली थ्यनेवं हे दुनाच्वंगु छेँ, ढाकाया गाः न्यया वनाच्वंपिं मनूत (भुखाचं मनू सिइगुलिं खुसिइ वनाच्वंपिं ) , प्याफलय् मिइ नयाच्वंगु छेँ अले बसन्तपुर भग्नावशेष जुयाच्वंगु लू सकतां थःगु क्यामराय् कैद यायां थःगु पलाः न्हयाकाः येँया लुँहितिइ गन धरग्वाराया अवशेष जक ल्यनाच्वंगु किपाः स्वयागु खः ।

किपा-रेखा शाक्य

उगु थासय् थ्यंकेत हथासं न्हयागु जिगु पलाः जब अन थ्यन , मनूत म्वः म्वः सखे सकसिगु सिम्ह हे लिमकागु जुइमाः… अले विदेशी मिडियापिं मनूत अनं हे लाइभ न्यूज कभर यानाच्वंपिं…अनं नं जिगु पलाः न्ह्यात  भोटाहितीया दरबार स्कूल व रानीपुखूया किपाः कायेत… गन गनं लँपु जुया वना अन अनं भुखाचं म्हितावंगुया किपाः का कां जब जि वीर अस्पतालया फलफूल गल्लीइ थ्यन अन रेस्क्यू यानाच्वंपिंसं प्यखान्याखा छेँ नापं दुनाच्वंगु व मनूत ल्हानाच्वंगु लिकायेत कुतःयाना च्वंगु खना ।

किपा-रेखा शाक्य

माःगु जानकारी कया । किपाः कयाः असं जुयाः मखं थ्यंका । मखनय् २५ वडाया ग्वसालय् सकलसितं व्यवस्थितयाना नयेगु इना नकाच्वंगु किपाः कयाच्वनाबले छम्ह अथेहे १८ दँ ति दुम्ह मिजंम्हं जितः दायेत ल्हाः वाःत अले क्यामरा तछ्यायेत स्वल । जि काचाक्क बचे जुया । भचा कचमच जुल तर अन हे ड्यूटीयाना च्वंपिं पुलिस तयेसं जितः बचेयाना छखेर यंकल । थ्व जिगु नितिं तसकं म्हाइपुसे च्वंगु अनुभव जुल ।

किपा-रेखा शाक्य

थःम्ह फोटो पत्रकारया परिचय दूगु म्हसिका गपतये क्वखाया वनां नं थज्यागु दुरब्यवहार जुइका वयेमाःगु धैगु मतिइ तया अनं हानं थःगु पलाः न्हयाकाः । हनुमानध्वाखाये काये ल्यंदनिगु किपाः कया हानं न्हूघः देगः पाखे पलाः न्हयाका अनं कोहिटी जुया भिंद्यंपाचा तक थ्यंबले जिगु पलाखं जितः साथ मबिल । अले छम्ह मोटरसाइकल गयावम्ह भलादमीयात प्रेस कार्ड क्यना लिफ्ट फ्वना । धन्य वयकलं जितः छेँ क्वये तक तयाबिल ।

किपा-रेखा शाक्य

अनंलिपा भुखाय्या प्रकोप जूगु दक्वं थासय् वनेगु ला सम्भव मदु तर निन्हु प्यन्हु यायां गबलें जितपुर, काभ्रेस्थली , लुभु, थैव, हरिसिद्धि, सक्वः वनासा गबलें बुंग, यल, गबलें ख्वपः अले सितापाइला, स्वयम्भु आदि इत्यादी थासय् वना किपाः कया सकसितं फेसबुक पाखें जानकारी बियाच्वना ।

भतिचा जनजीवन सामान्य जुइत्यंगु हे इलय् हानं बैशाख २९ गते न्हिनय् १२.५० बजे ६.९ रेक्टरया सिन्धुपाल्चोक व दोलखा केन्द्रबिन्दु जुया वःगु भुखाचं हाकन छकः सकसितं टेण्टया शरणार्थी जुइत बाध्य यानाबिल ।

 

जिं यायेफूगु कुतः यानाच्वना तर नुगलय् छगू हे जक ह्याकुं वनाच्वन भुखाय् ब्वःगु न्हि खुुन्हु पिहाँ वनेमफुत …मात्र पियाच्वना छगू बाध्यता ज्वना । बाध्यता गबलें छेँजः जुलसा गबलें थःगु हे उसाँय सुथांमलात …आः नं व हे बाध्यतां जितः कयेपुनाच्वंगु दनि । अले जि निरही जुया पियाच्वना व भुखाय्यात …

थौं तकया थी थी संस्थां बियाच्वंगु धलः कथं भुखाचं १५ जिल्लाय् प्रभावित यागु खःसा १२ गु जिल्ला बांमलाक्क प्रभावित, सिइपिनिगु ल्या ८,७७४ (थ्व ल्या अप्वइगु संभावना अझं दनी , न्यनेदु कथं यक्व थासय् भग्नावशेषया दुने व दुर्गम गामय् लाश अथें दनिगु सूचं) अले घाःपा जुपिनिगु ल्याः २२,५०० थ्यंगु दु ।

पियाच्वने छन्त जिं उबलेतक, गबले तक सागरय् लः दयाच्वनी …थ्व म्ये जितः सदां हे प्रिय । न्यने जक मातले नं नुगः याउँसे च्वं । तर धात्थें धायेगु खःसा पिइगु धैगु तसकं हे म्हाइपुसे च्वंगु ज्या खः । धाइ नापं दु, यःम्हेसित पिइबले ला सेकेण्ड, मिनेट अले घण्टा नं युग थें जुयावनीगु । तर मयःम्हेसित नं पिया हे च्वने माःगु थौंया थ्व झीगु बाध्यता ।

धात्थें धायेगु खःसा थौंकन्हे ला झी नेपामिपिं सुथनिसें बहनी तक वइला वइला धकाः वयात हे पिया हे च्वना । यःपिंन्त पिइबले लिच्वः न्ह्याइपससे च्वनी । तर मयेक मयेक नं थुकथ सुुयातं पिइगु धैगु गुलित कष्टकर जुइफु गुलित भयभित… व सुयातं धयाच्वने वा कनेच्वने माःगु विषय नं मखु ।

 

न्हापा मचाबलय् न्यनातयागु कोथाय् भुखाय् ब्वलकि दच्छि लिपा न्हयाइपुगु खबर न्यने दइगु हँ तर थ्व कोथां पिने अले देश न्यंक वःगु भुखाय् जुया हे जुइ शायद झीसं थुकथं म्हाइपुगु खबर देय् न्यंकं वयाच्वंगु न्यनाच्वने माःगु । नुगलय् ल्हाः तया धयादिसँ जिं थें छिं नं पिया हे च्वंगु दनि अझं नं वइगु जकं खःला धकाः ।

अथेला व सुनां नं सःता वइम्ह नं मखु हानं सुयां मयः धकाः मवइम्ह नं मखु । वयागु तालय् हे वइगु अले वनेगु नं थः यत्थे । वल वल धाइगु … हानं सुम्क पलखया नितिं वया सुम्क वनिगु । गबायत च्वनिम्ह खः ? न्हापा लिपा ला पलख वइ हान वने थें याना पलख लिफ स्वया वनि । तर थुगुसि ला थः छेँ थें हे वयाच्वन धुच्चा पतिकं । अले झी व गबले वइ धकाः पिइगु जक यानाच्वना …थौ तक नं पिया हे च्वनातिनी ।

संयाेगबश थाैं बैशाख १२ गते । उकिं थ्व लेख नःलि साहित्य सफुतिइ पिहाँ वयेधुंकुगु खःसां समयसापेक्ष जुगुलिं थन ब्वयाच्वना । 

मिति २०७२ ०२ २१ विहिबार

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.