छकः छ्यले धुंगु चिकंया लिच्वः

रुक्मिणी श्रेष्ठ
हलिमय मनू जात नयेत्वनेगुलिं तसकं शौखिन खः । उकिसनं पूर्व एशिया महादेशयापिं ला घ्यःचिकंलय् थुना विभिन्न कथंया नसा ज्वरे याना साक्क नयेगुलि विश्वविख्यात खः । उकिमध्ये भारत, नापं नेपायापिं नं कम मजू । उकिमध्ये नेवाः जातिया परम्परा कथंया भ्वजय् छेलिगु नसा चिल्लो कम खँनेदु । तर थौंकन्हे हरेकया म्हुतुइ नसाया सवा च्वाक्क व साक्क नयेगु बानी जुयावःबले घ्यःचिकंया छेलाबुला यको हे दु ।
थौंकन्हे ब्यापक जुयाच्वंगु बफे पार्टी, रेष्टुरेन्ट, होटेल व फाष्टफुड, फुटपाथया नसाज्वलं दयेकेत चिकं हे छ्यलिगु खः । ससेज, पकौडा, सिंगडा, चप, समोसा आदि घ्यःचिकंले तुंका दयेकिगु खः । थथे दयेकाः ल्यंगु चिकं वांछ्वइ मखु लिपायात हानं ज्या काइगु अथे हे ङा, ला पुकिगु आदिया चिकं नं ल्यंका लिपायात छ्यलिगु खः । थ्व चिकं हानं हानं छ्यलेबले थुके विष न उत्पादन जुइ ।
थथे चिकनय् दयेकातःगु चटपटे, चप, पकौडा, डुनट, पुरी आदि नइपिन्त साइगु जक मखु ब्यापारीतय् नं ब्यापार च्वजाइ । छकः छ्यला ल्यंगु चिकं वाँछ्वयेत ब्यापारीयात घाटा जुइगु लिं ल्यंगु चिकं हानं हानं छ्यला च्वनिगु जक मखु ल्यंगु चिकनय् मगात सा हानं मेगु चिकं तना दयकिगु बानी याना निन्हु प्यन्हु जक मखु ला नं ला ई वहे व्यंगु चिकं पुसा थें तत्तु तनां छ्यला च्वंगु दु ।
थथे छ्यलिगु घ्यःचिकं यको दायेका वा क्वाका छ्यले वले थुके च्वंगु पौष्टिक तत्वत कम जुइ धुंकिगु खः । उकें छकः छ्यला ल्यंगु घ्यःचिकं हानं छ्यलेबले पौष्टिक तत्वला कम हे जुइगु जुल । मेगु खँ बासी जुलकि झन विषादी उत्पन्न जुइ गुकें झीगु स्वास्थ्ययात बांमलागु लिच्वः लाकी ।
आर्थिक दृष्टिकोणं ल्यंगु चिकं वांछ्वयत अनुकुल मिले मजुइगुलिं फयाफको बासी मयासे उकुन्हु हे ल्यंगु चिकं छ्यला फुकेमा । थथे यायेबले पौष्टिकता मदुसां विषया प्रभाव कम जुइ । छ्यलातये धुंकुगु चिकं बासी याना छ्यलेबले थुकें (फ्रिरेडिकल) पोषण तत्वविहीन जुया नापं पेरो अक्साइडस व अल्डीहाइडस थें ज्वःगु रसायनया उत्पत्ति जुइ गुकें झीगु शरीरयात बांमलाक लिच्वः लाकि । साधारण कथं बासीगु चिकनय् दयेका तःगु नसा नयेबले वाकवाक वइगु फुड प्वाइजन जुइगु झीसं अनुभव याना चवनागु खः ।
थुजोगु चिकनं मुटु दुने च्वंगु हिनू नाप मुटुयात नं लिच्वः लाकिइ । शरीरे दुने क्यान्सरया जन्म जुइकेत प्रभावित नं जुइ । हिनूलि दुने च्वंगु जीवकोषत नष्ट जुया वनबिले डाइबेटिज नं विकास जुइगु धका धयातल । पाचन शक्तिया गडबड नाप शरीरे दुने च्वंगु भिटामिन ‘बी’ ई नाप नष्ट जुया वनिइ । डा. एन्ड्रिड बेइलया धापू कथं थथे पुलांगु बासीगु घ्यःचिकं छ्यलेबले उकिया लिच्वः कथं जीवकोषिका दुने च्वंगु डि.एन.ए. यात तकं असर ला वनिगु, क्यान्सरया विकास, मुटुया रोग, मुटुया हिनुलि चिपु जुइगु कोलेष्ट्रोल अपोइगु, ल्ह्वना वइगु, शरीरया तौल अपोइगु जक मखु स्मरणशक्ति नं कम जुया वनिगु खः । उकें झीसं फयाफक्को घ्यःचिकंलय् थुना साक्क नयेत बिचा याना जक नये ।
थथे दयेका ल्यंगु घ्यःचिकं बासी मतये । अपो तये थासे कम जक तया ज्या काये । शरीर अनमोल खः निरोगी जुया दीर्घायु जुइ सयेके । छछाः जक साक्क नया म्वातले रोगी जुया म्वायेगु जीवनया अभिशाप खः ।
साभार / थौंकन्हे लय्पौ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.