किपूया बाघ भैरव जात्रा (फाेटाे फिचर)

११३८ गुँला थ्वः षष्ठी/किपू

कल्याण मित्र

दँय्दसं भाद्र १ गते स्वनिगःया दक्षिण पश्चिमपाखे लाःगु ऐतिहासिक, प्राचीन वस्ती किपुलिइ बाघ भैरव द्यःया जात्रा याइ । स्वयम्भू व पशुपति महाद्यः प्रादुर्भाव जुइ न्ह्यः दयेधुंकूगु पुलांगु वस्ती किपू, मातातीर्थ व सांगालिसे विस्तार जूगु खः धयागु खं गोपाल वंशावलीइ न्ह्यथना तःगु दु धाइ ।

किपाः रेखा शाक्य

गोपालवंशीइ सापूत मध्ये छम्ह सापूया सां चान्हय् चान्हय् येँया ग्वलय् थ्यंक वनाः आः पशुपति महाद्यः दुगु थासय् दुरु हायेकाः वइगु जुयाच्वन । थ्व खँ सीकाः सापूतय् नायः हे उगु थासय् वनाः म्हुयाः स्वःबलय् पशुपति महाद्यःया ज्योति पिहाँ वयाः भष्म जुल । व हे सापूया वंशज भुक्तमान, भूरीमान वा भुगतमान नं धाइ । वय्कःयात हे नेवाः मुनीं जुजुं दयेकूगु खः धाइ । भक्तमान लिपा जय गुप्त, परम गुप्त, भीम(हर्ष) गुप्त, भीम गुप्त दितीय, मणि गुप्त, विष्णु गुप्त व जय यक्ष गुप्त तक च्यागू पुस्तां गोपालवंशी राज्य मातातीर्थय् चले जूगु खः धाइ ।

किपाः रेखा शाक्य

इतिहासकार च्वमि वासुपासां ” नारगो “ किपूया प्राचीन वस्ती जूगुलिं न्ह्याथाय् म्हुयाः स्वंःसां आः तक नं भग्नावशेषत लुइके फइगु खँ न्ह्यथनातःगु दु । छगू इलय् जंगल हे जंगल जुयाच्वंगु किपूया डाँडाय् नरगोया झवााः मस्तसें चायाम्ह धुँया मूर्ति दयेकाः म्हिताच्वंगु खनि । धुँयागस म्ये तयेत लप्ते हः मालाः झवाः मस्त लिहाँ वःबलय् झ्वयातःपिं दक्वं फै धुँ नया तयेधुंकुगु जुयाच्वन । झवाः मस्तय्सं थज्यागु दृश्य खंकाः ग्यानाः गांयापिं मनूतय्त धाः वंबलय् दक्व गांयापिं वयाः थज्याःगु अजूचायापुगु दृश्य स्वःवंबलय् जंगलय् प्यखेरं धुँ हाःगु सः ताये दुगुलिं
ग्यानाः ” नारगो “ यापिं दक्व मनूत येँया नरलय् वस्ती सरे जूगु खः धाइ ।

नरगोयापिं बसाईं सरे जुइधुंकाः पांगा व नगांया ज्यापुतय्त नं धुँ दुःख बिइगु याना हल हँ । फै, दुगु, म्येय् नयाः धुँ दुःख बिउगुलिं मनूत नं त्रासं म्वानाच्वनेगु अवस्था जुल । थज्याःगु दुःख व त्रासं गथे यानाः पार याये फइ धकाः सम्ह छम्ह तान्त्रिकयात क्यंवंबलय् चायाम्ह धुँया म्हय् भैरव द्यः दुविना थथे जूगु खः धाइ ।

आः व धुँयात शान्त यायेगु लागि दँय्दसं भाद्र १ गते संल्हूकुन्हु फै, दुगु व म्ये बलि बियाः बाघ भैरव जात्रा याये माःगु खँ कंगु जुयाच्वन । व हे इलंनिसें बाघ भैरवया देगः दयेकाः जात्रा न्ह्याका वयाच्वंगु खः धाइ ।

ने.सं ३३५ य् यलयाम्ह पिम्बहाःया महापात्र जगतपाल वर्मां बाघ भैरव द्यःया पुलांगु देगः थुनाः पुननिर्माण याकाः स्वतंजाःगु प्यागोडा शैलीया देगः दयेकाः भव्य रुपं जात्रा न्ह्याकुगु खः । आः तक नं भाद्र १ गते कुन्हु बाघ भैरवया जात्रा यानाः मेला पर्व हना वयाच्वंगु दु । थुकुन्हु बाघ भैरव द्यःया चिकिचाधंगु खः प्यम्हेस्यां क्वबियाः सनिलय् किपू दउ् चाःहिलाः पुजा फः जुइ । छेँखा पतिकं भक्तजनपिन्सं द्यःया खतय् पुजा याइ । थथे द्यः खतय् तयाः किपू देय् चाः हुइकाच्वनीबलय् द्यः खःया लिउलिउ म्वः म्वः मनूत न्यासि जुइ । गुलिं धुपाँय् च्याकिपिं गुलिं ताय् ह्वलिपिं, गुलिं मत विउ वनीपिं दइ ।

किपाः रेखा शाक्य

थुगु जात्राया मेगु छगू विशेषता धइगु बाघ भैरवया देगलय् १०८ क्वः चाः हुल कि मनोकामना पूवनी धयागु जनविश्वास दु । थथे देगः चाः हिलिपिन्सं सनिलय् निसें चान्हेतक चाः हिलेगु याइ ।

झिंनिदँय् छक्वः बाघ भैरवया तः जिक जात्रा नं याइ । उगु इलय् द्यःतय्गु प्याखं नं क्यनेगु याइ । थथे झिंनिदँय् छक्वः क्यनीगु प्याखनय् भैरव, वाराही, गणेश, कुमारी, ब्रम्हायणी, रुद्रायणी, श्वेत भैरव, सिम्बा, धुम्बानापं यानाः झिंछम्ह द्यःपिं प्याखं हुली । दकलय् न्हापां किपुली हे उमामहेश्वर देगः न्ह्यःने पःमाः खलःतय्सं वसः देछाया प्याखं हुइकेगु शुरु याइ । थथे प्याखं हुइकेगु झ्वलय् थी थी थासय् यानाः झिंच्याथाय् प्याखं हुइकेमाः । थुगु हे प्याखं हनुमानध्वाखाय् नं हुइकेगु याइ । बाघ भैरव द्यःया पुजारी न्हुच्छे दर्शनधारया धापूकथं झिंनिदँया जात्रा व प्याखंया लागि दच्छि न्ह्यः गथांमुगः चःह्रेनिसें मेगु दँया गथांमुगः चःह्रेतक प्याखं स्यनेमाः । थ्व प्याखंयात ज्वःमदुगु गथु प्याखं नं धायेगु याः ।

किपाः रेखा शाक्य

थ्व हे बाघ भैरवया शक्तिया प्रभावं ने.सं ८८४ स गोरखाया जुजु पृथ्वीनारायण शाहयात किपूमितय्सं स्वक्वः तक युद्धय् बुका छ्वये फुगु खः धाइ । बासु पासां च्वयादीगु दु, व हे युद्धय् पृथ्वीनारायण शाहया किजा सुरप्रताप शाहया मिखा तछ्याना बिउगु खः । अथे हे सरदार कालु पाण्डेया ढाल, तरवार, वसः नं थन हे बाघ भैरवयाथाय् छायातःगु खः हँ । लिपा व सामानत राष्ट्रिय संग्राहलय् छाउनी यंकाः ब्वयातःगु खः ।

परम्परागत शैलीं दयेकातःगु किपूमितय्गु इष्ट द्यः बाघभैरव देगःया पिनेसं ने.सं ७९६ स दयेकातःगु तुयुगु ताकुचां पानातःगु नारांद्यःया देगः, देय्पुखु व जःखः कलात्मक छेँत नं खनेदु । देय् पुखुलिइ दँय्दसँ सापारु कुन्हस किपूयापिं ल्याय्म्हतय्सं पुखुलिइ वांछ्वयातःगस मेय्या तुति, छंय् ज्वनेगु धेँधेँबल्ला यायेगु याइ । जंगली ईया कासा धाये फइगु थुगु कासाय् मेय्या छ्यं ज्वनाः पिने हयेफुम्ह हे दँया दकलय् भाग्यमानी मनू तायेकी ।

किपाः रेखा शाक्य

बाघभैरव द्यःयात गोरखाया जुजु पृथ्वीनारायण शाहया कुकृतय खंम्ह छम्ह साक्षी द्यः कथं नं कायेगु याः । न्यनेदु कथं पृथ्वीनारायण शाहयात युद्धय् किपूया छम्ह सिपाहीं पालाः स्यायेत्यंबलय् मेम्ह सिपाहीं पनाः युद्धया नियमकथं जुजुयात जुजुं हे जक स्याये दइ, झीसँ स्याये मजिउ धकाः मस्याःगु खः । अले युद्ध जुयाच्वंगु थासं हे पृथ्वीनारायण शाहयात छम्ह खढ्गी व मेम्ह पुतुवार नेवालं थानकोटं लित छ्वयाबिउगु खः ।

किपाः रेखा शाक्य

तर थज्यागु गुणया पलेसा अःखतं लिपा हाकनं किपूया जुजु ज्ञान प्रजा मल्ल व लानि कीर्तिलक्ष्मीयात स्याये धुंकाः निहत्था दक्व किपूमि जनताया न्हाय् ध्यनाः १२ धार्नी न्हाय् पृथ्वीनारायण शाहं न्हाय्द्वँ धाःगु थाय् ल्हाकाबिउगु खः । युद्धया धर्म अःखः सर्वसाधारणया न्हाय् ध्यनां ल्हाका बिउगुलिं आः तकं नं पृथ्वीनारायण शाहया व कुकृत्य लुमंकाः न्हाय्द्वँलय् थ्यनेवं किपूमितय्सं थुकलं बीगु याइ ।

साभारः नेपाः चित्रमय नखःचखःया देश

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.